Англиядағы Аралының Сандаун қаласы

Кіріспе

Уайт аралындағы қала, Англия

Сандоун – Англияның Уайт аралының оңтүстік-шығыс жағалауындағы теңіз жағалауындағы курорттық қала және азаматтық округ. Шанклин курорты мен Лейк елді мекені қаланың оңтүстігінде орналасқан. 2021 жылғы халық санауы бойынша Сандоунның халқы 11 654 адамды құрайды; Шанклин және Лейкпен бірге шамамен 25 000 тұрғыны бар құрылыс аймағын құрайды. Бұл Сандоун шығанағының ең солтүстік қаласы, оған оңай қол жеткізуге болады, құмды жағалауы бар жағажайлар оңтүстіктегі Баттери Гарденс жартастарынан солтүстіктегі Яверлендке дейін үздіксіз созылып жатыр.

География

Қала табиғат байлықтарымен қоршалған Виктория дәуіріндегі курорт ретінде өсті. Сандоунның жағалау және ішкі аймақтары 2019 жылдың маусым айында ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасымен тағайындалған Уайт аралының биосфералық қорығының бір бөлігі болып табылады, ал Сандоунның теңіз жағалауы мен жарлары Уайт аралының жағалау жолының бөлігін құрайды. Сандоунға атын берген шығанақ – бұл Лонгшор ағысының әсерінен Шанклиннен Калвер Даунға дейін бес шақырымға созылған, жақсы қалыптасқан құмды жағажайлардың көрнекті мысалы. Бұл Сандоун шығанағын Британ аралдарындағы ең ұзын, үздірілмейтін жағажайлардың біріне айналдырады. Қаланың солтүстік-шығысында Калвер Даун орналасқан, бұл әктас таулы алқап, көпшілікке қолжетімді, көбінесе Ұлттық трастқа тиесілі және олар басқарады. Мұнда әктас таулы алқаптың тән жануарлары, сондай-ақ жарларда ұялайтын теңіз құстары мен жыртқыш құстар мекендейді. Жақын жерде Яр өзенінің су тасқыны жазығында Сандоун деңгейлері орналасқан, бұл Уайт аралындағы сирек кездесетін тұщы сулы батпақтардың бірі. Алверстоун Мид жергілікті табиғат қорығы құстарды бақылауға танымал. 2012 жылы Гэмпшир және Уайт аралының жабайы табиғат қоры сатып алған Сандоун Мидоувс табиғат қорығы – балықшылдар мен су құстарын көруге қолайлы орын. Ішкі аймақта Бортвуд Копсе орманды серуендеуге мүмкіндік береді, көктемде көптеген жалбыз гүлдері гүлдейді. Аймақтың теңіз астындағы жағалау аймағы, рифтер мен теңіз түбін қоса алғанда, ерекше сақтау аймағы болып табылады. Судың ең төменгі деңгейінде шығанақтың солтүстік бөлігінде тас ағаштан жасалған ормандар ашылады, ал тас ағаштардың сынықтары жиі жағалауға шығарылады.

