Құдай күтіміндегі Күтберт Евангелиясы

Кіріспе

8 ғасырдың басындағы ағылшын-саксондық кішігірім ізгі хабар кітабы

"Сент-Кутберт Евангелиесі", сондай-ақ "Стонихерст Евангелиесі" немесе "Сент-Кутберт Евангелиесінен Иоанн" деп те аталады, латын тілінде жазылған 8 ғасырдың басындағы кішігірім ізгі хабар кітабы. Оның әсем безендірілген былғары мұқабасы – Батыста сақталған ең көне кітап мұқабасы, ал 94 парқмент парағы мен мұқабасы осы дәуірдегі кітап үшін тамаша жағдайда. Беттерінің мөлшері шамалы болғандықтан, "Сент-Кутберт Евангелиесі" – сақталған ең кішкентай ағылшын-саксондық қолжазбаларының бірі. Мәтініндегі әдемі және қарапайым стильмен жазылған Иоаннның Ізгі хабары латын тілінде жазылған. Кітап өзінің атын Линдисфарн, Солтүстік-Шығыс Англиядағы әулие Кутберттен алған. Кутберт 687 жылы қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, оның қабіріне қойылған. Бұл кітап ұзақ уақыт Кутберттің жеке Ізгі хабар көшірмесі саналған, оған ертеде сілтемелер бар, сондықтан ол әулиенің қадірлі мүліктерінің бірі болып есептелген. Дегенмен, қазіргі кезде кітап Кутберттің қайтысынан кейін жақын уақытта жазылған деп саналады. Бұл, әлдебір Monkwearmouth–Jarrow аббаттығының сыйы болған болуы мүмкін, ол 698 жылы Линдисфарндағы алтарьдың артына қойылған Кутберттің табытына орналастырылуы тиіс еді. 875 жылдан кейін викингтердің шабуылдары кезінде ұзақ сапарлар жасап, соңында Дархам соборында қалған. Кітап табыттан табылған және 1104 жылы жерлеу тағы да собор ішінде ауыстырылғанда алынған. Ол басқа қадірлі мүліктермен бірге сақталған, ал маңызды қонақтар кітапты былғары сөмкесімен мойнына іліп жүруге мүмкіндік алған. 1536–1541 жылдар аралығында Генрих VIII Англиядағы монастырларды таратып, кітап коллекционерлерге өткен деп есептеледі. Ақырында ол Ланкаширдегі иезуит мектебі Стонихерст колледжіне сыйға берілген. 1979 жылдан бастап кітап Британ кітапханасына иезуит орденінің британдық провинциясынан ұзақ мерзімді қарыз ретінде берілді және 74-ші қарыз ретінде тіркелді. 2011 жылдың 14 шілдесінде Британ кітапханасы кітапты 9 миллион фунт стерлингке сатып алу үшін қаржы жинау науқанын бастады, ал 2012 жылдың 17 сәуірінде сатып алу аяқталғаны және кітап енді Британ кітапханасының Add MS 89000 болып тіркелгені жарияланды. Кітапхана кітапты Лондон мен Дархамда тең мөлшерде көрсетуді жоспарлап отыр. Ол бұл қолжазбаны "сақталған еуропалық кітаптардың ең көнесі және әлемдегі ең маңызды кітаптардың бірі" деп сипаттайды. "Сент-Кутберт Евангелиесі" 2013 және 2014 жылдары көрмелерге қатысу үшін Дархамға оралды және 2018/19 жылдары Британ кітапханасының ағылшын-саксондық көрмесінде көрсетілді; сондай-ақ ол кейде көрмеден тыс "демалыс" кезеңдерін өткізеді. Кітап туралы жаңа кітап 2015 жылы жарық көрді, онда сатып алынғаннан бері жүргізілген зерттеулердің нәтижелері қамтылған; басқа нәрселермен қатар, бұл кітаптың жазылу мерзімін 7 ғасырдың соңынан шамамен 700–730 жылдар аралығына жылжытты.

The St Cuthbert Gospel, also known as the Stonyhurst Gospel or the St Cuthbert Gospel of St John, is an early 8th century pocket gospel book, written in Latin. Its finely decorated leather binding is the earliest known Western bookbinding to survive, and both the 94 vellum folios and the binding are in outstanding condition for a book of this age. With a page size of only , the St Cuthbert Gospel is one of the smallest surviving Anglo Saxon manuscripts. The essentially undecorated text is the Gospel of John in Latin, written in a script that has been regarded as a model of elegant simplicity. The book takes its name from Saint Cuthbert of Lindisfarne, North East England, in whose tomb it was placed, probably a few years after his death in 687. Although it was long regarded as Cuthbert's personal copy of the Gospel, to which there are early references, and so a relic of the saint, the book is now thought to date from shortly after Cuthbert's death. It was probably a gift from Monkwearmouth–Jarrow Abbey, where it was written, intended to be placed in St Cuthbert's coffin in the few decades after this was placed behind the altar at Lindisfarne in 698. It presumably remained in the coffin through its long travels after 875, forced by Viking invasions, ending at Durham Cathedral. The book was found inside the coffin and removed in 1104 when the burial was once again moved within the cathedral. It was kept there with other relics, and important visitors were able to wear the book in a leather bag around their necks. It is thought that after the Dissolution of the Monasteries in England by Henry VIII between 1536 and 1541, the book passed to collectors. It was eventually given to Stonyhurst College, the Jesuit school in Lancashire. From 1979 it was on long term loan from the British province of the Jesuit order to the British Library, catalogued as Loan 74. On 14 July 2011 the British Library launched a fundraising campaign to buy the book for £9 million, and on 17 April 2012 announced that the purchase had been completed and the book was now British Library Add MS 89000. The library plans to display the Gospel for equal amounts of time in London and Durham. It describes the manuscript as "the earliest surviving intact European book and one of the world's most significant books". The Cuthbert Gospel returned to Durham to feature in exhibitions in 2013 and 2014, and was in the British Library's Anglo Saxon exhibition in 2018/19; it also spends periods "resting" off display. A new book on the gospel was published in 2015, incorporating the results of research since the purchase; among other things this pushed the likely date from the late 7th century to between around 700 and 730.

