Уилсонның шағыласы (Phalaropus tricolor) – Солтүстік Америкада көбейетін, Аргентинаға қыстайтын шағын су құсы. Көшіп-қоныс жасайды, биологгиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Уилсон фаларопы (Phalaropus tricolor) – кішкентай су құсы. Бұл құс фалароптардың арасында ең ірісі болып есептеледі және Солтүстік Американың далаларында, Батыс Канада мен АҚШ-тың батыс бөлігінде көбейеді. Ол көшпелі құс, қыстау үшін Аргентинадағы Анд тауларының жанындағы ішкі тұзды көлдерге ұшып барады. Наурыз-сәуір және қыркүйек-қазан айларында Орталық Америка арқылы көшіп өтеді. Фалароптардың ағылшын және түрлік атаулары француз тілінен ("phalarope") және ғылыми латын тілінен ("Phalaropus") алынған, бұл көне грек тіліндегі "phalaris" ("су қазғыры") және "pous" ("аяқ") сөздерінен шыққан. Су қазғырлары мен фалароптардың екі аяғында да жарғақты саусақтар болады. "Tricolor" атауы латын тіліндегі "tri" ("үш") және "color" ("түс") сөздерінен құралған.
Wilson's phalarope (Phalaropus tricolor) is a small wader. This bird, the largest of the phalaropes, breeds in the prairies of North America in western Canada and the western United States. It is migratory, wintering in inland salt lakes near the Andes in Argentina. They are passage migrants through Central America around March/April and again during September/October. The English and genus names for phalaropes come through French phalarope and scientific Latin Phalaropus from Ancient Greek phalaris, "coot", and pous, "foot". Coots and phalaropes both have lobed toes. The specific tricolor is from Latin tri , "three ", and color, coloris "colour".
Экология және жағдайы
Вильсон фаларопасы ерекше галофильді (тұзды жақсы көреді) және Калифорниядағы Моно көлі, Орегондағы Эберт көлі және Ютадағы Ұлы тұзды көл сияқты тұзды көлдерде көшіп бара жатқанда көптеп тамақтанады, көбінесе қызыл мойын фаларопаларымен бірге. Тамақтанғанда Вильсон фаларопасы көбінесе кішкентай, жылдам шеңбермен жүзеді, кішкентай маңай құйылып, айналғандай болады. Бұл мінез-құлықтың судың тұңғыр тұсындағы азықты жоғары көтеріп, тамақтануға көмектесетіні айтылады. Құс өзінің тұмсығымен бұл құйылыстың шетіне жетіп, сондағы кішкентай жәндіктерді немесе шаяндарды ұстап алады. Үш фаларопа түрінде құстардың әдеттегі жыныстық рөлдері кері айналады. Аналықтары еркектерге қарағанда ірілеу және түсі жарқырақ. Аналықтары еркектерді қуады, ұя салу үшін бәсекелеседі және өздерінің ұяларын мен таңдаған серіктерін агрессивті түрде қорғайды. Аналықтары жұмыртқаларын салғаннан кейін, оңтүстікке қарай көшіп кетеді, ал жұмыртқаларды басу жұмысын еркектерге тастап кетеді. Су жағасындағы жердегі ұяға үш-төрт жұмыртқа салады. Балапандар өздері жемістеуіне қабілетті. Бұл құс өте көп кездеседі, бірақ далалық сулы жерлердің жоғалуына байланысты кейбір аймақтарда саны азаюы мүмкін. Көші-қон кезінде бірнеше тоқтау орны аса маңызды.
Wilson's phalaropes are unusually halophilic (salt loving) and feed in great numbers when on migration on saline lakes such as Mono Lake in California, Lake Abert in Oregon, and the Great Salt Lake of Utah, often with red necked phalaropes. When feeding, a Wilson's phalarope will often swim in a small, rapid circle, forming a small whirlpool. This behaviour is thought to aid feeding by raising food from the bottom of shallow water. The bird will reach into the outskirts of the vortex with its bill, plucking small insects or crustaceans caught up therein. The typical avian sex roles are reversed in the three phalarope species. Females are larger and more brightly coloured than males. The females pursue males, compete for nesting territory, and will aggressively defend their nests and chosen mates. Once the females lay their eggs, they begin their southward migration, leaving the males to incubate the eggs. Three to four eggs are laid in a ground nest near water. The young feed themselves. Although very common, this bird's population may have declined in some areas due to the loss of prairie wetland habitat. A few staging areas are of critical importance during migration.