Тарих

Бұл аймақта римдіктерден бұрынғы қоныс болған деген дәлелдер бар. 19 ғасырға дейін Сандаун картада негізінен әскери маңызымен белгілі болды, өйткені шығанақтың жағалаулары континенттен келген басқыншыларға оңай қону орындарын ұсынады деп қорқынышты. Бұл – жоғалған Сандаун қамалының орны. 1545 жылы құрылыс кезінде, француздықтар Уайт аралына шабуыл жасағанда, шабуылдаушылар Уайтклиф шығанағынан Калвер Даунға дейін өтіп, содан кейін кері қайтарылған кезде бекініс шабуылға ұшырады. Қамал теңізге салынған, эрозияға ұшырайтын және салынғаннан кейін жүз жыл ішінде қиратылған. 1631 жылы қамалдың орнына ішкі жағына қарай салынған Сандхэм форты салынды. 1781 жылы фортта бір бас мерген және жиырмадан астам әскер болды. Сандхэм форты 19 ғасырдың ортасында қиратылды және қазір Сандхэм бақтарының орнында. 1860 жылдары Сандаун шығанағының жағалауында бес Палмерстон форты салынды, оның ішінде Яверлендтегі Гранит форты, қазір Уайлдхарт жануарлар қорығы. Қаланың батыс жартастарында Сандаун казармасының батареясы сақталған және солтүстік-шығысқа қарай төбелерде Ұлттық сенім қоры экскурсия ұсынатын Бембридж фортын көруге болады. Бірінші әскери емес ғимараттардың бірі – Сандхэм коттеджі немесе «Виллакин», ол радикал саясаткер және бір кездегі Лондон мэрі Джон Уилкс 18 ғасырдың соңында жалға алған демалыс үйі. Төмендегі «Сандаунның танымал байланыстары» бөлімін қараңыз. 1864 жылы теміржол келгеннен кейін Сандаун кеңейді, қаланың қауіпсіз шомылуына деген сұраныс артты. 1874 жылдың жазында Германияның тәждік ханзадасы Фридрих және ханзада Виктория, олардың балалары мен сүйіктілері қалада бірнеше үйлерді жалға алып, шығанақта жиі шомылды. Сандаун пирсі сол онжылдықта салынды, 1878 жылдың мамырында ашылды және 1895 жылы ұзартылды. 1899 жылы Оушен қонақ үйі ашылғанда, қала сәнді ағылшын курорты ретінде танылды. Вест-Энд театрлық импресариосы Генри Лоуэнфельдтің ойынша, «Оушен» қаланың бұрынғы танымал қонақ үйі «Кингс-Хед» айналасында салынды. Жаңа қонақ үйдің ашылуына Лондоннан көптеген қонақтар шақырылды, олар Портсмуттан арнайы кемемен Сандаунға келді. Қонақтар көлік және каретамен Сандаунды аралап көруге мүмкіндік алды, ал қонақ үй қызметшілері «адмиралдар мен капитан сияқты» киім киді. Сандаунның 20 ғасырдағы тағдыры – барлық топтар үшін сүйікті қашау және шелек орнына айналу. 1929 жылы автор Генри Де Вере Стакпул Каноэ көлін ашты, ал 1932 жылы Браунның гольф алаңы ашылды (төменде қараңыз). 1938 жылдың сәуір айында Браунның жанында ашылған Арт-деко стиліндегі Гранд қонақ үйі 2014 жылы бұзуға рұқсат беріліп, қазір жабық. Бүгінде Сандаунның эспланадасында бұрынғы Виктория және Эдвард дәуіріндегі қонақ үйлер мен жағажай мен шығанаққа қарап тұрған заманауи қонақ үйлер бар. 2021 жылы жаңа Премьер Инн ашылды. Сандаун пирсінде ойын-сауық орталығы, ойын автоматтары, балалар ойын алаңдары және тамақ ішуге арналған орындар бар. Пирстің бұрынғы қону платформасы теңіз балық аулау үшін қолданылады. Солтүстік жағында бұрынғы Уайт аралындағы жануарлар бағы болып танымал «Дикий Сердце» жануарлар қорығы орналасқан. 1950 жылдары Сандаун зообағы ретінде құрылған, 1970 жылдары Корни отбасы сатып алған; қазір ол құтқарылған жолбарыстар, басқа да ірі мысықтар мен приматтарға маманданған. Жақын жерде 2001 жылы ашылған Динозавр аралы палеонтология орталығы және динозаврлардың миниатюралық гольф алаңын, балалар мен жастарға арналған ойын-сауықтар мен боулинг алаңын ұсынатын Сандхэм бақтары орналасқан.

There is some evidence for a pre Roman settlement in the area. Before the 19th century, Sandown was on the map chiefly for its military significance, with the Bay's beaches feared to offer easy landing spots for invaders from the Continent. It is the site of the lost Sandown Castle. While undergoing construction in 1545, the fortification was attacked during the French invasion of the Isle of Wight when invaders fought their way over Culver Down from Whitecliff Bay before being repelled. The castle was built into the sea, prone to erosion and demolished fewer than a hundred years after it was built. In 1631, the castle was replaced by Sandham Fort built further inland. In 1781, the fort's complement consisted of a master gunner and over twenty soldiers. Sandham Fort was demolished in the mid 19th century and is now the site of Sandham Gardens. In the 1860s, five Palmerston Forts were built along the coast of Sandown Bay, including Granite Fort at Yaverland, now the Wildheart Animal Sanctuary. On the town's western cliffs Sandown Barrack Battery survives as a scheduled monument and Bembridge Fort, where the National Trust offers tours, can be seen on the downs to the north east. One of the first non military buildings was Sandham Cottage or 'Villakin', a holiday home leased by the radical politician and one time Mayor of London John Wilkes in the final years of the 18th century. See 'Sandown's famous connections' below. The arrival of the railway in 1864 saw Sandown grow in size, with the town's safe bathing becoming increasingly popular. In the summer of 1874, the Crown Prince Frederick and Princess Victoria of Germany, their children and entourage rented several properties in the town and took regular dips in the Bay. Sandown's pier was built in the same decade, opening in May 1878, and extended in length in 1895. The town laid further claim to becoming a fashionable English resort when the Ocean Hotel opened in 1899. The brainchild of West End theatrical impresario Henry Lowenfeld, the Ocean built around the town's previous hotel of choice, the King's Head. For the new hotel's inauguration, a large number of dignitaries were invited from London, arriving in Sandown from Portsmouth by special boat. Guests had the chance to explore Sandown in coaches and carriages, and the hotel servants were all dressed in uniforms 'like admirals and post captains'