Сипаттама

Қасиетті Кютберттің Ізгі хабары – 138 х 92 миллиметр (5,4 × 3,6 дюйм) өлшемді, 94 пергамент бетке унциал әрпімен жазылған Жақияның Ізгі хабарының қалташаға сыятын кітабы. Оның мұқабасы ағаштан жасалған, қызыл терімен әсемделген.

Контекст

Қасиетті Кютберттің Ізгі хабары ең ерте сақталған, түпнұсқа мұқабасымен бірге толыққан еуропалық кітап ретінде және 7-ғасырдың англосаксон қасиетті Кютберті Линдисфарндықпен байланысты болғандықтан маңызды. Ерте ортағасырлық қазыналық мұқабалар, құрылымы қымбат металдан жасалған, көбінесе асыл тастармен, оюлы піл сүйегінен жасалған панельдермен немесе металл бейнелерімен безендірілген, қазіргі кезде былғары мұқабалардан жақсы танымал. Бірақ олар кітапханаларда емес, шіркеу қызметтерінде немесе «кітап иконалары» ретінде қолданылған кітаптар үшін жасалған. Осы кезеңнің қазыналық мұқабаларынан Линдау Ізгі хабарларының (750–800, Морган кітапханасы) төменгі мұқабасы ғана толық сақталған, бірақ олар туралы көптеген сілтемелер бар, ең белгілісі – 1007 жылы ұрланғаннан кейін жоғалған Келл кітабы. Кітаптарды бекітуге арналған металл бөлшектерінің фрагменттері сақталған, көбінесе викингтер оларды әшекей бұйымдары ретінде пайдаланған. Кютберт культінің аясында, Киелі Кютберттің Ізгі хабарынан кейін, шамамен, Линдисфарн Евангелиясы Линдисфарнда жасалған, металлдан жасалған мұқабаларымен, мүмкін, толығымен металдан, бірақ олар да қазір жоғалған. Қарапайым, өте ерте былғары мұқабалар қазыналық мұқабалар сияқты сирек кездеседі, себебі кітапханалардағы кітап мұқабалары тез тозығып, жаңартуды қажет ететін, ал ертедегі коллекционерлер көптеген тарихи мұқабаларды сақтауға лайық деп санамаған.

Мәтін

Бұл мәтін – "Итало-нортумбрий" деп аталатын мәтіндер тобына жататын Жохан Ізгі хабарының өте жақсы және мұқият көшірмесі. Осы топқа танымал мысалдардың бірі – Уэрмут-Жарроудан табылған бірнеше қолжазбалар, оның ішінде Кодекс Амиатин, ал Британ кітапханасында Линдисфарн Ізгі хабары және Ізгі хабар кітабы MS Royal 1. B. VII. Бұл отбасының Англияға Адриан Кентерберийлік әкелген, гипотетикалық "Неаполиттік Ізгі хабар" кітабынан тарағаны болжанады. Адриан – Тарс қалалық Теодордың серігі, ал Беда оның Нисида монастырінің иесі болғанын айтады (Нисида да гипотетикалық монастырь, ол Неапольге жақын орналасқан). Линдисфарн Ізгі хабарының рубрикаларында "ерекше неаполиттік" сипаттағы бірнеше мерекелер кездеседі, олар тек Неапольде ғана тойланатын, мысалы, Әулие Януарийдің тууы және Стефан базиликасының құдайыландырылуы. Неаполиттік қолжазба, мүмкін, Уэрмут-Жарроуде сақталған. Мәтінде Амониялық бөлімдерді (қазіргі заманғы тармақтарға бөлуге ұқсас) ашатын үлкейтілген және кейде сәл безендірілген әріптерден, сондай-ақ тараулардың басындағы қызыл әріптерден басқа, жарық немесе әшекейлеу жоқ. Бірақ англосаксон өнерінің тарихшысы және Британ мұражайының директоры сэр Дэвид Уилсон осы қолжазбаны "кейбір қолжазбалар соншалықты әдемі жазылған, оларды жарықпен әшекейлеу тек бұзуға әкелер еді" деп жазу үшін өзінің үлгісі ретінде пайдаланған. Джулиан Браун былай деп жазды: "Стонихерст Евангелиесінің капитулярлық әріптерінің әдемілігі қарапайым дизайн мен мінсіз орындалудың нәтижесі. Жазудың сәндік элементтері әріптердің негізгі құрылымын бұзбайды; олар қаламды ұстаған бұрыштан табиғи түрде пайда болады". Мәтін жазылған беттер көзге көрінбейтін стилус немесе осыған ұқсас құралмен сызылған, нәтижесінде пергаментте тек іздер қалған. Бұл әрбір жинақта екі қатар сызықтармен жасалғанын көрсетіп тұр, олар сыртқы және ішкі беттерге салынған, ал сызықтардың іздері артындағы парақтарға жеткізілуі үшін күшті қысым қажет болған. Мәтін аймағының тік шеттері сызылған сызықтармен белгіленген, сондай-ақ сыртқы сызықтар жұбы да бар. Мәтіннің әрбір жолы тек ішкі тік сызықтарға дейін ғана сызылған, ал көлденең сызықтар тік сызықтармен кездесетін жерлерде кішкентай белгілер бар. Кітап бір бетте 19 жолмен басталады, бірақ 42-беттен бастап әр бетке 20 жолдан жазыла бастайды, бұл кейбір беттерді қайта сызуды талап етеді. Бұл өзгеріс бастапқы жоспардан ауытқу болды және екі түрлі пергамент қолданылғандықтан, өте жақсы пергамент тапшылығына байланысты болуы мүмкін, бірақ өзгеріс жолдар санының өзгеруімен дәл сәйкес келмейді. Төрт жол шетіне белгіленген, олар VII ғасырдың ортасындағы Рим лекционарында өлгендерге арналған миссаларда оқылған мәтіндерге сәйкес келеді. Бұл жұмыстың асығыс жасалғаны көрінеді, өйткені көптеген жазбалар кітап жабық тұрғанда, сия кеуіп үлкермей жатып, қарама-қарсы беттерге із қалдырған. Бұл кітап кем дегенде бір рет, мүмкін, 698 жылы Кутберттің билікке көтерілуіне орай, өлгендерге арналған миссада Евангелие ретінде қолданылған болуы мүмкін. Сол жақтағы мысалда 10-жолдағы оқудың басы айқышпен белгіленген, ал оның жанында "de mortuorum" деп жазылған. Оқу келесі бетте аяқталады, ол да белгіленген.

