Кіріспе

Американдық дирижер, автор және композитор (1944 жылы туған)

Леонард Эдвард Слаткин (1 қыркүйек 1944 жылы туған) – американдық дирижер, автор және композитор.

Ерте өмір және білім

Слаткин Лос-Анджелесте Ресей империясының қазіргі Украина аумағынан келген еврей музыкалық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Феликс Слаткин – скрипкашы, дирижер және Голливудтік струнный квартетінің негізін қалаушы, ал анасы Элеонора Аллер – квартеттің виолончельшісі болған. Оның інісі Фредерик, қазір виолончельші, отбасының бастапқы тегін Злоткин деп анықтады және кәсіби қызметінде осы тегін қабылдады. Фредерик Злоткин отбасының тарихы туралы былай деді:

“Злоткин/Слаткин тегі – орыс еврейлері. АҚШ-қа алғаш келген Злоткин – Феликстің әкесі, әкесі Хаим Перец Злоткин болды, ол 1904 жылы Сент-Луис қаласындағы туыстарымен қоныстанды; ол (немесе Эллис аралындағы кеңсе қызметкері) тегін өзгертті. Ол, мүмкін, Могилев қаласынан, штетлден (орыстар еврейлердің көпшілігін ірі қалалардың сыртындағы ауылдарда тұруға мәжбүр етті) шыққан болуы мүмкін. Алтшулер [Аллер] отбасының жағында музыканттар көптеп кездеседі. [Әкемнің] Гришаның інісі Модест Альтшулер виолончельші болды (соның арқасында мен 4-ші буынға жатамын) және ол үлкен жетістіктерге жетті. Басқа нәрселермен қатар, ол Санкт-Петербургте Чайковскийдің «Флоренциялық секстеті» атты шығармасының тұсаукесерін өткізді. Америкаға келген соң ол Ресей симфониялық оркестрін құрды (1900-жылдардың басында)”. Слаткин Джульярд мектебіне түсуге дейін Индиана университетінде және Лос-Анджелес қалалық колледжінде оқыды. Ол сондай-ақ Аспен музыкалық фестивалі мен мектебінде Уолтер Саскиндпен бірге білім алды.

