Кіріспе

Ақаба (العقبة, және сондай-ақ Әл-Ақаба, Ақаба, немесе Әл-Ақаба деп аталады) – Батыс жағалаудың солтүстік-шығысындағы палестиналық ауыл, Израильдің азаматтық әкімшілігі (Батыс жағалауды бақылауға жауапты IDF агенттігі) тарапынан бұзу қаупінде. Көптеген құрылыстар Израиль әскери әкімшілігінен рұқсатсыз салынған деген айып тағылған. Екі ізраилдік әскери базасымен және бақылау-өткізу пункттерінен құралған «виртуалды қабырғамен» қоршалған Әл-Ақабаның көршілес елді мекендермен, базарлармен және Иордан аңғарымен байланысы бірте-бірте үзілді: 1967 жылдан бері Әл-Ақаба халқы 85%-ға азайды, шамамен 2000 адамнан бүгінде 200-ге дейін жетті. Әл-Ақаба тұрғындарының көпшілігі енді ауылда тұрмаса да, өз жерлеріне оралуға үміттенеді және балаларын жергілікті мектепке жібереді. Батыс жағалаудың C аймағында, Иордан аңғарының шетінде орналасқан ауыл толыққанды ізраилдік әскери бақылауда және азаматтық юрисдикцияда. Израильдің азаматтық әкімшілігі ауылдағы үйлер мен құрылыстарға, оның ішінде медициналық орталыққа, халықаралық қаржыландырылатын балабақшаға, үйлерге және ауыл мешітіне қатысты 39 бұзу бұйрығы берді. 2008 жылдың 17 сәуірінде ізраилдік Жоғарғы сотқа жерді пайдаланудың қолданыстағы жоспарына сүйене отырып, бұзу бұйрықтарын жою туралы петиция қабылданбады. Ауыл әкімі Хадж Сами Садек бастаған ауыл тұрғындары бірнеше ізраилдік және американдық құқық қорғау ұйымдарымен бірлесіп, ауылды сақтап қалу мақсатында жергілікті және халықаралық науқанды бастады. Науқанға ізраилдік және шетелдік дипломаттарды Ақабаға сапарға шақыру, Квартетке лобби жасау және олардың араласуын сұрау, сондай-ақ АҚШ-та ауыл әкімі Садек пен танымал ізраилдік сәулетші Шмуэль Грогтың қатысуымен гастрольдік сапар ұйымдастыру кірді. Науқанның мақсаты – ізраилдік билікті жерді пайдалану жоспарларын бекітуге және ауылдың сақталуына рұқсат беруге ынталандыру.

Византия дәуірі

Ақаба 6-7 ғасырлардағы Рехоб мозаикасында Икабин (איקבין) деген атпен еске алынады. Бұл жерде көбінесе яһуди емес адамдар тұрғандықтан, аймақтан алынған егін өнімдерін яһудилер демалыс жылдарындағы немесе ондықтандыру қажеттілігіндегі қағидаларды сақтамай алып жатуға болады.

Израильдік оккупация (1967-)

1967 жылғы алты күндік соғыстан кейін 36 жыл бойы Ақаба Израильдің әскери лагері болып келді, ал аймақ жабық әскери аймақ деп жарияланды. Оккупациялық билік 1967 жылға дейінгі 4 тас үйді ғана «заңды» деп санады. Израильдің әскери аймақтар деп белгіленген жерлерде рұқсатсыз салынған тағы 70 үйді бұзуға дайын тұр. Израиль қорғаныс күштері (IDF) ауыл ішінде тікелей оқу-жаттығуларын өткізді, нәтижесінде 8 ауыл тұрғыны қаза тауып, 50-ден астам адам жарақат алды. Ақаба қаласының әкімі Хадж Сами Садек 16 жасында егістігінде жұмыс істеп жүргенде үш рет оққа түсіп, өмір бойына мүгедек болып қалды. Бұдан өзге, БҰҰ-ның гуманитарлық істерді үйлестіру жөніндегі кеңсесінің мәліметінше, Израиль әскері жеке меншіктегі үлкен жерлерді тартып алды. 2001 жылдың 27 маусымында Ақаба Израильдің Жоғарғы сотында (ЖСС) сот процесін жеңіп шықты, онда ЖСС әскерге лагерін ауылдық жерлерден алып тастап, басқа орын іздеуді ұсынды. Екі жыл өткен соң Израиль әскері соттың шешімін орындады және 2003 жылдың маусым айында әскери лагерь ауылдан толығымен алынып тасталды. Израиль ауылды су желісіне қосудан бас тартты, сондықтан суды сатып алуға және жүк көлігімен жеткізуге тура келеді. Бірлескен жоба аясында Жапония, Бельгия және Норвегия елшіліктері балабақшаға екінші қабатты қосуға көмектесті. Ақаба балабақшасы бүкіл аймақтағы жалғыз балабақша болғандықтан, бүгінде 130-дан астам балабақша тәрбиеленушісі мен 70 бастауыш сынып оқушысына қызмет көрсетеді. БҰҰ Даму бағдарламасы, CARE International, Дания елшілігі және Нидерландтар да ауылдағы құрылыстарды салуға және күтіп ұстауға қаржы жұмсады.