The text is a very good and careful copy of the single Gospel of John from what has been called the "Italo Northumbrian" family of texts, other well known examples of which are several manuscripts from Wearmouth–Jarrow, including the Codex Amiatinus, and in the British Library the Lindisfarne Gospels and the Gospel Book MS Royal 1. B. VII. This family is presumed to have derived from a hypothetical "Neapolitan Gospelbook" brought to England by Adrian of Canterbury, a companion of Theodore of Tarsus who Bede says had been abbot of Nisida, an equally hypothetical monastery near Naples. In the rubrics of the Lindisfarne Gospels are several that are "specifically Neapolitan", including festivals which were celebrated only in Naples such as The Nativity of St. Januarius and the Dedication of the Basilica of Stephen. The Neapolitan manuscript was probably at Wearmouth–Jarrow. Apart from enlarged and sometimes slightly elaborated initials opening the Ammonian Sections (the contemporary equivalent of the modern division into verses), and others in red at the start of chapters, the text has no illumination or decoration, but Sir David Wilson, historian of Anglo Saxon art and Director of the British Museum, used it as his example in writing "some manuscripts are so beautifully written that illumination would seem only to spoil them". Julian Brown wrote that "the capitular uncial of the Stonyhurst Gospel owes its beauty to simple design and perfect execution. The decorative elements in the script never interfere with the basic structure of the letter forms; they arise naturally from the slanted angle at which the pen was held". The pages with the text have been ruled with a blind stylus or similar tool, leaving just an impression in the vellum. It can be shown that this was done for each gathering with just two sets of lines, ruled on the outermost and innermost pages, requiring a very firm impression to carry the marks through to the sheets behind. Impressed lines mark the vertical edges of the text area, and there is an outer pair of lines. Each line of text is ruled, only as far as the inner vertical lines, and there are prick marks where the horizontal lines meet the verticals. The book begins with 19 lines on a page, but at folio 42 changes to 20 lines per page, requiring the re ruling of some pages. This change was evidently a departure from the original plan, and may have been caused by a shortage of the very fine vellum, as two different sorts are used, though the change does not coincide exactly with the change in the number of lines. Four passages are marked in the margin, which correspond to those used as readings in Masses for the Dead in the Roman lectionary of the mid 7th century. This seems to have been done hastily, as most left offset marks on the opposite pages from the book being closed before the ink was dry. This seems to indicate that the book was used at least once as the gospel book for a Mass for the Dead, perhaps on the occasion of Cuthbert's elevation in 698. In the example illustrated at left, the start of the reading at line 10 is marked with a cross, and de mortuorum written beside. The reading ends on the next page, which is also marked.

Міндетті

Түпкілікті қызыл ешкі терісінен жасалған бастапқы мұқаба – бұл ең ерте сақталған толыққанды батыс мұқабасы және әшекейленген аралдық былғары өнімдерінің дерлік бірегей сақталған үлгісі. Алдыңғы мұқабаның әшекейлеуі түстік элементтерді қамтиды, ал негізгі мотив көтеріңкі, бұл ерте ортағасырлық сақталған мұқабалардың арасында ерекше. Геометриялық әшекейлеудің екі жіппен тоқылған панельдері аралдық жарық қолжазбалармен тығыз байланысты және оларды олардағы кілемдік беттермен салыстыруға болады. Дизайн элементтері қолжазбалардағы тоқудың жалпы шығу тегі тұрғысынан англосаксондық металл өнімдерімен, сондай-ақ копт және басқа да Шығыс Жерорта теңізі дизайндық стилімен байланысты. Мұқабалардың әшекейлеуі үш пигментті қамтиды, олар өткір ұшты құралмен ойылған сызықтарға толтырылған, қазір сары түстің екі түрі ретінде көрінеді – біреуі ашық, екіншісі – солғын, ал қара түс қазір көк-сұр түс ретінде көрінеді, бірақ ең алғашқы сипаттамаларда көк деп тіркелген. Алдыңғы мұқабада үш түс бар, бірақ артқы мұқабада ашық сары түс қолданылмаған. Британ кітапханасы қолжазбаны сатып алғанның арқасында пигменттер алғаш рет талданды және Раман спектроскопиясы арқылы орпимент (сары) және индиго (көк-сұр) екені анықталды. Екі мұқабадағы дизайнның тепе-теңдігіне қара көк-сұр пигменттің күштірек сарғуы әсер етеді. Кітап мұқабасын жасаушы Роджер Пауэлл «сары лимон түсі бұрын жасыл болған болуы мүмкін» деген болжам жасады, бұл қызыл түстің фонында көк, жасыл және сары түстердің бастапқы түстік схемасын көрсетеді, бірақ соңғы сынақтар мұның дұрыс еместігін көрсетті. Сақталған нысандардың аздығын ескере отырып, қолданылған техниканың қаншалықты кең таралғандығын білу мүмкін емес, бірақ орындалу сапасы мұқаба жасаушының оған тәжірибелі болғанын көрсетеді. Сонымен қатар, Роберт Стивиктің талдауы екі мұқабаның дизайны «геометрияның екі нақты өлшемі», яғни Пифагор тұрақтысы мен бірі арасындағы қатынас және алтын қима арқылы компас пен сызғыш құрылыстарын қолданатын күрделі геометриялық схеманы ұстануға бағытталған екенін болжайды. Алайда, күрделі өндіріс процесіндегі қателер, олардың кейбіреулері төменде егжей-тегжейлі сипатталған, дайын мұқабалар жоспарланған пропорцияларды толыққанды көрсетпейді және кейбір жағынан екеуі де сәл бұрыс. Жазу стилінен мәтін Монквермут-Жарроу қаласында жазылғандығы анық көрінсе де, мұқаба Линдисфарн қаласында қосылған болуы мүмкін; өсімдіктер түрлерінің пішіні Кутберттің табытында табылған портативті алтарьдағылармен, сондай-ақ сол кезеңнің басқа жұмыстарымен, мысалы, Пенриттен шыққан англосаксондық айқастың бұрышымен және Веспасиан Забурларымен салыстыруға болады. Әр парақтың жиегіндегі кішкентай тесіктер беттердің «уақытша тігілуін» көрсетеді, мұның бір түсіндірмесі – парақтардың байланыссыз саяхатқа шығуы.