Sandown's destiny in the 20th century was to become a favourite bucket and spade destination for all classes. The Canoe Lake was opened in 1929 by the author Henry De Vere Stacpoole followed in 1932 by Brown's Golf Course (see below). The Art Deco Grand Hotel, opened next door to Brown's in April 1938, is now closed with planning permission for demolition granted in 2014. Today, Sandown's esplanade has a mixture of former Victorian and Edwardian hotels with modern counterparts overlooking the beach and the Bay. A new Premier Inn opened in 2021. Sandown Pier has an amusement centre with arcade games, children's play areas and places to eat and drink. The pier's former landing stage is used for sea fishing. Further north is the Wildheart Animal Sanctuary, formerly Isle of Wight Zoo. Established as Sandown Zoo in the 1950s, it was acquired by the Corney family in the 1970s; today, it specialises in rescued tigers, other big cats and primates. Nearby is the purpose built Dinosaur Isle palaeontology centre, which opened in 2001, and Sandham Gardens which offers a dinosaur miniature golf course, attractions for children and young people, and bowls.

HMS Эвридика

1878 жылғы 24 наурызда Корольдік теңіз флотының оқу кемесі HMS Eurydice (1843) Сандаун шығанағында құлап, батып, 317 адамның өмірін алып кетті. Бұл Ұлыбританияның бейбіт уақыттағы ең ірі теңіз апаттарының бірі болды. Кеменің батқан мачталарының үстіңгі бөліктері екі айдан кейін де Сандауннан көрініп тұрды, қаланың пирсі ашылған күні.

HMS Eurydice тамыз айында қайтадан суға көтеріліп, Yaverland жағасына тірелді, одан су шығарылды. Бұл оқиғаны Генри Робинс (1820-1892) суретке түсірді, осы суретті патшайым Виктория Осборн Хаусынан отбасы мүшелерімен бірге келіп қарады. Сандаундағы Христос шіркеуінің зиратында "Евридика" экипажына арналған ескерткіш орнатылған.

Қалалық әкімдік

1869 жылы жергілікті денсаулық сақтау кеңесінің тапсырысымен салынған, ІІ санаттағы Сандоун қалалық әкімшілік ғимараты Грэфтон көшесінде орналасқан. 2021 жылдың наурыз айында Уайт аралы кеңесі ғимаратты тұрғын үйге айналдыруға рұқсат берді, ал 2021 жылдың қыркүйегінде қалалық әкімшілік ғимаратын сатуға және оны қоғамдық пайдалану мүмкіндіктерін қарастыруға шешім қабылдады. 2022 жылы ғимарат ішінде алынған бояу сынамалары Генри Тюттің 1873 жылы салған әйгілі көп түсті төбелік әшекейінің іздерін көрсетті, ол қазір 20 ғасырдың бояу қабаттарының астында жасырылған.

Браун гольф алаңы

Ұлыбританияның сол кездегі жетекші гольфшілерінің бірі Генри Коттон жасаған Браунның питч-энд-путт алаңдарының идеясы оңтүстік Лондондық пирог және шұжық шебері Алекс Кеннедиге тиесілі болды. 1932 жылдың наурыз айында Сандаунның шығыс теңіз жағасында ашылған алғашқы клуб үйінің шатырына «Гольф – бәріне!» деген ұран жазылған. 1940 жылдары Brown's және оның мұз фабрикасы, «Мұхит астындағы құбыр желісі» (PLUTO) арқылы Д-күндегі жағалауға мұнай жеткізуге арналған сорғы жабдығын жасыру үшін қайта жабдықталған. Алаңдар 21-ғасырда да барлық жастағы адамдарға танымал, ал 7,5 гектарлық аумақты сақтау және басқару жоспары 2020 жылдың шілдесінде жарияланды.

Жазғы карнавал

Қалалық жазғы карнавал 1889 жылдан бері бар. Бүгінгі ұйымдастырушылар бірқатар шаралар ұйымдастырады, оның ішінде Балалар карнавалы және жарықпен безендірілген карнавал, Сандаун шығанағындағы регата, сондай-ақ жаңа жылдық тойлаулар, оттықтармен аяқталады.

