Кіріспе

Synbranchiformes, көбінесе батпақ егіздері деп аталады, дегенмен бұл атау Synbranchidae тұқымдас балықтарына да қатысты болуы мүмкін. Бұл сәуле қанатты балықтардың бір тобы, олар егіздерге ұқсас, бірақ тікенді сәулелері бар, бұл олардың Acanthopterygii суперретіне жататынын көрсетеді.

Таксономия

Синбрахиформалардың қазба жәдігерлері белгілі емес. Мастацембелоидтер филогенетикалық талдау нәтижесінде Джонсон мен Паттерсонның жұмысынан кейін Персиформдардан шығарылып, Синбранхиформдарға қосылды. Бұл авторлар Синбранхиформдарды Smegmamorpha деп аталатын монофилетикалық топтың құрамына жатқызады, оған Mugilimorpha, Atherinomorpha, Gasterosteiformes және Elassomatidae да кіреді. Кейінірек зерттеушілер Синбранхиформдардың Анабантиформдар, Карангиформдар, Истиофориформдар және Плеуронектиформдармен бірге Овалентарияға бауырлас клад құрайтынын ұсынды, бұл кладқа Carangimorpharia деген ат берілген. Алайда, «Әлем балықтары» кітабының 5-басылымында бұл кладқа есім берілмеген және оның статусы анықталмаған. Барлығы үш отбасыда 15 туысқа бөлінген шамамен 99 түр кездеседі.

Сипаттама

Бұл жылан тәрізді балықтардың мөлшері 20-ден 150 сантиметрге (8–48 дюйм) дейін жетеді. Олар сырттан қарағанда жыланға ұқсас болғанымен, нағыз жыландарға (Anguilliformes) жатпайды. Премаксилла сүйектері жеке-жеке болып келеді және олар алға жылжымайды. О. bengalense түрі Оңтүстік-Шығыс Азияның жағалау аймақтарында кең таралған.

Экология

Кейбір түрлер ауамен тыныс алатын балықтар деп саналады, себебі олардың жоғары қан тамырлары бар букофарингеялық қуыстар (ауамен тыныс алуға бейімделген жұтқыншақ) арқылы тыныс алу қабілеті бар. Олар көбінесе тек түнде ғана белсенді болады. Олар төменгі қабаттағы жұмыртқасыз жәндіктермен, әсіресе дернәсілдермен және балықтармен қоректенеді. Synbranchidae тұқымдастығына жататын кем дегенде кейбір түрлер, атап айтқанда O. infernale, жыныстық ерекшеліктерімен ерекшеленеді. Ересек еркектердің басы дөңгелек болады және еркектер ұрғашылардан ірілеу келеді. Бұл балықтар бір ретке шамамен 40 шар тәрізді жұмыртқа шашады. Жұмыртқалардың диаметрі 0,05-0,06 дюйм (1,2–1,5 мм) аралығында болады және олардың субстратқа жабысуы үшін екі ұзын жіпшесі бар. Көбею маусымы ылғалды кезеңде, бірнеше айға созылады, осы уақытта ұрғашылар бірнеше рет жұмыртқа шашуы мүмкін. Жастардың өсуін және популяциядағы өкілдердің ұзындығын зерттеу нәтижесінде алынған деректер олардың өмір сүру мерзімі қысқа екенін көрсетеді, олар бірінші жылы жетіледі, ал екінші көбею маусымына дейін азаған саны ғана тірі қалады.

Адам үшін маңызы

Азияның кейбір аймақтарында батпақ балықтары және бір түрі – Mastacembelus erythrotaenia – тағам ретінде бағаланады, кейде оларды көлдерде немесе күріш далаларында ұстайды. Аз ғана мастацембелидтерді қоспағанда, оларды үй аквариумдарында көру сирек. Балықтардың көптеген өткір арқа тікенектері мен қарнындағы тікенектері бар, олардың сылқырттығымен бірге оларды ұстауды өте қиын жасайды. Тұтынар алдында тікенектерді қайшымен кесіп тастау қажет.