The original tooled red goatskin binding is the earliest surviving intact Western binding, and the virtually unique survivor of decorated Insular leatherwork. The decoration of the front cover includes colour, and the main motif is raised, which is unique among the few surviving Early Medieval bindings. The panels of geometrical decoration with two stranded interlace closely relate to Insular illuminated manuscripts, and can be compared to the carpet pages found in these. Elements of the design also relate to Anglo Saxon metalwork in the case of the general origin of interlace in manuscripts, and Coptic and other East Mediterranean designs. The decoration of the covers includes three pigments filling lines engraved with a sharp pointed instrument, which now appear as two shades of yellow, one bright and the other pale, and a dark colour that now appears as blue grey, but was recorded as blue in the earliest descriptions. The front cover includes all three colours, but the pale yellow is not used on the back cover. The pigments have been analysed for the first time, as one benefit of the purchase of the manuscript by the British Library, and identified by Raman spectroscopy as orpiment (yellow) and indigo (grey blue). The balance of the designs on both covers is now affected by what appears to be the greater fading of the dark blue grey pigment. The bookbinder Roger Powell speculated that the "pale lemon yellow may once have been green", giving an original colour scheme of blue, green and yellow on the red background, although the recent testing suggests this was not the case. Given the lack of surviving objects, we cannot know how common the techniques employed were, but the quality of the execution suggests that the binder was experienced in them. At the same time, an analysis by Robert Stevick suggests that the designs for both covers were intended to follow a sophisticated geometric scheme of compass and straightedge constructions using the "two true measures of geometry", the ratio between Pythagoras' constant and one, and the golden section. However slips in the complicated process of production, some detailed below, mean that the finished covers do not quite exhibit the intended proportions, and are both slightly out of true in some respects. Although it seems clear from the style of the script that the text was written at Monkwearmouth–Jarrow, it is possible that the binding was then added at Lindisfarne; the form of the plant scrolls can be compared to those on the portable altar also found in Cuthbert's coffin, presumed to have been made there, though also to other works of the period, such as the shaft of an Anglo Saxon cross from Penrith and the Vespasian Psalter. Small holes in the folds of each gathering seem to represent a "temporary sewing" together of the pages, one explanation of which is a journey made by the unbound pages.

Алдыңғы жапқыш

Алдыңғы қаптың безендірілуі көтерілген сызықтармен шектелген алаңдарға бөлінген. Орталық алаңда өсімдік мотиві орналасқан, оның ортасында стилдеу арқылы бейнеленген тостаған, одан бұтақшасы шығып, жүзім сабақтары, жемістері және бірнеше кішкентай жапырақтары бар. Орталық мотивтің үстінде және астында жіңішке кесу сызықтарымен жасалған өрілген әшекейлік орнаменттер орналасқан. Үш мотивтің бәрі қосымша өрілістерді қамтитын шекарамен оралып тұр. Бірнеше жапырақтары мен дөңгелек жемістері бар орталық мотив сияқты жалпы үлгідегі үздіксіз жүзім орамалары кейінгі англосаксон діни өнерінде кең таралған, және көбінесе бір туындыда, әсіресе англосаксондық айқыштарында, мысалы, Беукасл айқышында және қазір Виктория және Альберт мұражайында сақталатын Эсби айқышында біріктіріледі. Кэтберттің табытынан табылған портативті алтарьдың күміс жамылғысының бір жағында да элементтердің ұқсас үйлесімі бар, екі жағында өрілген орнаменттер, ал төрт бұрышында орталықта бүршігі немесе жапырағы бар қарапайым өсімдік мотиві және екі жағында спираль тәрізді бұтақтар бейнеленген. Панельдік шеңберде әртүрлі әшекейлердің үйлесімі Нортумбрия өнерінің, ең әуелі Линдисфарн Ізгі хабарларының ерекшелігі. Өріліс орнаментінің әлі де қандай да бір шамада сиқырлы қорғаныш күші болған деген сенім сақталған болуы мүмкін, бұл оның христиандық алдындағы герман өнеріндегі қызметіне ұқсас. Бұл жердегі жүзім мотиві жалпы үздіксіз түрме түрінен өзгеше, себебі сабақтар әр жағында бір-бірімен екі рет кесіседі, бірақ сабақтардың кесісуі Беукасл айқышының жоғарғы солтүстік жағында және Хексемдегі шіркеудегі айқышта да кездеседі. Мейер Шапиро бұл мотивті Кейінгі Келл кітабындағы әріптің бірінші әрпіндегі мотивпен салыстырады. Берте ван Регеморттер бұл дизайнның Киелі Кутберт Ізгі хабарларында Мәсіхті (ортадағы бүршік) және Төрт Евангелистті жүзім ретінде бейнелейтінін айтты, "Мен жүзім бұтасымын, сендер бұтақтарсың" деген сөздерге сүйене отырып, бірақ бұл идея басқа ғалымдар тарапынан сақтықпен қабылданды. Екі панельдегі өріліс орнаменттері бірдей дизайнды қолданады, Дэвид Х. Райт оны "кезекті жұп жіңішке сызық түрі" деп атайды және оны "мүмкін ең күрделі аралық өріліс түрі" деп сипаттайды. Төменгі көлденең көтерілген сызық тік емес, сол жақта биік, бұл қоршау тақтасындағы тесіктерді белгілеу немесе бұрғылау қателігінен болуы мүмкін, олар арқылы кабельдің ұштары өтеді. Екі жоғарылатылған шеңбердің арасындағы сары түсті қарапайым бұрылыс немесе тізбек шекарасы Линдисфарннан алынған маңызды ертерек қолжазба – Дурхам Ізгі хабар кітабының фрагментіндегі әріптің бірінші әрпіндегі элементке ұқсайды.