Құтты болсын !

2017 жылдан бері, тағы бір Сандаун жиыны «Хуллабалу» атауымен мамыр айының соңғы күндері өткізіліп келеді. Оны Shademakers UK Carnival Club білім беру ұйымдарымен, музыканттармен, кәсіпкерлермен және қайырымдылық қорындарымен бірлесіп ұйымдастырады. Келесі «Хуллабалу» 2024 жылдың мамыр айында өтеді.

Уайт аралы скутерлік раллиі

Сандаун – бұл жыл сайынғы шараның маңызды орталықтарының бірі, ол тамыз айының соңғы демалыс күндері өтеді және Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен, сондай-ақ басқа елдерден мыңдаған скутершілерді қызықтырады. Сандаун әуежайында скутершілерге арналған ойын-сауық және кемпингпен жабдықталған база ұйымдастырылған.

Тамақ пен су

Сандоунда теңіз жағасында және қалада түрлі-түрлі мейрамханалар, кафелер, барлар мен пабтар бар. Олардың қатарында Калвер Парадтағы қайта жаңартылған "Бендстанд" мейрамханасы да бар, одан шығанақтың керемет көрінісі ашылады. Авеню жолындағы "Каулкхедс" отбасылық аспаздық пабтардың бірі. 2019 жылы ашылған, 105 High Street мекенжайындағы Boojum and Snark, 1870 жылдары көшенің ар жағында тұрған жазушы Льюис Кэрроллдан шабыттанды; ол қаладағы қолөнер сыралары мен сидрлерін, сондай-ақ өнер көрмелерін ұсынатын алғашқы экологиялық микро сыраханаға айналды.

Көлік

Сандоун теміржол станциясы – Айленд желісінің аялдамасы, Уайт аралындағы Райд Пирс-Хедтен басталып, Сервистерге дейін созылатын жалғыз қалған қоғамдық теміржол желісі. Қызметтерді Оңтүстік-Батыс теміржолы "Айленд желісі" брендімен жүзеге асырады. Сандоунға Southern Vectis компаниясы 2, 3 және 8 маршруттары бойынша автобустармен қызмет көрсетеді, олар тікелей Бембридж, Ньюпорт, Райд, Шэнклин және Вентнор қалаларына қатынайды. 3-маршрут бойынша жұма және сенбі күндері түнгі автобустар жүреді.

Медиа орналасуы

Ұлыбританиялық Take That тобы 1992 жылы Сандоунның жағажайларында және теңіз жағасында "Мен аспанды таптым" деген бесінші синглінің клипін түсірді. Сандоун орта мектебі және жақын жерлер 1972 жылы Дэвид Эссекс, Ринго Старр, Билли Фьюри және Розмари Личтің ойнаған "Бұл күн болады" фильміне түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. 2007 және 2008 жылдары ITV және National Geographic телеарналарында көрсетілген "Тигр аралы" телесериалы Уайт аралындағы зообақта өмір сүретін жиырмадан астам жолбарыстың өмірін баяндады. Сандоун 2023 және 2024 жылдары Ұлыбританияда көрсетілген Channel 5 телеарнасының "Isle of Wight: Jewel of the South" сериясында көрсетілді.

Туған қалалар

Sandown қаласы батыс француз департаменті Шаренте-Маритимдегі Тоне-Шаренте қаласымен серіктестік (французша jumelée) орнатқан, бірақ 2002 жылы бұл қарым-қатынастың "тоқырағаны" хабарланған. Sandown сонымен қатар АҚШ-тың Флорида штатындағы Сент-Пит-Бич қаласымен де серіктес болып табылады.

Атаулар ауыстырылуы

Сандоун қаласы және оның шығанағы әлемдегі бірнеше Сандоун атауларының туындауына себеп болды, оның ішінде АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Сандоун, Оңтүстік Африканың Гаутенг провинциясындағы Йоханнесбург маңындағы Сандоун және Оңтүстік Африканың Батыс Кейп аймағындағы Сандоун шығанағы бар. Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Параматта өзеніндегі Сандоунның бұрынғы индустриалды аймағы Сиднейдің батыс шетіндегі Сандоун теміржолы арқылы еске алынды, ол 1991 жылы жолаушылар тасымалын тоқтатты. 1988 жылы суға түсірілген HMS Sandown, минаға қарсы күрес кемелерінің Sandown класындағы жетекші кеме болды. Оның алдыңғы атауы – саптамалы бу кемесі және жолаушылар паромдары PS Sandown, ол соғыс жылдары мина іздеуші ретінде қызмет еткен.