Кіріспе
Аруба, Бонайр және Кюрасао аралдары – Кариб теңізіндегі Желді Аралдардың үш батыс аймағын құрайтын Аруба, Бонайр және Кюрасао аралдары. Олардың ортақ саяси тарихы бар және 1814 жылғы ағылшын-голландиялық шарт бойынша 1815 жылдан бастап Нидерланд Корольдігіне (Кюрасао және оның тәуелді территориялары ретінде) қайтарылғандықтан, Голландияның негізгі құқығында иелігінде болады. Олар Венесуэланың Фалькон штатының солтүстігіне орналасқан. Аруба мен Кюрасао – Нидерланд Корольдігінің құрамындағы автономиялы, өздігінен басқарылатын елдер, ал Бонайр – Нидерландтың ерекше муниципалитеті. Нидерланд Корольдігінің аумақтары, елдері және оның арнайы муниципалитеттері Еуропалық Одақтың құрамына кірмейді; азаматтары голланд азаматтығын иеленеді, ал бұрынғы отаршылдық держава теңіздегі кен байлықтары мен табиғи ресурстарға қоса, артықшылықты сауда құқығынан пайдаланады.
The ABC islands is the physical group of Aruba, Bonaire, and Curaçao, the three westernmost islands of the Leeward Antilles in the Caribbean Sea. These have a shared political history and a status of Dutch underlying ownership, since the Anglo Dutch Treaty of 1814 ceded them back to the Kingdom of the Netherlands, as Curaçao and Dependencies from 1815. They are a short distance north of the Falcón State, Venezuela. Aruba and Curaçao are autonomous, self governing constituent countries of the Kingdom of the Netherlands, while Bonaire is a special municipality of the Netherlands. Territories of the Kingdom of the Netherlands, the countries, and its special municipalities, are outside the European Union; citizens have Dutch nationality and the former colonial power benefits from preferential trade, mineral and natural resource rights, particularly offshore.
Тарих
Араквак халқының Какетио сияқты өкілдері ABC аралдарының түпкі тұрғындары болып табылады. Америго Веспуччидің күмәнді хаттарына сәйкес, ABC аралдарын зерттеген алғашқы еуропалық Кристофер Колумбтың капитандығындағы Алонсо де Охеда болды, ол 1499 жылы Кюрасаоға қонды. Ол аралдарды Лас-ислас де-лос Гигантес, яки Гиганттар аралдары деп атаған, себебі жергілікті тұрғындары – Кайкетио үндістері еді. Еуропалықтардың алғашқы зерттеушісі – Америго Веспуччи, ал оның картографы Хуан де ла Коза аралдарды тұңғыш рет сипаттады. 1527 жылға қарай испандықтар үкімет құрып, аралдарда католицизмді орнатты. 1634 жылы Нидерланды аралдардың бақылауы үшін Испаниямен соғысқа түсті. Голландтар жеңіске жетті (бірақ Испания оларды қайта басып алды, содан кейін олардың құндылығы аз болғандықтан олардан бас тартты) және аралдар Нидерландының басқаруына өтті. Голланд Вест-Индия компаниясы бұл аймақтарды дамытып, Кюрасаода маңызды порт құрды. 1863 жылы құл саудасын тоқтату олардың экономикасына ауыр соққы берді, бірақ 20 ғасырдың басында Венесуэлада мұнайдың табылуымен экономика жанданды, ал аралдар ірі мұнай өңдеу зауыттарына айналды. 1815 жылдан 1954 жылға дейін үш арал Кюрасао және оның тәуелділіктері колониясы деп аталды. Бұл колонияға әр түрлі уақытта Нидерланд Суринам және Синт-Евстатиус және олардың тәуелділіктері де кірді. 1954 жылы ABC аралдары Нидерланд Антиль аралдарының құрамына кірді, бұл оларға Нидерланд Корольдігі шеңберінде саяси автономия берді. 1986 жылы Аруба Нидерланд Антиль аралдарынан бөлініп, Корольдік құрамында тәуелсіз мемлекет болды. 2010 жылғы 10 қазанда Нидерланд Антиль аралдары таратылғаннан кейін Кюрасао Арубаға ұқсас мәртебеге ие болды. Бонайр Нидерландтың ерекше муниципалитеті болды, бірақ ол Еуропалық Одақтың теңіз арты аумағы мәртебесін сақтап қалды.