The decoration of the front cover is divided into fields bordered by raised lines. The central field contains a plant motif representing a stylised chalice in the centre with a bud and scrolling vine stems leading from it, fruit and several small leaves. Above and below the central motif are fields containing interlace ornament in finely incised lines. The three motifs are enclosed within a border containing further interlacing. Continuous vine scrolls in a great variety of designs of the same general type as the central motif, with few leaves and round fruits, were very common in slightly later religious Anglo Saxon art, and are often combined with interlace in the same work, especially on Anglo Saxon crosses, for example the Bewcastle Cross and the Easby Cross now in the Victoria and Albert Museum. One face of the fragmentary silver cover of the portable altar also recovered from Cuthbert's coffin has a similar combination of elements, with both areas of interlace and, in the four corners, a simple plant motif with a central bud or leaf and a spiral shoot on either side. The combination of different types of ornament within a panelled framework is highly typical of Northumbrian art, above all the Lindisfarne Gospels. Interlace may well have still been believed to have some quasi magical protective power, which seems to have been its function in pre Christian Germanic art. The vine motif here differs from the common continuous scroll type in that the stems cross over each other twice on each side, but crossing stems are also seen on the upper north face of the Bewcastle Cross and a cross in the church at Hexham. Meyer Schapiro compares the motif with one in an initial in the later Book of Kells. It was suggested by Berthe van Regemorter that in the St Cuthbert Gospel this design represents Christ (as the central bud) and the Four Evangelists as the grapes, following , "I am the vine, ye are the branches", but this idea has been treated with caution by other scholars. The two panels of interlace use the same design, of what David H. Wright describes as the "alternating pair thin line type" which he calls "perhaps the most sophisticated of Insular interlace types". The lowest horizontal raised line is not straight, being higher at the left, probably because of an error in the marking or drilling of the holes in the cover board through which the ends of the cord run. The simple twist or chain border in yellow between the two raised frames resembles an element in an initial in the Durham Gospel Book Fragment, an important earlier manuscript from Lindisfarne.

Арқа жапқышы

Артқы қақпағы қарапайым безендірілген, көтерілген элементтер жоқ және гравировкаланған сызықтардың таза геометриялық өрнегі, олар қазір ашық сары және бір кезде көк түсті болған қара түсті екі пигментпен толтырылған. Бірнеше шеңбер сызықтарында қаптаманың өзіне ұқсас пропорциядағы тіктөртбұрыштар жасалатын орталық тіктөртбұрыш панелі 3 мм-лік 21 қатарлы және 10 бағанды квадраттардың торын жасау үшін кішкене тесіктермен белгіленген. Тордағы сызықтар екі қабатты "кресттерді" немесе бір бұрышта тұрған квадраттарды құрап, сары түспен боялған, төрт бұрышта және екі "кресттің" арасындағы тік жақтарында қосымша қабатты элементтермен. Тордың вертикальді осьтік сызығы және екі көлденең осьтері "кресттер" арқылы сары пигментпен боялған. Тордың қалған сызықтары мен тордың шетіндегі барлық сызықтар қара түспен боялған. Бұл – аралдық кітап беттерінде, сондай-ақ копт қолжазбалары мен тоқымаларында кездесетін өрнектің қарапайым нұсқасы. Сыртқы шеңбер сызықтарының ішкі шеңбермен және тормен панельдің сәйкестігі айқын емес, себебі жоғарғы шеңбер сызығы сол жаққа тым көп созылған. Бұл сызықтың боялғанға дейінгі алғашқы әрекетінің іздері оң жақта, боялған сызықтың үстінде көрінеді.

