Кіріспе
1941 жылғы 22 маусымда Германияның Кеңес Одағына басып кіруінен бастап, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағының бронетехникалық құралдарын өндіру ауқымды болды. Германияның басып кіруінен бұрын Кеңес Одағының көптеген бронетехникасы болғанымен, ауыр шығындар жаңа техникаға жоғары сұраныс тудырды. Өндіріс КСРО-ның батыс бөлігіндегі өндіріс орындарының жоғалтылуымен қиындыққа ұшырады, соның салдарынан бүкіл зауыттар немістердің қолы жетпейтіндей етіп, Урал тауларының шығысына көшірілді. Жалпы алғанда, кеңес танктерінің ішкі кеңістігі басқа елдердің танктеріне қарағанда кішірек болды (ол оларды кішірек нысанаға айналдырды) – мұндай мүмкіндік Қызыл Армияның танк әскерлерінде тек бойы кішкентай сарбаздарды ғана пайдалануының нәтижесінде болды. Испания азамат соғысы (1936–1939), Халхин-Гол шайқасы (1939) және Қысқы соғыс (1939–1940) совет әскерилеріне жеңіл танктердің (мысалы, Т-26) бронясы жеткіліксіз екенін, ал көп мұнаралы танктердің (мысалы, Т-35) бір мұнаралы танктерден нашар екенін көрсетті, бұл кейіннен маңызды T-34 орта және KV-1 ауыр танктеріне көшуге бағыт берді. Статистика 1945 жылдың бірінші жартысына дейінгі кезеңді қамтиды және тек жаңа өндірілген техниканы есепке алады. 1941 жылдың 1 маусымында соғысқа кірер алдында Кеңес Одағында 25 664 немесе 25 481 бронетехникалық құрал болды. Бұл мәліметтерге бронеавтомобильдер, аэросандар, артиллериялық тракторлар және бронепойыздар кірмейді.
Soviet armoured fighting vehicle production during World War II from the start of the German invasion of the Soviet Union on 22 June 1941 was large. Although the Soviet Union had a large force of combat vehicles before the German invasion, heavy losses led to a high demand for new vehicles. Production was complicated by the loss of production facilities in the western part of the Soviet Union, and entire factories were moved east of the Ural Mountains to put them out of reach of the Germans. In general, Soviet tanks had less interior space than the tanks of other nations (which made them smaller targets) – this was possible because the Red Army only employed soldiers of small stature in their tank forces. Combat experience in the Spanish Civil War (1936–1939), the Battles of Khalkhin Gol (1939) and the Winter War (1939–1940) showed the Soviet military that light tanks (such as the T 26) were too lightly armoured and that multi turreted tanks (such as the T 35) were inferior to single turret tanks which guided the switch to the later vital T 34 medium and KV 1 heavy tanks. Figures are up until the first half of 1945 and only include new production. The Soviet Union had 25,664 or 25,481 armoured fighting vehicles on 1 June 1941 before it entered the war. Not shown here are armoured cars, aerosans, artillery tractors and armoured trains.
Ауыр танктер
КВ-1 (Климент Ворошилов атымен аталған) 76 мм зеңбірекпен қаруланды; Т-34 сияқты, өндіріс барысында зеңбірек ұзындығы ұзартылды. KV 1S – KV 1-дің жеңіл бронясымен (жылдамдығын арттыратын) және жаңа мұнарасымен (әлі де 76 мм зеңбірекпен) жабдықталған түрі. KV 85 – IS 1-дегідей бір мұнарада 85 мм зеңбірек орнатылған KV 1S болды. Ворошилов саяси беделін жоғалтқаннан кейін, KV 85-тің мұнарасы мен зеңбірегімен жабдықталған жаңа KV 13 моделі Иосиф Сталиннің құрметіне IS 1 деп аталды. Көп ұзамай, жоғары жылдамдықты 122 мм зеңбірек орнатылған жаңа мұнарамен жаңартылып, IS 2 деп аталды, соңында баяу, қымбат ауыр танк орташа T 34-ке қарағанда айқын артықшылыққа ие болды. IS 3 – жаңа, жетілдірілген корпус пен мұнара бронясы бар IS 2 болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста ешқандай шайқасқа қатыспады. KV 8 – от тастаушы танк.
Өздігінен жүретін ауыр қарулар
KV-2 КВ-1 сияқты корпус қолданды, бірақ 152 мм гаубицамен қаруланды. Оның үлкен мұнарасы тіпті тегіс емес жерде айнала алмайтын, ал қорғалған нысаналар мен жаяу әскерге қарсы қолдануға арналған еді. SU-152 – 152 мм гаубица, KV-1S корпусына орнатылған казематтық құрылым. KV-2 сияқты, ол жаяу әскерге қарсы шабуылдық қару ретінде қолдануға арналған, бірақ арзан әрі жасырынышқырақ Самоходная Установка түріндегі казематты орнатуды пайдаланды. ISU-122 және ISU-152 – IS корпусына орнатылған казематтық өздігінен жүретін артиллериялық құралдар. Олар екеуі де ауыр шабуылдық қару ретінде қолданылды, сонымен қатар танкке қарсы қару ретінде де тиімді болды. 122 мм-дық D-25 зеңбірі кез келген неміс танкін тесіп өте алатын, ал 152 мм-дық ML-20 ұзақ жылдар бойы жаудың бронясына қарсы қолданылып келді; оның бастапқы жылдамдығы төмен болғанымен, үлкен снаряды соққы толқыны арқылы елеулі зақым келтіре алатын.