Кіріспе
Бал араларының ұялары орналасқан жер.
Апиари (немесе ара шаруашылығы алаңы) – бал араларының ұялары сақталатын орын. Апиарилердің көлемі әртүрлі болуы мүмкін және бал өндіру шаруашылығына байланысты ауылдық немесе қалалық жерде орналасуы мүмкін. Сонымен қатар, апиари хобби ретінде ара шаруашылығымен айналысатын адамдардың ұяларын немесе коммерциялық немесе оқу мақсатында пайдаланылатын ұяларды білдіруі мүмкін. Бұл қабырғасыз, шатыры бар, беседкаға ұқсас құрылым болуы мүмкін, онда ұялар орналасқан, немесе аралардың ұшу бағытын басқаратын тесігі бар жабық құрылым болуы мүмкін.
Тарих
Көне Египетте б.з.д. 2422 жылға дейінгі ара шаруашылықтары табылған, онда ұялар қалыпталған саз балшықтан жасалған. Тарих бойы бүкіл әлемде бал және тозаңдау мақсатында ара шаруашылықтары мен аралар ұсталған. Ара шаруашылығы ұялар сақталатын орын ретінде анықталғандықтан, оның тарихы ара шаруашылығының тарихымен бірге басталады. Сөздің түбірі латын тіліндегі "apis" сөзінен шыққан, яғни "ара", одан "apiarium" немесе "ара үйі" және соңында "ара шаруашылығы" пайда болған. Ара шаруашылығы – ұялар орналасқан орынды білдіреді; алайда, бұл сөз аралар жиналатын және түлейтін кез келген орынды атау үшін де қолданылады. "Апиарист" сөзі әдетте тек бір түрлі араға назар аударатын ара шаруашысы туралы айту үшін қолданылады. "Апиарист" сөзі алғаш рет 1940 жылы Вальтер де Грюйтердің кітабында жарияланған. Бұл фразаны ара шаруашыларымен айналысатындар ара шаруашылықтарын қалай күтіп ұстағанын сипаттау үшін қолданған.
Құрылымы
Сойлықтардың орналасуы әртүрлі болуы мүмкін және әр шаруашылықтың қажеттіліктеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Әдетте, сойлықтар бірнеше жеке ұядан тұрады. Ұя құрылысы туралы толық ақпаратты ара шаруашылығы және ұя мақалаларынан қараңыз. Қалалық ара шаруашылығында ұялар көбінесе биік жерде орналастырылады, бұл төменгі биіктікте орналасқан ұяларға қарағанда аз орынды қажет етеді. Тығыз қоныстанған қалаларда аралардың ұшу жолын бағыттау үшін ара шаруашылары көбінесе биік қоршаулар тұрғызады, бұл араларды жоғарырақ ұшуға және азық іздеу аумағын кеңейтуге мәжбүрлейді. Солтүстік жарты шарда таңғы күн сәулесіне толыққанды батқан шығыс және оңтүстікке қараған жерлер артықшылыққа ие. Ыстық климатта көлеңке қажет, егер ағаштар болмаса, жасанды түрде қамтамасыз ету керек. Басқа факторларға ауа және судың дренажы, жүк көлігімен кіру мүмкіндігі, араға қорқынышпен қарайтын адамдардан қашықтық және вандализмнен қорғау кіреді. АҚШ-та әрбір штатта, әуесқойлардан бастап коммерциялық ара шаруашыларына дейін, ара бағушылар бар. Америкадағы бал өндіру үшін ең табысты аймақтар Флорида, Техас, Калифорния және Орта Батыс аймақтары болып табылады. Ақылы тозаңдау үшін негізгі аймақтар Калифорния, Тынық мұхитының солтүстік-батысы, Ұлы көлдер аймағы және Солтүстік-Шығыс болып табылады. Соңғы жылдары АҚШ-тың бал өндірісі төмендеді және АҚШ әлемдік балдың 16% -ын импорттайды. Әлемдегі ең ірі бал экспорттаушы елдер Қытай, Германия және Мексика. Жеткілікті кеңістік болған жағдайда, сойлықта орналастырылатын ұялар мен ара отбасыларының санына шектеу жоқ. Сойлықтағы ұялардың саны неғұрлым көп болса, ресурстарға қатысты балдың өнімділігі соғұрлым жоғары болады, көбінесе сойлықтар уақыт өте келе және тәжірибемен өседі. Сойлықтың мөлшері қолда бар ресурстарға ғана емес, сонымен қатар өсірілетін балдың түріне де байланысты анықталады, күрделірек түрлер көбінесе кішкентай өндірісте өсіріледі. Түрлер туралы толық ақпаратты бал мақаласының жіктелу бөлімінен қараңыз. Сойлықтың мақсаты да оның мөлшеріне әсер етеді: сойлықтар коммерциялық және жергілікті бал өндірушілер, сондай-ақ университеттер, зерттеу мекемелері және жергілікті ұйымдар ұстайды. Мұндай ұйымдардың көптегені қоғамдық бағдарламалар мен білім беру мүмкіндіктерін ұсынады. Бұл пайдалану сипаттамаларына байланысты сойлықтардың әртүрлі мөлшеріне әкеледі. Тұрақты сойлықтың немесе ара бағының ең үлкен мөлшері араның түріне де байланысты болуы мүмкін. Кейбір бал араларының түрлері басқаларына қарағанда қашыққа ұшады. Сойлықтың айналасында 5 шақырымдық аралықта азық іздейтін аралық 73 шаршы шақырымды қамтиды. Тұрақты сойлықта 25-35-тен артық ұя болмауы керек, бірақ көшіп-қонушы ара шаруашылары жақсы нектар ағысы бар жерге уақытша 100 ұя орналастыруы мүмкін.
