Кіріспе

Ақылға сыймас, назарды аударуға бағытталған құқықтық қорғану стратегиясы

Алқабилер сотында, «Чьюбакка қорғанысы» – қылмыстық қорғаушы адвокаттың прокурордың дәлелдерін жоққа шығарудың орнына, алқабилерді шатастыруға тырысатын құқықтық стратегиясы. Бұл – қасақана назарды аудару немесе мәселенің мәнін бүркемелеу. «Чьюбакка қорғанысы» назарды аударып, жаңылыстыратындықтан, бұл – «қызыл селкеудің» мысалы. Бұл сондай-ақ, маңызсыз қорытындының мысалы, яғни пікірталас жүргізуші адам талқыланып отырған мәселені шешпейтін формальды емес қателік. Көбінесе қарсы тараптың адвокаты мұндай аргументтерге заңды түрде қарсылық білдіре алады, оларды маңызсыз, мінез-құлыққа қатысты дәлелдер немесе талас-тартыс тудыратын аргументтер деп жариялай алады. «Чьюбакка қорғанысы» атауы американдық анимациялық «Оңтүстік Парк» сериалының «Chef Aid» атты эпизодынан шыққан. 1998 жылдың 7 қазанында көрсетілген бұл эпизод О.Дж. Симпсонның кісі өлтіру ісін, әсіресе қорғаушы Джонни Кокранның соңғы сөзін сатиралайды. Эпизодта Кокранның ойдан шығарылған бейнесі өзінің аргументтерін 1983 жылғы «Жедайлардың қайтып оралуы» фильмі туралы жалған пікірге негіздейді. Ол алқабилерге «бұл ақылға сыймайды», егер Чубакка сияқты вуки Эндорда кішкентай эвоктармен бірге өмір сүргісі келсе, неге олай болуы керек деп сұрайды. Егер Чубакканың Эндорда өмір сүруі түсініксіз болса, тіпті осы істе Чубакканы атаудың өзі түсініксіз болса, онда алқабилер оны кінәсіз деп тануы керек.

Шығу тегі

Эпизодта Шеф кейіпкері "ірі жазба компаниясының" басшысымен байланысып, өзінің есімін "Стинки Бритч" деп аталатын Аланис Морисеттің ойдан шығарылған хитінің авторы ретінде көрсетуге тырысады. Шефтің бұл талабын 20 жыл бұрынғы әннің орындалуының жазбасы растайды. Жазба компания бас тартады және Джонни Кокранды жалдайды, ол Шефке қарсы мазалау үшін сотқа шақырады. Сотта Кокран өзінің "әйгілі" Чубакка қорғанысын қолданады, оны ол "Симпсон ісі кезінде қолданған", - дейді Шефтің адвокаты Джеральд Брофловски. Брофловски логиканы, ой-өрістілікті және Шеф өзінің жұмысына авторлық құқықты дұрыс рәсімдегенін пайдаланғанымен, Кокран келесідей қарсылық білдіреді: Бұл мәлімдеме О.Дж. Симпсонның кісі өлтіру ісі бойынша Кокранның соңғы сөздерінің пародиісі, онда ол қазылар алқасына: "Егер ол сәйкес келмесе, сіз оны ақтауыңыз керек" деді. 1995 жылғы 28 маусымда Кокранға жолданған хатында Джеральд Уэлмен өзінің соңғы сөзіне қатысты: "Егер ол сәйкес келмесе, сіз оны ақтауыңыз керек" деген сөзді келтірді. Кокранға жолданған хатында Уэлмен бұл фразаның тек қолғаптарға ғана емес, прокурорлар ұсынған дәлелдерге де қатысты екенін атап өтті: "Хабарламаның мақсаты – қазылар алқасының нұсқауларын ойнату. Мен осы айғақтар туралы ойладым. Егер ол сәйкес келмесе, сіз оны ақтауыңыз керек. Мен тек сотта қолғапты кию кезін еске түсіргім келді ғана емес, сонымен қатар дәлелдер прокурор ұсынған оқиғаға сәйкес келе ме деген тұжырымды жеткізгім келді." Эпизодта Кокранның қорғанысы сәтті аяқталады. Қазылар алқасы Шефті "ірі жазба компаниясын мазалау" үшін кінәлі деп табады, содан кейін судья оның жазасын 24 сағат ішінде төленетін 2 миллион долларлық айыппұл немесе, одан басқа, төрт жыл түрме жазасы деп белгілейді (судья сот қызметкері түзеткенге дейін бастапқыда сегіз миллион жылға соттады). Соңында, Шефке көмектесу үшін қайырымдылық концерті ұйымдастырылады, оның мақсаты – Шефке жазба компанияға қарсы сот ісі үшін Кокранды жалдауға ақша жинау. Концертте Кокран пікірін өзгертіп, Шефтің ісін тегін жүргізуге келіседі. Ол Чубакка қорғанысын тағы да сәтті қолданады, бұл жолы жазба компанияны жеңіп, оларды Шефтің әнінің авторы деп мойындауға мәжбүр етеді. Чубакка қорғанысын екінші рет қолданғанда, ол маймыл қуыршағын алып шығып, "Міне, маймылға қараңыз. Ақымақ маймылға қараңыз!" деп айғайлайды, нәтижесінде қазылардың бірінің басы жарылады.

