Кіріспе

Шеммель (кейде "ол еркек" деп те жазылады; сондай-ақ "ол адам" және "ол-ол") – бұл термин көбінесе порнография индустриясында транс әйелдерді немесе еркек жыныс мүшелерімен және гормондар немесе хирургия арқылы қол жеткізілген әйелдің екіншілік жыныстық белгілерімен (мысалы, кеуде) сипаттау үшін қолданылады. Трансгендер қауымдастығының көптеген өкілдері бұл терминді ұятты және кемсітетін болып санайды. Кейбір биологтар бұл терминді әйелдік белгілері немесе мінез-құлқы бар (мысалы, әйелдік феромондарды бөліп шығаратын еркек бауырыштар сияқты) еркек емес жануарларды атау үшін қолданған. Биолог және Чарльз Дарвиннің сынаушысы Джоан Роуггарден бұл терминнің "ұятты және порноиндустриядан алынған" деген себеппен бауырыштар туралы әдебиетте қолданылуына қарсы. Ол ғылыми әдебиетте гиноморфтық еркек және андроморфтық әйел терминдерінің артықшылығын жазып, "Бұл жануарларға қатысты болашақ зерттеулер кәсіби деңгейде жүргізіледі деп үміттенемін" деп қосты.

Басқа қолданылу

19 ғасырдың ортасынан бері "әйел еркек" термині "жыныс шекарасын өтегендей көрінетін кез келген адамды" сипаттау үшін қолданылып келді, оның ішінде әйелдікке бейім ерлер мен лесбиянкалар да бар. 19 ғасырдың басында, бұл термин американ әдебиетінде әйелді білдіретін сөз ретінде, көбінесе жағымсыз мағынада қолданылған. Дейви Крокеттің атыс жарысында осы терминді қолданғаны айтылады; қарсыласы Крокеттің әйеліне жақын тұрып атуға шақырғанда, Крокет былай деп жауап берген: "Жоқ, жоқ, Майк, – дедім, – Дейви Крокеттің қолы әйелге жүз шақырымдай жақын болса, дірілдейді, мен жеңіліске келісемін". Уақыт өте келе бұл терминге жағымсыз мағына беріліп, "жағымсыз әйелді" немесе "қайратсыз әйелді" сипаттау үшін қолданыла бастады. 1970 жылдардың ортасына дейін бұл термин "әсіресе ұнамайтын, сенімсіз әйелді; жек көрінетін әйелді" сипаттау үшін қолданылды. Кейін бұл термин жыныстық мағынаға ие болды. 1990 жылы жарық көрген "From Masculine To Feminine And All points In Between" кітабында Дженифер Энн Стивенс "әйел еркек" терминін "әдетте әйел ретінде толық уақыт өмір сүретін гей еркек; гей трансгендер" деп түсіндірген. Оксфорд ағылшын сөздігі "she male" терминін "пассивті гомосексуалист еркек немесе трансвестит" деп анықтайды. Бұл термин геялық сленгте "педик" деген мағынада да қолданылған.