Құрылыс

Британ кітапханасы сатып алғанға дейін мұқабасы ешқашан ашылмаған болса да, оның құрылысы туралы көп нәрсені айтуға болады. Тозу мен зақымданудан, кейбір жерлердегі бұзылулардан және беттерді мұқабаның ішкі жағына жабыстырған желімнің әлсіреуінен туған бос жағдай, мұқаба құрылымының көп бөлігін, соның ішінде ағаштан жасалған мұқабаның артқы жағын және оның ішіндегі кейбір тесіктерді зерттеуге мүмкіндік береді. Алдыңғы мұқабаның артқы жағында көрінетін көтерілген шекара сызықтары тақтаға жіп жабыстыру және оның үстінен былғарыны керіп жабу арқылы жасалған, бұл копт техникасы, оның ерте мысалдары сирек сақталған. Оған ең жақын мысал – Тунис қаласы Қайруандағы Уқба мешітінен табылған 9-шы немесе 10-шы ғасырлық исламдық мұқаба. Тақтада кесілген ұштары арт жағынан көрінетін тесіктер бар. Мұқабаның алдыңғы жағындағы келіш пен өсімдік мотивінің арт жағынан іздері жоқ, сатып алынғаннан кейін жасалған КТ сканы көрсеткендей, былғарының астында сазға ұқсас материалмен жасалған. 2015 жылғы кітабында Николас Пиквуд бұл көтерілген әшекейлердің саз тәрізді материалдың үстіне ылғалды былғарыға басылған матрица арқылы жасалғанын айтады. Бұрынғы авторлар рельефті безендіру үшін қолданылған материалдың былғарыны жабыстыру алдында гипс, жіп және былғары қалдықтарынан жасалғанын болжаған. Сол сияқты техникада ұқсас өсімдік мотиві Балтимордағы Уолтерс өнер мұражайындағы кейінірек жасалған Таяу Шығыстың қалтасында кездеседі. Мұқаба тақталарының липа ағашынан жасалғаны есептелген, бірақ қазір қайыңнан жасалғаны анықталды, ол кейінірек жасалған мұқабаларда сирек кездеседі, бірақ Солтүстік Англияда қол жетімді. Екеуінің де байлау жіптері тігілген төрт тесігі бар; екі жіп мұқабаның ішкі жиегімен өтіп, тесіктерде түйіледі. Алдыңғы мұқабада екі негізгі шеңбердің төрт бұрышында, аралас панельдер мен орталық жүзім мотиві арасындағы көлденең сызықтарда жіптердің ұштары өткен қосымша 12 тесігі бар. Мұқаба тігісі "копт тігісін" пайдаланады, яғни "тұтынусыз иілгіш тігіс (сегіздік пішінде бірін-бірі айналдыра тігілген екі ине мен жіп арқылы жасалады)". Копт тігісі жапырақтарды біріктіру үшін және түйінделген жіптермен беттерді мұқаба тақталарына бекіту үшін кішкентай жіптерді пайдаланады. Батыс мұқабасында біріншісі үшін жіп, екіншісі үшін кітаптың омыртқасымен жүретін қалың жіп қолданылады, жіп жіптерге түйіледі. Копт тігісі Мысырдағы копт кітапханаларынан табылған ең көне тері кітап мұқабаларында да кездеседі, 7-ші және 8-ші ғасырларға жатады; әсіресе Морган кітапханасындағы (MS M.569) мұқабасының дизайны Сент-Кутберт Ізгі хабарымен салыстырылады. Мұқабада қолданылған техникалардың арасында, көтерілген әшекейлерден басқа, ең жақын ұқсастық 50 жылдан кейін жасалған, тіпті кішкентай ирландтық қалталық Ізгі хабарына, Фулдадағы Кадмуг Ізгі хабарына, ол Сент-Бонифацийге тиесілі деп есептеледі. Бұл да қызыл ешкі терісінен жасалған, боялған кесінді сызықтары бар және ұқсас тігіс немесе сымсыз тігіс техникасы қолданылады. Бұл "тұтынусыз" мұқабаларда жоқ жіптердің алғашқы көрінісі Фулдадағы басқа екі кітапта кездеседі, олар батыс кітап мұқабасында кең таралған және заманауи машиналық техника пайда болғанға дейін оның ерекшелігі болды. Жіптер омыртқаның бойымен көлденең өтеді және беттерді біріктіретін жіптерден қалың. Олар әдетте тесіктер арқылы немесе желіммен мұқабаның екі тақтасына бекітіледі, ал жиналыстарды ұстайтын жіптер оларға түйіледі, нәтижесінде берік мұқаба пайда болады.

Although the binding had never been taken apart for examination before it was bought by the British Library, a considerable amount can be said about its construction. A combination of looseness through wear and tear, damage in certain places, and the failure of the paste that glued the pages to the inside of the covers, now allow non intrusive inspection of much of the binding construction, including the rear of the actual wooden front cover board, and some of the holes made through it. The raised framing lines can be seen from the rear of the front cover to have been produced by gluing cord to the board and tooling the leather over it, in a technique of Coptic origin, of which few early examples survive – one of the closest is a 9th or 10th century Islamic binding found in the Mosque of Uqba in Kairouan, Tunisia. There are holes in the board in which the cut off ends can be seen from behind. The chalice and plant motif on the front, of which there is no trace from behind, has been built up using some clay like material underneath the leather, as shown by CT scans since the purchase. In the 2015 book, Nicholas Pickwoad suggests that this raised decoration was formed using a matrix which was pressed into the damp leather over the clay like substance and the wooden board. Previous authors had suggested that the material under the relief decoration might have been built up in gesso as well as cord and leather scraps before applying the cover leather. A broadly similar plant motif in similar technique is found on a later Middle Eastern pouch in the Walters Art Museum in Baltimore. The boards of the covers, previously assumed to be limewood, are now thought to be birch, an unusual wood in later bindings, but one easily available in northern England. Both have four holes where the binding threads were laced through; the two threads were run round the inner edges of the cover and knotted back at the holes. The front cover has an additional 12 holes where the ends of the cords for the raised framing lines went through, at the four corners of the two main frames, and the ends of the horizontal bars between the interlace panels and the central vine motif. The stitching of the binding uses "Coptic sewing", that is "flexible unsupported sewing (produced by two needles and thread looping round one another in a figure of eight sewing pattern)" Coptic sewing uses small threads both to attach the leaves together and, knotted together, to attach the pages to the cover boards. Normal Western binding uses thread for the former and thicker cord running across the spine of the book for the latter, with the thread knotted onto the cords. Coptic sewing is also found in the earliest surviving leather bookbindings, which are from Coptic libraries in Egypt from the 7th and 8th centuries; in particular the design of the cover of one in the Morgan Library (MS M.569) has been compared to the St Cuthbert Gospel. In the techniques used in the binding, apart from the raised decoration, the closest resemblance is to an even smaller Irish pocket gospel book from some 50 years later, the Cadmug Gospels at Fulda, which is believed to have belonged to Saint Boniface. This is also in red goatskin, with coloured incised lines, and uses a similar unsupported or cordless stitching technique. The first appearance of the cords or supports that these "unsupported" bindings lack is found in two other books at Fulda, and they soon became universal in, and characteristic of, Western bookbinding until the arrival of modern machine techniques. The cords run horizontally across the spine, and are thicker than the threads that hold the pages together. They are attached, typically by lacing through holes or glue, to the two boards of the cover, and the threads holding the gatherings are knotted to them, resulting in a stronger binding.