An apiary may have hive management objectives other than honey production, including queen rearing and mating. In the northern hemisphere, east and south facing locations with full morning sun are preferred. In hot climates, shade is needed and may have to be artificially provided if trees are not present. Other factors include air and water drainage and accessibility by truck, distance from phobic people, and protection from vandalism. In the USA there are beekeepers—from hobbyists to commercial—in every state. The most lucrative areas for American honey production are Florida, Texas, California, and the Upper Midwest. For paid pollination, the main areas are California, the Pacific Northwest, the Great Lakes States, and the Northeast. In recent years US honey production has dropped and the U. S. imports 16% of the world's honey. Internationally, the largest honey producing exporters are China, Germany, and Mexico. With ample space there is no limit to the number of hives or bee families which can be housed in an apiary. The larger the number of hives held in an apiary the higher the yield of honey relative to resources, often resulting in apiaries growing with time and experience. The size of an apiary is determined by not only the resources available but also by the variety of honey being cultivated, with more complex types generally cultivated in smaller productions. For more specific details on varieties see the classification portion of the honey article. The purpose of the apiary also affects size: apiaries are kept by commercial and local honey producers, as well as by universities, research facilities, and local organizations. Many such organizations provide community programming and educational opportunities. This results in varying sizes of apiaries depending on usage characteristics. The maximum size of a permanent apiary or bee yard may depend on the type of bee as well. Some honey bee species fly farther than others. A circle around an apiary with a three mile (5 km) foraging radius covers 28 square miles (73 km2). A good rule of thumb is to have no more than 25–35 hives in a permanent apiary, although migrating beekeepers may temporarily place one hundred hives into a location with a good nectar flow.
Ауру және құлдырау
Аралы жерлерде ресурстардың жетіспеуіне байланысты аралардың саны азайып, жақын жердегі ұялар тоналуы мүмкін. Бұл мәселе әсіресе қалалық аймақтарда жиі кездеседі, онда бал аралары үшін шектеулі ресурстар бар және көптеген ұяларға әсер етуі мүмкін. Тарих бойы бүкіл әлемде аралар мен аралы жерлер бал және тозаңдау мақсатында ұсталып келген. Аралы жердің ұялар сақталатын орын ретінде берілген анықтамасына сәйкес, оның тарихы ара шаруашылығының басталуымен бірге басталады. Соңғы жылдары пестицидтерге төзімді кенелердің салдарынан аралардың жаппай қырылуы байқалды. Кенелерден басқа, араларға әсер ететін және отардың құлдырауына әкелетін көптеген аурулар бар. Осы себепті көптеген ара шаруалары жаппай жұқтыру немесе заластанудан сақтану үшін шектеулі мөлшерде аралы жерлер ұстауды қалайды. Бал арасының аурулары туралы толық ақпаратты бал арасы ауруларының тізімінен қараңыз.