Мансап

Слаткиннің дирижерлік дебюті 1966 жылы болды, ол Нью-Йорк жасөспірімдер симфониясының көркемдік директоры және дирижері болды, ал 1968 жылы Уолтер Сускинд оны Сент-Луис симфониялық оркестрінің көмекші дирижері етіп тағайындады. Сент-Луисте Слаткин үш жыл бойы апта сайынғы KDNA радиостанциясының «Слаткин жобасы» атты бағдарламасын жүргізді. 1977 жылы Сент-Луистен Нью-Орлеан симфониясының музыкалық директоры болып кетті. Ол 1970-ші жылдардың аяғы мен 1980-ші жылдардың басында Сан-Франциско симфониясымен бірге Бетховен фестивальдерінің сериясын басқарды. Жыл сайын маусым айында өткізілетін концерттерге оркестрдің 1980 жылы Сан-Францискодағы Соғыс мемориалдық опера үйіндегі соңғы концерті кірді, онда Бетховеннің тоғызыншы симфониясы орындалды. Слаткин 1979 жылы Сент-Луис қаласына Сент-Луис симфониялық оркестрінің музыкалық директоры болып оралды. Оның басқаруымен оркестрдің ұлттық беделі айтарлықтай артты, ал SLSO елдегі ең танымал оркестрлердің біріне айналды. Ансамбль жиі гастрольдерге шығып, ән жаздырып, сыншылар мен көрермендерді өзінің тамаша музыкалық шеберлігімен және шығармашылық музыкалық бағытымен таң қалдырды. 1985 жылы ол SLSO-мен бірге Чайковскийдің «Ақшамұртша» әніне алғашқы сандық стерео нұсқасын жазды. (Бұл компакт-дискіде шығарылған алғашқы толық «Ақшамұртша» болды.) 1996 жылы өзінің қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін Слаткин SLSO-ның лауреат дирижері болды. Бұл оркестрмен бірге жазған шығармалары RCA Victor Red Seal, EMI, Vox Records және Telarc компанияларында жарияланды. Слаткин Сент-Луисте болған кезінде Сент-Луис Кардиналс бейсбол командасының жанкүйері болды және Сент-Луистен кеткеннен бері Кардиналдарға деген қызығушылығын сақтады. Слаткин 1990 жылдан 1999 жылға дейін Кливленд оркестрінің «Blossom» фестивалінің директоры болды. Слаткин 1996 жылдан 2008 жылға дейін Вашингтондағы Ұлттық симфониялық оркестрдің музыкалық директоры болды. «National Symphony»-де «ұлттық» қайтару үшін ХХ ғасырдағы американдық шығармаларды ерекшелендіретін бағдарламалармен танымал болған Слаткин оркестрдің жалпы сапасын жақсартқаны үшін мақтау да, NSO-ның репетициясын жеткіліксіз өткізгені үшін сын да алды. Слаткин американдық орыс жас суретшілер оркестрінің қонақ дирижері болды. 2000 жылы Слаткин BBC Симфониялық оркестрінің бас дирижері болды. 2001 жылы ол британдық емес екінші адам болды, ол Last Night of the Proms-ті жүргізді (біріншісі австралиялық сэр Чарльз Маккеррас болды). Бұл қойылым 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террорлық шабуылдардан кейін болды және концерттің дәстүрлі екінші жартысына өзгерістер енгізді, әсіресе құрбандардың құрметіне Стерлингтер үшін Барбер Адагиосының орындалуы. Ол бұл лауазымда 2004 жылдың 11 қыркүйегіне дейін, 110-шы соңғы түнге дейін болды. Слаткин мен оркестр арасындағы шиеленістер туралы хабарлар болды, оның қауіпсіз қаржысы «өтелік пен қасарысқандық мәдениетін көтеріп отырды» делінген, сондай-ақ концерттік жағымсыз пікірлер оның BBCSO-де қысқа мерзімге қызмет етуіне ықпал етті. Бұрын Ұлыбританияда Слаткин 1997 жылдан 2000 жылға дейін Филармония оркестрінің бас қонақ дирижері болды және олармен RCA үшін цифрлық жазбалар сериясын жасады, оның ішінде Ральф Вон Уильямстың симфониялары. 2004 жылы Лос-Анджелес филармониясы оны екі жыл мерзімге Голливуд Боулдың бас қонақ дирижері етіп тағайындады; кейіннен оған үшінші жыл тағайындалды, оның өкілеттігі 2007 жылдың қыркүйегінде аяқталды. 2005 жылы Лондон Корольдік филармониясының бас қонақ дирижері болды. 2006 жылы Слаткин Нэшвилл симфониялық оркестрінің музыкалық кеңесшісі болып тағайындалды. Осы қызметінде ол 2006 жылы 9 қыркүйекте Шермерхорн симфониялық орталығының ашылу концертіне жетекшілік етті. 2007 жылдың маусым айында Слаткин Питтсбург симфониялық оркестрінің келесі бас қонақ дирижері болып жарияланды және ол бұл лауазымға 2008 жылы келді. 2006 жылы 27 қазанда Джейкобс музыка мектебі Слаткинді Индиана университетінің факультетіне дирижерлік және композиция пәнінің жартылай оқытушысы ретінде тағайындағанын жариялады. 2007 жылдың 7 қазанында Слаткин 2008-2009 жылғы жазылу маусымынан бастап Детройт симфониялық оркестрінің жаңа музыкалық директоры болу үшін үш жылдық келісімшарт, содан кейін екі жылдық опция туралы келісімге қол жеткізгенін хабарлады. Слаткин Детройт аймағына көшіп баратынын мәлімдеді. Оның Детройттегі келісім-шарты 2008-2009 жылдар маусымында 5 апталық және 2009-2010 жылдар маусымында 13 апталық абоненттік концерттерге шақырды. Слаткин музыкалық директор ретінде өзінің алғашқы концертін 2008 жылдың желтоқсанында Детройтта өткізді. 2010 жылдың ақпанында оркестр Слаткиннің музыкалық директор ретіндегі келісімшартының 2012-2013 жылдар маусымына дейін ұзартылғанын хабарлады. Бұл сонымен қатар Слаткиннің оркестрдің қаржылық қиындықтарын жеңілдетуге көмектесу үшін жалақысын төмендетуі туралы хабарламаны қамтыды. 2011 жылдың қарашасында оркестр Слаткиннің Детройт келісімшартының 2015-2016 жылдар маусымына дейін ұзартылғанын хабарлады. 2014 жылдың желтоқсанында DSO оның келісімшартының 2017 жылдың тамызына дейін ұзартылғанын хабарлады, содан кейін ол жылдық болады. Слаткин келісімшарттың жылдық бөлігі оның кеткісі келмейтінін білдірмейді, жасы «икемді болуға көбірек ұнайды» дейді. Слаткин алты айлық ереуілден кейін DSO-ны қайта құрғаны және инновациялық тікелей веб-эфирлер мен тартымды қоғамдық бағдарламалар арқылы азаматтық мақтаныш белгісі ретінде көтергені үшін мақталады. Слаткиннің шығармаларына Эдгар Аллан По бойынша «Қарға» (1971) – әңгімеші және оркестр үшін, сондай-ақ 2015 жылы жазылған «Кинах» – ата-анасының естелігіне арналған элегия кіреді, ол 2015 жылдың желтоқсанында Детройт симфониялық оркестрімен әлемдік премьерасын өткізді. Ол 2012 жылы өзінің алғашқы кітабын «Conducting Business: Unveiling the Mystery Behind the Maestro» жариялады. RCA және EMI үшін жасаған бұрынғы Сент-Луис жазбаларына қоса, Слаткин Naxos лейблы үшін бірнеше жазбалар жасады, оның ішінде Уильям Болкомның «Иноценция және тәжірибе туралы әндерінің» алғашқы коммерциялық жазбасы, ол «Үздік классикалық альбом» және «Үздік хорлық орындау» номинацияларында Grammy сыйлығын жеңіп алды. 2009 жылдың 1 қарашасында Слаткин Нидерландта дирижерлік кезінде жүрек талмасына ұшырады. 2010 жылдың мамырында Orchestre National de Lyon Слаткиннің музыкалық директоры болып тағайындалғанын хабарлады, ол 2011-2012 жылдар маусымынан бастап қызмет етеді. ONL-мен ол Naxos лейблында Сен-Саэнс, Равель және Берлиоздың шығармаларын жазды. 2016 жылдың сәуір айында ONL Слаткиннің 2016-2017 жылдар маусымынан кейін музыкалық директоры қызметінен қадам шегетінін және кейіннен ONL-дің Directeur musical honoraire атағын алатынын хабарлады. 2019 жылдың 4 мамырында Слаткин жүргізетін жаңа радио бағдарламасы «The Slatkin Shuffle» жарияланды. 2020 жылдың 1 сәуір күні ол Public Radio Exchange арқылы ұлттық таралымға ашылды.