Кездесу

Қолжазбаның өзінде күні көрсетілмеген, бірақ оған негізінен оның палеографиясы, яғни қолжазбасы және Кутберттің жерленгені туралы белгілі деректерге негізделген өте нақты дата берілді. Британ кітапханасы оны сатып алғаннан кейін даталау қайта қарастырылды, олар онлайн каталогтарына келесі жазбаны қосты: Бұрын 7 ғасырдың соңына дейін (The Stonyhurst Gospel, ed. Т. Дж. Браун (1969), 12–13-беттер), Р. Геймсон жазуын шамамен 710–730 жылдарға, ал Л. Вебстер қақпақтағы безендіруді шамамен 700–730 жылдарға белгілейді (The St Cuthbert Gospel, eds C. Breay және B. Meehan (2015), 33, 80-беттер). Жазу – «мәтіндік» унциалдың «капитулярлық» түрі, бөлімдердің басында бірнеше баса көрсетілген әріптері бар. Әріптердің формалары мен ерекшеліктерінің өзгеретін стилін мұқият талдау, осы қолжазбаны Уэрмут-Жарроуде жасалған деп саналатын басқа қолжазбалардың хронологиялық тізбегімен салыстыруға мүмкіндік береді. Нортумбриялық жазушылар «шамамен алтыншы ғасырдың ең жақсы итальян қолжазбаларын» өте жақсы үлгі еткен, бірақ олардың жазу стилін ерекшелендіретін шағын элементтер енгізген, ол әрқашан үлкен құрметке ие болған. Дегенмен, «Кодекс Амиатинды» жазуға жеті түрлі жазушы қатысқан, олардың жазулары бірдей қарқынмен дамымаған болуы мүмкін. Бұл тізбектегі маңызды нәрсе – «Кодекс Амиатин», онда бізде өте нақты terminus ante quem бар, және оның үлкен көлемі арқасында стильдің дамуын бір қолжазбада көруге болады. «Кодекс Амиатин» 716 жылдың 4 маусымында Уэрмут-Жарроудан абат Сеолфрит басқаратын топпен Римге аттанғанын дәл анықтауға болады. Кодекс Рим папасы Григорий II-ге табындалуы керек еді, бұл шешім Сеолфрит кетер алдында ғана жарияланды, арнау бетіне шамамен 716 жылдың мамыр айында сенімді түрде дата қоюға мүмкіндік берді, бірақ қолжазбаның қалған бөлігі бірнеше жыл бұрын жазылған болуы мүмкін, бірақ 689 жылы Сеолфрит абат болғаннан кейін ғана басталған. Арнау бетінің жазуы негізгі мәтіннен сәл өзгеше, бірақ Дурхамдағы кейбір беттердегідей «жақсартылған мәтіндік унциал» стилімен (MS A II 17, ii бөлімі, ff 103–11) бір қолмен жазылған. Тізбектің соңында Санкт-Петербург Бедасын мәтіндегі естелік жазбаларына сүйене отырып, ең ертерек 746 жылға дейін даталауға болады, бірақ бұл мәселе әлі де даулы. Кездейсоқ жағдайға байланысты, қазіргі атақты Утрехт Забур кітабымен байланыстырылған Ізгі хабардың бір бөлігі сақталған, оны Кутберт Ізгі хабарының авторы жазған деп анықтауға болады, ал «екі қолжазбаның бас әріптерінің стилі мен сапасы бірдей, сондықтан олар бір-біріне өте жақын болуы мүмкін». Утрехт беттерінде Кутберт Ізгі хабарында жоқ рустикалық бас әріптер қолданылғандықтан, бұл тізбектегі басқа қолжазбалармен салыстыру үшін қосымша мүмкіндік береді. Палеографиялық деректерге сүйене отырып, Т. Джулиан Браун Кутберт қолжазбасы 688 жылдан кейін, шамамен 695 жылға дейін аяқталған «Амиатин кодексі» негізгі мәтінінен кейін жазылған деген қорытынды жасады, бірақ одан да кейін болуы мүмкін. Кутберттің жерленгені туралы тарихи деректерге жүгінсек, ол 687 жылы алғашқы жерленгеннен кейін, бірақ 698 жылы бас алтарга көтерілгенге дейін болған. Егер бұл дұрыс болса, кітап Кутберттің жеке меншігі болмаған, бірақ оның көтерілуіне орай 698 жылы немесе басқа уақытта оның табытына қою үшін арнайы жасалған болуы мүмкін. Байлау стиліне байланысты даталау туралы дәл емес мәліметтер бұл қорытындыларға қайшы келмеді, бірақ 2015 жылғы жаңа зерттеуде Лесли Вебстер қақпақты «шамамен 700–730 жылдарға», ал Ричард Геймсон жазуды «шамамен 710–730 жылдарға» белгілейді, жоғарыда айтылғандай.

