Кіріспе
У Чжао жасаған альтернативті ханзилер – Император Ву Зетианның қытай таңбалары немесе Зетиан таңбалары, Қытай тарихындағы жалғыз императорша Ву Зетианның өзінің билігін көрсету үшін енгізген қытай таңбалары. Бұл таңбаларды императорша өзі жасаған жоқ, бірақ 689 жылдың желтоқсанында оның туысының ұлы, Зонг Цинке атты лауазымды адам ұсынған. Таңбалардың саны 12, 17, 19 немесе 30-ға дейін жетеді. Оның поддандылары оны патшалық құрған кезеңде қолдануға міндеттелді, бірақ оның қайтысынан кейін дереу қолданыстан шығып, баспа материалдарының мерзімін анықтауға көмектеседі. Сақталған кейбір таңбалар Ву Зетианның жазба тарихында кездеседі, ал кейбіреулері қазіргі заманғы компьютерлік стандарттарға енгізіліп, түрлендірілген немесе диалектке тән таңбалар ретінде жіктеледі. Таңбалардың пішіні басылған жеріне байланысты өзгереді. Мысалы, император Вудың өзінің аты 照 zhào, оның арқасында жасалған екі жаңа таңбаның бірімен – 瞾 немесе 曌 – ауыстырылды. Кангси сөздігінде қарасақ, біріншісінің сипаттамасында екі 目 ("көз") таңбасы бар екендігі, оның 明 míng ("жарық") емес, дұрыс таңба екендігі айтылады.
The Chinese characters of Empress Wu, or the Zetian characters , are Chinese characters introduced by Empress Wu Zetian, the only empress regnant in the history of China, in order to demonstrate her power. The characters were not created by the Empress herself, but were suggested by an official named Zong Qinke, the son of one of her cousins, in December, 689 AD. The number of characters varies between 12, 17, 19, or 30. Her subjects were forced to use them during her reign, but they fell into disuse immediately after her death, so they help to determine dates of printed materials. A few of the surviving characters are preserved in the written histories of Wu Zetian, and a few have found themselves incorporated into modern day computer standards, classified as either variant or dialect specific characters. The form of the characters varies depending on where they are printed. For instance, Empress Wu's own name 照 zhào was replaced with one of two new characters created through her: 瞾 or 曌; looking in the Kangxi Dictionary, one finds the description of the former, having two 目 ("eye") characters, being the proper character, rather than 明 míng ("bright").
Тарих
У – Қытайдың жалғыз императрицасы, ол билігін көптеген реформалар енгізу арқылы іске асырды. Адамдардың киім кию әдетін өзгертумен қатар, ол қолданылатын сөздерді де өзгертуді қалады. Императрица Удың жазбаша реформалары жаңа таңбалардың пайда болуына әкелді, олар бастаудан жасалмаған, бірақ ескі таңбалардың элементтерін қабылдаған. Императрица Удың билігі аяқталғаннан кейін бұл таңбалар тез арада қолданыстан шығып қалды, бірақ олар үлкен сөздіктерде тіркелді және кейде жеке есімдерде қолданылатын балама таңбалар ретінде пайда болды. Мысалы, 圀 («ел», «мемлекет») таңбасы даймё Токугава Мицукунидің (徳川 光圀) есімін кандзимен жазу үшін қолданылады. Бұл жағдайда, таңбаға 国/國 (соответственно, шіндзитай және кюудзитай) таңбаларының баламасы ретінде куни оқылысы беріледі. Императрица Удың билігі және осы таңбалардың жасалуы туралы әңгімелерді «Танг тарихының ескі кітабынан» оқуға болады.
Мысалдар
Түпнұсқа таңбасы Пиньинь және мағынасы Жаңа таңба Үлкен нұсқасы Юникод Мағынаның түсіндірмесі 照 zhào "жарық, сәулелендіру, нақты көру" lang=zh Императрицаның аты, 照, мұнда 日月空, яғни "көктегі күн мен ай" комбинациясын құрайды. Ай мен Күн инь мен янның үйлесімділігін символдайды. lang=zh Бұл таңба кейде осылай жазылады, Кангси сөздігінде көрсетілгендей. Кейбіреулер бұл нұсқаның атау табудан туындағанын айтады. 天 tiān "Құдайдың күші, аспан" lang=zh Бұл таңба 天 таңбасының мөр жазуының нұсқасына негізделген. lang=zh Жоғарыдағы таңбаның нұсқасы, онда кейбір сызықтар қолмен жазудағыдай байланысқан. 地 dì "жер" lang=zh "Жер" таңбасы тау, су және жерден тұрады. 日 rì "күн, күн" lang=zh Қытай мифологиясындағы үш аяқты қарға Күн құдайының бейнесі ретінде бейнеленген. 月 yuè "ай, ай" lang=zh Қоян немесе бақа пішіндес Айды бейнелейді. lang=zh Сондай-ақ, қоян немесе бақа пішіндес Айды бейнелейді. 星 xīng "жұлдыз" lang=zh Жұлдыз сөзін білдіретін бос шеңбер, қазіргі қытай тілінде нөлді білдіретін қытай саны ретінде немесе толықтыру белгісі ретінде қолданылады. 君 jūn "монарх" lang=zh Әлемнің үлкен бақыт күйінде екенін символдайтын 天大吉 таңбаларынан тұрады, себебі императрица. lang=zh Жазуға оңай болғандықтан, жоғарыдағы таңбаның жиі қолданылатын нұсқасы. 臣 chén "монархтың вассалы" lang=zh "Біріншілік – адалдық" (一忠), тақырыптың монархқа деген адалдығын көрсетеді. 除 chú "жою, лауазымға тағайындалу" lang=zh 天兴, Көк императрицаның ескінің орнын басуына, барлық тирандықты және дұрыс емес басқаруды жоюына және жаңа әлем құруына мүмкіндік бергенін көрсетеді. 載 zài "мәңгілік, сансыз" lang=zh lang=zh 初 chū "бастап, негіз қалау" lang=zh 年 nián "жыл" lang=zh 千千万万 (әдеби: "мыңдаған, ондаған мыңдаған"), императрицаның империясы мыңдаған жылдар бойы сақталатынын символдайды. 力 таңбасы 万: он мың деген мағынаны білдіретін 卐 таңбасының нұсқасы болуы мүмкін. lang=zh Жоғарыдағы таңбаны бір сызықтан кеміту арқылы оңайлату. 正 zhèng "әділ, дұрыс" lang=zh 人 rén "адам, халық" lang=zh "Өмір" (lang=zh) таңбасының үстіндегі қытайлық сан "бір" (lang=zh) орналасқан, бұл таңба әркімнің өмірі бір рет ғана екенін білдіреді. 國 guó "ұлт, ел, мемлекет" lang=zh Қытайлық сан "сегіз" (lang=zh), "бағыт" (lang=zh) таңбасының үстінде, екеуі де "шекара" (немесе "ауыз") (lang=zh) ішінде орналасқан.