География және климат
АВС аралдары Кіші Антиль аралдарының ең батыс бөлігі болып табылатын Левард Антиль аралдарының құрамына кіреді. Олар Венесуэланың Фалькон штатының солтүстігіне орналасқан. Саяси тарихына байланысты, олар кейде Кариб теңізіндегі басқа аралдармен бірге Солтүстік Американың бөлігі саналады, бірақ Тринидад пен Тобаго сияқты Оңтүстік Американың географиялық тақтасында және континенттік шелфінде жатыр. АВС аралдары географиялық рет бойынша бір-біріне сәйкес келмейді; батыстан шығысқа қарай аралдар Аруба, Кюрасао және Бонайр орналасқан. Аруба – тегіс арал, жағалаудың көп бөлігі толқындар мен дауылдарға ұшырайды. Бонайр мен Кюрасао рифтермен қоршалған, сондықтан олар олардан жақсы қорғалған. Бонайр мен Кюрасао рифтері танымал туристік орындар болып табылады. АВС аралдарында Австралияның ыстық аймақтарында кездесетін ерекше ыстық шөлді климат орналасқан, Кёппен классификациясы бойынша BWh және BWk, біршама жаңбырмен, бірақ жауын-шашыннан гөрі булану көп. Бұл аралдардың беті ылғалды аз ұстайды және түскен жаңбырдың көбісі буланып кетеді. Сонымен қатар, Аруба–Кюрасао–Бонайр кактусты бұталары осы аралдарда ең көп таралған өсімдіктер болып табылады. Одан әрі, АВС аралдары өте құрғақ, себебі олар Интертропикалық конвергенция аймағының солтүстігінде орналасқан. Тек қазаннан желтоқсанға немесе қаңтарға дейінгі қысқа жаңбырлы маусымда ғана олар солтүстік-шығыстан соққан желдерден пайда болған нөсерлер мен дауылдарға ұшырайды. Жаңбырлы маусымға Оңтүстік осцилляциясы күшті әсер етеді, нәтижесінде өте жоғары өзгергіштік байқалады. 1911/1912, 1930/1931, 1982/1983 және 1997/1998 жылдардағы күшті Эль-Ниньо жылдары жылдық (фискалдық жыл) жауын-шашын мөлшері кем болып, тіпті 1911/1912 жылдары Кюрасаода одан да төмендеген. Солтүстік жарты шардың қысындағы Ла-Нинья кезінде, яғни 1933/1934, 1970/1971, 1988/1989, 1999/2000, 2010/2011 және 2020/2021 жылдары жауын-шашын мөлшері артты, ал ең жоғары айлық көрсеткіштерден асып кетті. АВС аралдарындағы температура біркелкі ыстық, жыл бойына орташа температура шамамен , ылғалдылық қолайлы, тіпті ең жұмсақ таңертең де ең төменгі температура 25 °C-тан (77 °F) төмен түспейді, бірақ түстен кейін 38 °C-тан (100 °F) аспайды.
Temperatures in the ABC islands are uniformly hot, averaging around year round, with comfortable humidity and minima rarely falling below 25 °C (77 °F) even on the mildest mornings, although afternoons rarely top 38 °C (100 °F).
Қоршаған орта
Бонайр "су астында жүзу жұмағы" ретінде танымал, және оның экономикасында экотуризм маңызды рөл атқарады. Аралдарда фламинголар мен теңіз тасбақаларының төрт түрі сияқты, әртүрлі жануарлар дүниесі кездеседі. Басқа креол тілдерінен өзгеше, папьяменту қолданылуы кеміп жатқан жоқ, және ол 2007 жылдың 7 наурызында мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болды. Папьяменту тіліне португал, испан, голланд, ағылшын, неміс, француз және итальян тілдері зор ықпал еткен.
Саясат
Аруба мен Кюрасао – Нидерланд Корольдігінің автономиялы елдері, олардың өз парламенттері мен премьер-министрлері бар. Бонайр – Нидерландтың «арнайы муниципалитеті» және Нидерланд заңдарына бағынады. Аруба, Бонайр және Кюрасао Еуропалық Одақтың конституциялық құрамдас бөліктері болып табылады, яғни үш аралдың барлығы да мүше мемлекеттің ерекше аумақтары саналады. Бұл аралдардың азаматтары еуропалық паспорт иеленеді және Еуропалық парламент сайлауында дауыс бере алады. Сонымен қатар, аралдар Еуропалық даму қорынан қаржы алады, ал аралдардағы студенттер Erasmus бағдарламасына аралдардан тікелей қатыса алады. Дегенмен, аралдар Еуропалық Одақтың Шенген аймағына кірмейді.