Кіріспе

Саби (корей тілінде 사비) – корейлік Пэкче мемлекетінің үшінші және соңғы астанасы, 538 жылдан бастап 660 жылы Пэкче құлағанға дейін. Саби орны қазіргі Оңтүстік Кореядағы Буйо округінде, Оңтүстік Чхунчхон провинциясында орналасқан. Саби бекінісі сондай-ақ Бусосансон, Сабисон немесе Собурисонг бекінісі деген аттармен де белгілі. Ол патша сарайының ортасында орналасқан жолдармен бөлінген ішкі қамалдан, «Бусо тауының қамалы» деп аталатын қорғаныс қамалынан және сарайды қоршап тұрған сыртқы қабырғалардан тұрады. Қамалдың ішкі бөлігі 5 ауданнан тұрады, аудандардың бар екені тастар, қыштар және әкімшілік аймақтардың атауларымен жазылған ағаш тақташалар арқылы расталған. Сондай-ақ, Пэкче патшалығының сарайы осы жерде орналасқан деген болжам бар.

Орналасқан жері

Саби қазіргі Буйо қаласының солтүстігінде, Бусосан тауының оңтүстік етегінде орналасқан. Бұл жер табиғи бекіністерімен және басқа аймақтарға қолайлы қол жеткізілуімен ерекшеленгендіктен таңдалды. Ол Геум өзенінің жазығында орналасып, Корея түбегінің оңтүстік бөлігіне және Гая аймағына жол ашты. Таулардың етегіндегі орналасуы шабуылдардан қорғауға көмектесті, айналасы кең ауыл шаруашылығы жерлерімен қоршалған болатын. Сонымен қатар, Сары теңізге жақындығы Қытай және Жапониямен оңай сауда байланысын қамтамасыз етті.

Ерекшеліктері

Қала екі қабатты қорғаныс жүйесімен қоршалған. Сыртқы қабат – Бусосан бекінісі, ол жақын маңдағы таулардың ашық қалдырған жағынан астананы қорғайтын. Ішкі қабат – Насеонг (KOR: 나성) қала қабырғасы, ол бүкіл астананы қоршап тұрды. Қала 5 әкімшілік ауданға бөлінген, олар "бу" (KOR: 부) деп аталды, ал олар тағы 5 кішірек ауданға, "ханг" (KOR: 항) деп аталды, бөлінді. 1980 жылдан бері жүргізілген қазба жұмыстары патша сарайының құрылыс алаңын, оның ішінде сумен жабдықтау құрылғыларын, қоймаларды және лотос көлдерін ашты. Сонымен қатар, қала орталығында салынған Жоннимса (KOR: 정림사) ғибадатханасының орны, және Насеонг қала қабырғасының шығыс жағынан тыс жердегі патшалық қабірлер де табылды.

Патша сарайы

Патша сарайы мен оның айналасындағы құрылыстар қаланың ең солтүстік бөлігінде орналасқан. Сол жерде кең құрылыс алаңы табылды. Алаңның ені 35 метр, ал ұзындығы 18,5 метр, бұл бұрын ғимаратты тіреген платформаның 50 сантиметрлік қалдықтарынан көрініп тұр. Алаң ішінде 36 қазылған топырақ негіздер табылды, олар ғимараттың тіректері мен бұрыш тастарын ұстаған деп саналады. Үш түрлі дәлел алаңның патша сарайы екенін растады. Біріншісі – алаңнан алтын жалатылған қола белбеу табылған. Сол кездегі Бэкче қоғамының қатаң иерархиясы ескерілгенде, бұл белбеу тек патшаға ғана тиесілі болуы мүмкін. Бұл жайт аймақтың бұрын патшаның резиденциясы болғанын көрсетеді. Алаңда патша сарайына тән жазулары бар шатыр плиткалары, ірі тас құрылымдар және Тан Қытайының Лю Ренюаньға арналған ескерткіші табылды. Бұл орынның маңыздылығын көрсетеді, яғни бұл патша сарайының орналасқан жері. Кейінгі корейлік әулеттерде бұл алаң жергілікті басқару кеңселері үшін де пайдаланылған. Сонымен қатар, екі үлкен ағаштан жасалған су резервуары, бес жер асты ағаш қоймасы, үш тас қоймасы және түрлі қойма шұңқырлары табылған. Одан бөлек, 10,6 метр ені, 6,2 метр ұзындығы және 1 метрден 1,2 метрге дейін тереңдігі бар жасанды лотос көлі де табылды.

Бусосан бекінісі

Қаланы қоршаған таулар мен өзендер табиғи түрде қорғамаған жақтарынан қорғау үшін бұл бекініс салынған. Ол қабырғалы техникамен салынды, периметрі 2495 метр, негізіндегі ені 5-6 метр, ал биіктігі 3 метр болды. Бекініс ішінде құрылыс алаңдары, оның ішінде Бэкче әскерінің казармасы, сондай-ақ қақпа орындары табылды. Екі қақпа орны анықталды, біріншісі – басты қақпа, ол бекіністің оңтүстік жағында, ал екіншісі – шығыс жағында орналасқан. Ғибадатханадан қалған жалғыз нәрсе – 8,3 метрлік биіктіктегі тас пагода. Пагоданың бетіне қытай әріптері қашалған. Бұл жазу Тан әулетінің Бэкче мемлекетіне қарсы жеңісін тойлау үшін жазылған және оны Тан әскерінің қолбасшысы Лю Ренюань орнатқан.