Қолдану

Associated Press Cochran-нің некрологында Chewbacca қорғанысының пародиасы адвокаттың поп-мәдениетке ену жолдарының бірі ретінде айтылды. Криминолог Томас О'Коннор ДНК дәлелдері "қосылуды" көрсеткенде, яғни ұсынылған ДНК үлгісінен клиентті ақтамаса, "Сіз жасай алатыныңыз – лабораторияның сапаны қамтамасыз ету және біліктілікті тексерудегі (жетіспеушілігіне) шабуыл жасау немесе 'Чьюбакка қорғанысын' қолданып, қарсы тараптың дәлелдерінің немесе ықтималдық бағалауларының қаншалықты күрделі және қиын екендігі туралы қазылар алқасын жаңылыстыруға тырысу". Соттанушы ғалым Эрин Кеннелли цифрлық дәлелдерге қатысты сот шағымдарының жиі Чьюбакка қорғанысын пайдаланатынын дәлелдеді. Ол компьютерлер мен интернет-провайдерлерден алынған сот-медициналық дәлелдердің бірнеше баламалы түсіндірмелерін ұсыну арқылы қазылар алқасын ақылға сыймас күмәнге түсіруді мақсат етеді. Кеннелли сондай-ақ Чьюбакка қорғанысын жоққа шығаруға болатын әдістерді ұсынады. Кеннелли және оның әріптесі Анжали Свиентон бұл тақырыпты Флорида штатының сот жүйесінде және 2005 жылғы Америка сот-медицинасы академиясының жылдық мәжілісінде таныстырды. Бұл термин саяси пікірлерде де қолданылды; Эллис Вайнер The Huffington Post-та Динеш Д'Сузаның сол кездегі жаңа Палата Төрағасы Нэнси Пелосиді сынағанда Чьюбакка қорғанысын қолданғанын жазды, оны "біреу өзінің талабын осыдан да мағынасыз нәрсе айтып, тыңдаушының миы толығымен тоқтаған кезде" деп түсіндірді. Джей Генрихстің "Пікірталас үшін рахмет" атты кітабында "Чьюбакка қорғанысы" термині "лексиконға жасырын түрде" қызыл селдір қателігінің тағы бір атауы ретінде еніп жатыр делінген. Бұл терминді Пол Кругман қолданды, ол The New York Times газетінде Джон Тейлордың өзінің қатаң монетарлық саясатын қорғау үшін Чьюбакка қорғанысын соңғы құрал ретінде қолданатынын жазды, бұл алдын ала "сандық кеңейту инфляцияның күрт өсуіне әкеледі" деп көп жылдар бойы мәлімдегеннен кейін болды.

Заңгерлердің талдаулары

Адвокат Джош Гиллиленд өзінің блогында былай дейді: "Сот судьясы, егер мұндай аргумент сотта айтылса, "Менің бұл жағдайға қатысты жаман сезімім бар" деп айтып, мүмкін сот процесін тоқтатуға бұйырар еді". Гиллиленд сөзін жалғастыра отырып: "Азаматтық сот ісінде Чеубакка қорғанысын сәтті пайдаланып, қазылар алқасын шатастырып, олардың шешімінен бас тартуға итермелеуге тырысқан тарап, сот шешіміне қарамастан, қарсы тараптың жеңіске ие болу қаупіне тап болады. Шефтің жағдайында авторлық құқықтың бұзылуы оған заң бойынша сот төрелігіне ие болуға негіз беруі керек еді". Адвокат Девин Стоун нақты сот ісінде ешқашан болмайтын барлық нәрсені тізіп көрсетті, соның нәтижесінде эпизодқа заңдық тұрғыдан дәлдігі үшін "C" бағасын берді.