Кіріспе
1983 жылы жарық көрген Терри Пратчеттің Диск әлемі романы. "Сақтардың түсі" кітабы – Терри Пратчеттің 1983 жылы жарық көрген фантастикалық комедиялық романы, және Диск әлемі сериясының бірінші кітабы. Британдық басылымның алғашқы таралымы 506 данадан ғана тұрды. Пратчет оны "Классикалық фантастика әлеміне «Жандардың жарқылы» фильмі батыс жанрына жасағандай әрекет етуге тырысу" деп сипаттады.
the book
The Colour of Magic is a 1983 fantasy comedy novel by Terry Pratchett, and is the first book of the Discworld series. The first printing of the British edition consisted of only 506 copies. Pratchett has described it as "an attempt to do for the classical fantasy universe what Blazing Saddles did for Westerns."
Орнату
Бұл оқиға Диск әлемінде, планетадай жазық дискіде, кеңістікте төрт алып пілдің – Берилия, Тубул, Ұлы Т'Фон және Джеракиннің – арқасында өтеді. Ал олардың өзі Ұлы А'Туин, алып жұлдызды тасбақаның қабығының үстінде тұр. Дисктің бетінде мұхиттар мен құрлықтар, олармен бірге өркениеттер, қалалар, орман мен таулар бар.
Қорытынды
Бұл оқиға Диск әлеміндегі ең үлкен қала, Анкх-Морпорктан басталады. Басты кейіпкер – Ринсвинд, нашар білімді және циник сиқыршы, ол Анкх-Морпоркқа келген Агат империясының сақтандыру кеңсесінің кызметкері, наив Туфлауэрге жетекші ретінде жалданады. Туған жерінде алтын көп болғандықтан, Туфлауэр кеңсе қызметкері болса да, Анкх-Морпорк тұрғындарына қарағанда зор байлыққа ие. Ринсвинд бастапқыда Туфлауэрдің жетекшісі болуға келіскендігі үшін алдын ала төлем алып қашып кетуге тырысса, Анкх-Морпорктың патрицияны оны ұстап алады және Туфлауэрді қорғауға мәжбүр етеді, әйтпесе туристің өлімі Агат императорын Анкх-Морпоркқа шабуыл жасауға итермелейді. Туфлауэрді ұрылар тобы ұрлап, Брокен Драм тавернасына алып кеткеннен кейін, Ринсвинд Багажбен бірге құтқару операциясын жүргізеді – бұл Туфлауэрге тиесілі, бұзылмайтын, сиқырлы және сезімтал сандық. Осыған дейін Туфлауэр Брокен Драмның иесін өртке қарсы сақтандыру полисін жасауға көндіреді, бірақ жергілікті бағаларды дұрыс түсінбейді. Иесі ақша алу үшін тавернаны өртеп жібергенде, өрт өршиді және Анкх-Морпорктің барлық бөлігін жояды. Ринсвинд пен Туфлауэр хаостан қашып құтылады. Ринсвинд пен Туфлауэр Квирм қаласына саяхаттайды, бірақ олардың бұл саяхаттағы оқиғалары Диск әлемінің құдайлары ойнайтын ойынның тақырыбы екенін білмейді. Оларды Крокодил құдайы Оффлер шақырған тау тролі шабады. Білімсіз Туфлауэр Бел Шамхарот ғибадатханасына жетеледі, ол жақсылық пен жамандықтың қарама-қарсысы саналады, ал Ринсвинд орманның құрғақ ағашына қамалады, онда ол Бел Шамхарот ғибадатханасындағы оқиғаларды сиқырлы портал арқылы бақылайды. Ринсвинд портал арқылы ғибадатханаға қашып келгенде екеуі қайтадан қосылады және олар Swords and Sorcery жанрындағы батырлардың пародиісі, Варвар Хрунмен кездеседі. Үштікке Бел Шамхарот шабуыл жасайды, бірақ Ринсвинд Туфлауэрдің сиқырлы сурет қорабымен жаратылысты соқырлатқанда олар құтылады. Хрун Туфлауэр мен Ринсвиндті қорғауға келіседі, ал ол суреттер қорабынан оның батырлық суреттерін алады. Үш адам Вирмбергке барады, бұл дөңгелек тау, онда аждаһаларды елестетіп шақыратын аждаһалар тұрады, және аждаһалар оларға шабуыл жасағанда олар бөлініп кетеді. Ринсвинд тұтқындалудан қашып құтылады, бірақ Хрунның сезімтал сиқырлы қылышы Кринг оны достарын құтқаруға мәжбүрлейді. Туфлауэр Вирмбергке қамалады, және дракондарға деген қызығушылығынан Вирмберг аттыларынан да күшті аждаһаны шақыра алады, оны ол Нинеридс деп атайды, бұл оған тұтқыннан қашып, Ринсвиндті Вирмбургтің үш мұрагерінің бірімен дуэльде өлтіруден құтқаруға мүмкіндік береді. Туфлауэр, Ринсвинд және Нинеридс Хрунды ұстап алады, бірақ олар аспанға қашып құтылуға тырысқанда, Туфлауэр оттегі жетіспеушілігінен есінен танып, Нинеридс жоғалып кетеді. Хрун Лисса құтқарады, бірақ Ринсвинд пен Туфлауэр құлайды. Өміріне қауіп келгенде, Ринсвинд Вирмбергтің күшін пайдаланып, өзі мен Туфлауэр теңізге құлағанға дейін, нақты әлемнен жолаушылар ұшағын уақытша шақырады. Оларды мұхит ағымдары Диск әлемінің шетіне алып кетеді, бірақ оларды Крулл ұлты теңіз тіршілігін және Диск әлеміне әкелінген су қалдықтарын ұстауға арналған үлкен ауға түсіреді. Оларды Тетис теңіз тролі құтқарады, ол өз әлемінің шетінен құлап, Диск әлеміне түскен судан тұрады, содан кейін ол Круллиандардың құлы болады. Круллиандар Ринсвинд пен Туфлауэрді өздерінің астанасына алып барады, онда олар Ұлы А'Туиннің жынысын білу үшін Дисктің шетінен ұшып шығу үшін ғарыш капсуласын пайдалануға ниетті екендерін және олар сондай-ақ құдайды қанағаттандыру үшін Ринсвинд пен Туфлауэрді құрбан етуге ниетті екендерін айтады. Ринсвинд пен Туфлауэр қашып құтылуға тырысады, бірақ капсуланы ұрлап, оның ішінде Туфлауэр, ғаламның басқа әлемдерін көргісі келетін туристпен бірге ұшырады. Ринсвинд капсулаға уақытында кіре алмайды және оның жанында Дисктен құлайды, олардың артынан Багаж келеді. Бұл оқиға "Жарайды таңғажайып" романының басында жалғасады.