Құрметтер

1984 жылы Леонард Слаткин Сент-Луис симфониялық оркестрімен бірге Прокофьевтің 5-ші симфониясы үшін үздік классикалық оркестрлік жазба номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 1986 жылы ол мәдени қатынастарға қосқан үлесі үшін АҚШ-тағы Австрия елшісінен күміс орден алды. 1990 жылы Леонард Слаткин Сент-Луис Даңқ аллеясына енгізілді. 1991 жылы оның солист Джон Браунинг және Сент-Луис симфониялық оркестрімен бірге жазған Барбердің фортепиано концерті оркестрмен бірге үздік инструментальдық орындау үшін «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы Ұлттық симфониялық оркестрмен Джон Корильяноның «Ашу мен естелік» / 1-ші симфониясы үздік классикалық альбом үшін «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 1997 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласында өткен Phi Mu Alpha Sinfonia ұлттық конгресінде ол Чарльз Э. Луттон «Музыка адамы» сыйлығымен марапатталды. 1987 жылы ол бұл Қауымдастықтың құрметті мүшесі болып сайланды. 2003 жылы ол Ұлттық өнер медалімен марапатталды. 2004 жылы француз Ұлттық құрмет орденінің кавалері атағын алды. 2005 жылы Америка оркестрлері лигасы оған «Алтын таяқ» сыйлығын табыс етті. 2005 жылы Уильям Болкомның «Тәбиғаттың әдемілігі мен қараңғылығы» әндері үшін үздік классикалық альбом және үздік хорлық орындау номинацияларында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы оның Нэшвилл симфониясымен бірге Джоан Тауэрдің «Америка дауысы» әнін жазғаны үздік классикалық альбом және үздік оркестрлік орындау санаттарында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылы Слаткин өзінің «Бизнесті басқару» кітабы үшін ASCAP Foundation Deems Taylor арнайы сыйлығын алды.

Жеке өмір

Слаткин төрт рет үйленген. Оның алғашқы үш некесі – Бет Гути, Джерилин Коэн және сопрано Линда Хохенфельдпен ажырасып бітті. Линда Хохенфельдпен болған некесінен оның Даниель Слаткин есімді ұлы бар. Слаткин төртінші әйелі, композитор Синди МакТиге 2011 жылғы 20 қарашада үйленді. Олар 2018 жылы Миссури штатындағы Клейтон қаласына көшіп кетті.