Коннотациялар

1979 жылы Дженис Реймонд бұл терминді өзінің «Транссексуалдық империя: әйелдің еркек болуын жасау» атты даулы кітабында транс әйелдерді кемсітетін сипаттама ретінде қолданды. Реймонд және Мэри Дейли сияқты басқа да мәдени феминисттер «әйел еркек» немесе «еркекке ұқсаған әйел» әлі де еркек болып табылады және еркектердің әйелдің мәніне патриархалды шабуыл жасағанын айтады. Бұл көбінесе транс-исклюзивті радикалды феминисттік (TERF) идеологиясының бөлігі саналады. Кейбір мәдениеттерде «shemale» термині транс әйелдерді білдіретін басқа терминдермен алмастырыла қолданылуы мүмкін. Содан бері бұл термин транс әйелдерге қатысты жек көретін сөз болып кетті. Француз профессоры Джон Филлипс «shemale» терминін «тілдік оксюморон, ол бір мезгілде [жыныстың] екіұштылығын көрсетеді, бірақ оның мүмкін еместігімен гендерлік екіұштылыққа қарсы тұрып, еркектік пен әйелдік арасындағы шекараны жояды» деп жазады. Транс автор Лесли Файнберг былай деп жазады: «'he she' және 'she male' бірінші сөзбен адамның гендерлік өрнегін, ал екінші сөзбен туған жынысын сипаттайды. Бұл тіркес тілдің дағдарысын және әлеуметтік қайшылықты көрсетеді, себебі жыныс пен гендер бір-біріне сәйкес келуі керек деп есептеледі». Әйелдер, гендер және сексуалдық зерттеу институтының директоры Джек Халберштам «әйел еркек» терминін «адамды төмендететін порнографиялық термин» деп атайды. Гейлер мен лесбиянкалардың жамандауға қарсы лигасы бұл терминді «адамдық қадір-қасиетін жоқ ететін қорлау» деп атап, оны «цитаталанған адамның көзқарасын көрсететін тікелей цитатадан басқа жағдайда қолдануға болмайды» дейді. Уиллоу Арун былай деп жазды: «Транссексуал әйелге «әйел еркек» терминін қолдану өте ұятты саналады, себебі ол оның «секстік қызметпен» айналысатынын білдіреді. Бұл жала жапқандық болып есептелуі мүмкін». Адам саудасы құқықтары жобасының қызметкері Мелисса Хоуп Дитмор бұл терминді «секс индустриясы ойлап тапқан, ал көптеген транс әйелдер бұл терминді жек көреді» дейді. Биолог және трансгендер белсендісі Джулия Серано бұл терминнің «әлі де жек көретін немесе сенсациялық» болып қалатынын айтады. Секс-колумнист Регина Линннің айтуынша, «Порнографияны сатушылар «әйел еркек» терминін өте нақты мақсатта пайдаланады – гетеросексуалдардың гомофобиясын оятусыз порнография сату үшін, бұл нағыз трансгендерлерге ешқандай қатысы жоқ (немесе ер адамдарға гомофобиясын жеңуге көмектеспейді)». Кейбіреулер бұл терминді өзіндік сипаттама ретінде қабылдады, көбінесе секс-жұмыс аясында. Гендерлік нормаға бағынбаған автор Кейт Борнштейн өзін «әйел еркек» деп атаған досының өзін «көкше, ұзын шаш, көп макияж және жыныс мүшесі» деп сипаттағанын жазды. Порноактриса Венди Уильямс: «Мен «транссексуал» және «әйел еркек» терминдерін қорлау деп есептемеймін. Олар бастапқыда қарапайым адамдар порнографиядан сатып алған өнімдерін түсінуі үшін қолданылған сөздер еді. Бізді алаңдататын басқа да мәселелер бар: өзін-өзі өлтіру, баспанасыздық, транс әйелдер ретінде білім алу және жұмыс табу».

Танымал мәдениетте

Порнографияда қолданылумен қатар, бұл термин әзіл ретінде немесе риторикалық эффект үшін қолданылған. Флора Финч 1920 жылы түсірілген комедиялық фильмде – "Ол еркек әйел" рөлінде ойнады. 1994 жылы 42-ші көше өнері жобасы аясында дизайнер Адел Латц Таймс-сквердегі бұрынғы дүкенді "Америкалық еркек" дегеннен "Америкалық әйел еркек" деп өзгертіп, жарқын түсті манекендер мен презервативтерден жасалған киімдер орналастырды. 2004 жылы "Аррест Девелопмент" телесериалының "Сад Сак" эпизодында Мейби Линдсейді "Шемале" деп жазылған жейде кигізіп, оның транссексуал екеніне сендіруге тырысты. Фильм сыншысы Манола Даргис жазғы блокбастерлерде "нағыз әйелдердің" жетіспеушілігі туралы жазып, Джудд Апатовтың комедияларында әйелдер рөліндегі ер адамдардың көрініс беретінін айтты: "Бұл The Village Voice журналының артқы беттерінен табатын әйелдер емес. Апатовтың еркектері анатомиялық тұрғыдан толыққанды экранға шығады: олар эмаскуляцияланған, бірақ кастрирован емес, "Сара Маршаллды ұмыту" фильміндегі жыныстық мүшелердің қайта-қайта көрсетілуі оны еске салады". Бұл сөз RuPaul's Drag Race 6-шы маусымының төртінші эпизодында қолданылғанда қатты сынға ұшырады. Шоуды көрсеткен Logo TV телеарнасы 2014 жылдың 14 сәуірінде мәлімдеме жасап, былай деді: "Жақындағы сегмент пен Drag Race бағдарламасында 'she mail' терминінің қолданылуына байланысты алаңдаушылықтарын білдірген қауымдастыққа алғыс айтамыз. Logo барлық платформалардан бұл эпизодты алып тастады және бұл сынақ енді қайталанбас болады. Сонымен қатар, жаңа эпизодтардың кіріспесінен 'Сізге хат келді' деген сөздерді алып тастаймыз. Біз ешкімді ренжіткіміз келмеді, бірақ кейін ойлағанда, бұл сезімсіздік болғанын түсіндік. Шын жүректен кешірім сұраймыз".