Графикалық роман
Стивен Росс салған және Скотт Роквелл бейімдеген графикалық роман алғаш рет 1991 жылы «Инновациялық корпорация» (Уилинг, Батыс Вирджиния штаты) баспасынан төрт бөлімді комикс ретінде жарық көрді, ал 1992 жылдың 12 қарашасында «Corgi» баспасы бір томдық нұсқасын шығарды. Бірінші бөлімді 1990 жылдың 10 желтоқсанында жариялау жоспарланған, бірақ Терри Пратчеттке келісімшарт бойынша қажетті суреттер мақұлдауға көрсетілмегендіктен және ол оларды ұнатпағандықтан, шығарылымы кейінге шегерілді, нәтижесінде бірінші нөмірді қайта салу қажет болды. Графикалық роман кітаптағыдай бірнеше тарауға бөлінген және түпнұсқа материалға адал, себебі ол классикалық варварлық оқиғалар сияқты құрылған (осы жағдайда «Қызыл Соня» сияқты комикстер). Кітап пен комикс арасындағы маңызды айырмашылықтарға Анк-Морпорк және Круллдағы кейбір оқиғаларды қысқарту, сондай-ақ Галдер Уэтервакс және Ймпер Тримон кейіпкерлерін біріктіру кіреді. Кітапта әйел-драконшалар әдеттегідей, варвар әйелдеріндей, жоғарғы жағын жалаңаш қалдырып сипатталған. Алайда, графикалық романда әйелдер кітапта сипатталған киімдерімен қатар, тізбекшенің кеуделік бөлігін де киеді. Ол «The Light Fantastic» графикалық романымен бірге қатты мұқабамен жарық көрді, және «The Discworld Graphic Novels» жинағына енді.
Теледидарлық бейімдеу
Mob Film Company және Sky One компаниясы «The Colour of Magic» және «The Light Fantastic» екеуін біріктіретін екі бөлімдік бейімдеме жасады, режиссерлік жұмысын Вадим Жан жүзеге асырды және ол 2008 жылғы Пасха күні эфирге шықты. Дэвид Джейсон Ринсвинд рөлінде ойнады. «Алдақтардың иесі» фильмдер сериясындағы Сэмвайз Гэмджи рөлімен әйгілі Шон Астин Екі Гүл рөлін сомдады. Кристофер Ли Иан Ричардсоннан Өлім рөлін мұра етті (Ли бұл рөлді бұрын «Soul Music» және «Wyrd Sisters» анимациялық сериалдарында орындаған).
Компьютерлік ойын
Сюжет 1986 жылы Delta 4 компаниясымен мәтіндік квест түріндегі компьютерлік ойынға бейімделді және Macmillan компаниясының еншілес компаниясы Piranha тарапынан Amstrad/CDC, Commodore және Spectrum форматтарында жарық көрді.
Қабылдау
Дейв Лэнгфорд "The Colour of Magic" кітабын "White Dwarf #64" журналында қарап, "Бұл оқырманды достарын тоқтатып, оларға үзінділер айтуға итермелейтін жағымсыз, қоғамдық өмірден шеттетіп алатын кітаптардың бірі. Пратчеттің әзілдерін оқып, бірден сыра ішуге тырысқанда төбемдегі ақ бөліктер қоңыр дақтарға толып қалды. Осы арсыз туындыны ұсынуға мені тек туа біткен садизм ғана мәжбүр етеді" деді. Колин Гренланд "The Colour of Magic" кітабын "Imagine" журналында қарап, "Терри Пратчетт қылыш пен сиқыр әлеміне сол сияқты, Дуглас Адамс ғылыми фантастикаға жасағандай үлкен үлес қосты" деді. 2015 жылы The Guardian газетінің Sam Jordison-ы "The Colour of Magic" кітабына жағымды баға берді. Ол кітаптың серияға ең жақсы кіріспе болмауы мүмкін деген пікірлерді талқылады: кейінгі кітаптар жоғары бағаланады; ол кейіпкерлер мен идеяларды жетілдіруге көп көмектеспейді; және қазіргі оқырмандар "1990 жылдарға дейінгі фантастикалық үлгілерді" білмейді. Бірақ ол кітаптың "өздігінен оқуға лайық" екенін айтып, оның әзілдері мен сатирасын жоғары бағалады. "Шындығында, "The Colour of Magic" кітабы – тамаша кіріспе, себебі ол одан да көп нәрсені білуге құштарлық тудырады".