Кіріспе

Валюта бірлігі, негізгі бірліктің мыңнан бір бөлігіне тең.

Миль (американдық ағылшынша) немесе мил (британдық достастықтың ағылшыншасы, Канададан басқа) – бірнеше елде негізгі валюта бірлігінің мыңнан бір бөлігі ретінде қолданылатын валюта бірлігі (кейде ₥ символымен белгіленеді). АҚШ-та бұл АҚШ долларының мыңнан бір бөлігіне (бір центтің оннан бір бөлігіне немесе он центтің жүзден бір бөлігіне) баламасы болатын шартты бірлік. Ұлыбританияда ондық жүйеге көшу мәселесі талқыланған ондаған жылдар бойында фунт стерлингтің 1/1000 бөлігі ретінде ұсынылған. Бұл жүйе Ұлыбританияда қабылданбаса да, Палестина фунты және Мальта лирасы сияқты кейбір британдық немесе бұрынғы британдық территориялардың валюталары оны қабылдады. Бұл термин латын тіліндегі "millesimum" сөзінен шыққан, ол "мыңнан бір бөлік" деген мағынаны білдіреді.

Мүліктік салық

Мүліктік салықтар бағаланған бір долларға шаққандағы мыңдық бөліктермен (диірмендік алым, АҚШ-та кеңінен "диірмендік ставка" деп аталады) көрсетіледі. Мысалы, диірмендік ставкасы 2.8 мыңдық бөлік болса, 100 000 долларға бағаланған үйге 1 = (2.8 × 100 000) = 280 000 немесе 280.00 доллар салық салынады. Бұл термин осы контексте жиі "мил" деп жазылады. Мүліктік салықтарға қатысты "мил" бір миллион ақша бірлігін білдіретін сленгтік сөз, әсіресе мыңға шаққандағы мөлшерлемеде ("‰"), яғни ұзын сандар жүйесінде миллиардқа бір миллион ақша бірлігі ретінде, барлық жеке меншік мүліктерінің бағаланған құнына 1 000 000-ға 1 000 000 000 ақша бірлігі.

Қаржылық

"Милл" термині қаржы саласында, әсіресе акция нарығының микроқұрылымымен байланысты жиі қолданылады. Мысалы, бір акция үшін 5 милл доллар алатын брокер, саудаланған әр 1000 акция үшін 5 доллар табыс етеді. Сонымен қатар, қаржыда бұл термин кейде "мил" деп те жазылады. Негіздік пункттермен салыстырыңыз. Кейбір биржалар бағаларды доллардың он мыңнан бір бөлігімен (мысалы, 29.4125 = 29,412.5₥) есептеуге рұқсат береді. Бұл соңғы цифр кейде "децимилл" немесе "децимилл" деп аталады, бірақ ешбір биржа бұл терминді ресми түрде мойындамайды.

Көркем әдебиет

Марк Твен өзінің 1889 жылғы "Коннектикут янкисі король Артурдың ордасында" романында диірмен туралы фантастикалық әңгімені кеңейтіп көрсетті. Америкалық уақыт саяхатшысы Хэнк Морган Артур дәуіріндегі Британияға ондық валюта жүйесін енгізгенде, оны центтерге, миллдерге және "милрейлерге" – яғни миллдің оннан бір бөлігіне (атауы, мүмкін, "мириад" – он мың деген мағынаны немесе португал және бразилиялық милрейс валютасын еске түсіреді) бөліп бағалады.

Канада

Кейбір қалаларда мүлік салығын көрсету үшін бұрын диірмендер қолданылған, АҚШ-тағыдай.

Ұлыбритания

1855 жылы сэр Уильям Браун ұсынған "фунт пен мил" жүйесінде фунтты ондыққа ауыстыру құралы ретінде бірнеше рет ұсынылған мил, кейде есептеуде қолданылды. 1862 жылғы салмақтар мен өлшемдер жөніндегі таңдау комиссиясының баяндамасында "Equitable Insurance Company" компаниясы мұндай мақсаттар үшін 100 жылдан астам уақыттан бері шоттарын милдерде (шиллингтер мен пеннилерде емес) жүргізіп келгені айтылды. Фунттың мыңнан бір бөлігі болатын бұл бірлік, фартинг монетасының құнымен (фунттың 1/960 бөлігі) шамалас болды. 1971 жылы британ валютасы ондық жүйеге ауысқан кезде, фартинг бұған он бір жыл бұрын инфляция салдарынан құны төмендегендіктен қолданыстан шығарылған еді, сондықтан милге қажеттілік болмады.

Мальта

Мальта лирасы 1972 жылы "фунт және мил" жүйесі бойынша ондыққа ауыстырылды. 1972 жылдан 1994 жылға дейін 2 мил, 3 мил және 5 мил монеталары айналымға шығарылды, онда 10 мил бір центке тең болды. Ел 2008 жылы евроға өткенге дейін бағалар милмен көрсетілуі мүмкін болғанмен, есеп жүргізу үшін олар көбінесе дөңгелектендірілді.

Міндетті Палестина, Израиль, Иордания

Палестина фунты, 1927 жылдан 1948 жылға дейін Палестина үшін британдық мандаттың валютасы ретінде қолданылған, 1000 милге бөлінген. Оның кейінгі валюталары – Израиль лирасы және Иордания динары 1/1000 бөлінісін сақтап, тиісінше прута және филс деп аталды. Израиль прутасы 1960 жылға дейін, ал Иордания филсі 1992 жылға дейін қолданыста болды.

Гонконг

1863 және 1866 жылдар аралығында бір миллиондық монета Гонконгта британ үкіметі шығарған ең төмен номиналды монета болды; оның танылмауы себебінен қолданудан алынып тасталды.

Кипр

Кипр фунты 1955 жылы "фунт және мил" жүйесіне көшіріліп, 1983 жылға дейін қолданыста болды. Дегенмен, 5 милден кіші монеталар 1960 жылдардың ортасынан бастап қолданыстан шығарылды. 1983 жылы центтерге ауысқанда, кейін бірнеше жылдан соң алынып тасталған 1/2 цент монета соғылды.

Тунисі

Монеталар 10, 20, 50 және 100 миллимде, тунис динарының мыңнан бір бөлігі ретінде соғылады. 5 миллимдік ескі монеталар әлі де айналымда жүреді.

Қатынасты бірліктер

Мысыр фунты 1000 миллимеске бөлінеді, 10 миллиме 1 пиастрға тең (қазіргі таңда соғылатын ең кішкентай монета – 25 пиастр). Тунис динары 1000 миллимеге бөлінеді (қазіргі уақытта соғылатын ең кішкентай монета – 10 миллиме). Кувейт динары, Бахрейн динары, Иордания динары және Ирак динары 1000 филс-ке бөлінеді. Қазіргі таңда соғылатын ең кішкентай монеталар: 5 филс (Кувейт және Бахрейн), 1/4 динар (Иордания), 25 динар (Ирак). Оман риалы 1000 байсаға бөлінеді. Ливия динары 1971 жылдан бері 1000 дирхамға бөлінеді. Жапон иені бұрын 1000 ринге бөлінген. 1 рин монетасының алғашқы ұсынылған (бірақ қабылданбаған) дизайнында романдаған жазуда "1 мил" деп көрсетілген.