The manuscript itself carries no date but a rather precise dating has been given to it, based mainly on its palaeography or handwriting, and also the known facts of Cuthbert's burial. The dating was revised after the acquisition by the British Library, who added to their online catalogue entry:

Previously dated to the end of the 7th century (The Stonyhurst Gospel, ed. T. J. Brown (1969), pp. 12–13), R. Gameson dates the script to c. 710–c. 730 and L. Webster dates the decoration on the covers to c. 700–c. 730 (The St Cuthbert Gospel, eds C. Breay and B. Meehan (2015), pp. 33, 80). The script is the "capitular" form of uncial, with just a few emphasized letters at the start of sections in "text" uncial. Close analysis of the changing style of details of the forms of letters allows the manuscript to be placed with some confidence within a chronological sequence of the few other manuscripts thought to have been produced at Wearmouth Jarrow. The Northumbrian scribes "imitate very closely the best Italian manuscripts of about the sixth century", but introduced small elements that gave their script a distinct style, which has always been greatly admired. However, there were several scribes, seven different ones working on the Codex Amiatinus, whose scripts may not all have developed at the same pace. Key to this sequence is the Codex Amiatinus, an almost complete Bible for which we have a very precise terminus ante quem, and within which, because of its size, developments in style can be seen in a single manuscript. The Codex Amiatinus can be precisely located as leaving Wearmouth Jarrow with a party led by Abbot Ceolfrith on 4 June 716, bound for Rome. The codex was to be presented to Pope Gregory II, a decision only announced by Ceolfrith very shortly before the departure, allowing the dedication page to be dated with confidence to around May 716, though the rest of the manuscript was probably already some years old, but only begun after Ceolfrith succeeded as abbot in 689. The script of the dedication page differs slightly from that of the main text, but is by the same hand and in the same "elaborated text uncial" style as some pages at Durham (MS A II 17, part ii, ff 103 11). At the end of the sequence, it may be possible to date the Saint Petersburg Bede to 746 at the earliest, from references in memoranda in the text, although this remains a matter of controversy. There survive parts of a gospel book, by coincidence now bound up with the famous Utrecht Psalter, which are identifiable as by the same scribe as the Cuthbert Gospel, and where "the capitular uncial of the two manuscripts is indistinguishable in style or quality, so they may well be very close to each other in date". Since the Utrecht pages also use Rustic capital script, which the Cuthbert Gospel does not, it allows another basis for comparison with further manuscripts in the sequence. From the palaeographical evidence, T. Julian Brown concluded that the Cuthbert manuscript was written after the main text of the Codex Amiatinus, which was finished after 688, perhaps by 695, though it might be later. Turning to the historical evidence for Cuthbert's burial, this placed it after his original burial in 687 but possibly before his elevation to the high altar in 698. If this is correct, the book was never a personal possession of Cuthbert, as has sometimes been thought, but was possibly created specifically to be placed in his coffin, whether for the occasion of his elevation in 698 or at another date. The less precise hints about dating that can be derived from the style of the binding compared to other works did not conflict with these conclusions, though in the new 2015 study, Leslie Webster now dates the cover to "c. 700–c. 730", and Richard Gameson "dates the script to c. 710–c. 730", as quoted above.

Өмірбаян

Кэтберт 630-шы жылдардың ортасында Нортумбрия Корольдігінде дүниеге келді, бұл 627 жылы Король Эдвиннің христиан дінін қабылдағаннан кейін он жыл өткен соң болды, содан кейін оның халқы да бірте-бірте христиан дініне көшті. Корольдіктің саясаты зорлық-зомбылыққа толы болды, кейіннен пұтқа табынушылықтың кезеңдері де болды, ал христиан дінін корольдікке тарату Кэтберт өмірінің соңына дейін жалғасқан міндет болды. Эдвин Римнен келген Грегориан миссиясының өкілі, итальяндық Паулин Йорктікпен крещениеден өтті, бірақ оның ізбасары Освальд Ионадан ирланд монахтарын шақырып, Кэтберт өмірінің көп бөлігін өткізген Линдисфарн монастырын құрды. Бұл шамамен 635 жылы, Кэтберт дүниеге келген кезде болды. Римдік және ирландтық дәстүрлер арасындағы шиеленіс, көбінесе Кэтберттің замандасы, римдік жолдарды қатал және даулы түрде қолдаған Кильфридтің ықпалымен күшейді, бұл Кэтберт өмірінің маңызды бір бөлігі болды. Кэтберт өзі ирландтық дәстүрде білім алғанмен, 664 жылы Уитби Синодынан кейін ұстазы Этаның үлгісімен римдік формаларды еш қиындықсыз қабылдады. Ең ертегі өмірбаяндар оның өмірінің басындағы көптеген керемет оқиғаларға назар аударады, бірақ ол алыс ауылдарға христиандық жаңалықты таратуда тынбай жұмыс істеген, сонымен қатар патшалар мен ақсүйектерге әсер ете білген саяхатшы дін қызметкері болды. Кильфридтен айырмашылығы, оның өмір салты қарапайым болды, мүмкіндігі болғанда шегіршінің өмірін сүрді, бірақ көптеген келушілерді қабылдады. Ол қазіргі Шотландияда орналасқан, Линдисфарннан тараған жаңа Мелроуз аббаттығының жанында өсті, бірақ сол кезде Нортумбрияның құрамында болды. 651 жылы Линдисфарнның негізін қалаушы Сент-Айдан қайтыс болған түні көріп, монах болуға шешім қабылдады, бірақ бұрын әскери қызметтен өткен болуы мүмкін. 655 жылдан кейін Рипонның жаңа монастырында қонақүй иесі болды, бірақ Вильфридке монастырь берілген соң Этамен Мелроузға қайта оралды. 662 жылы Мелроузға приоры болып тағайындалды, ал 665 жылы Линдисфарнға приоры болып жіберілді. 684 жылы Линдисфарн епископы болды, бірақ 686 жылдың соңында денсаулығына байланысты отставкаға келіп, шегіршілікке қайтып оралды, өйткені өлімі жақын екенін сезінді, дегенмен ол 50 жасқа да толмаған болуы мүмкін. Бірнеше апта ауырып, 687 жылдың 20 наурызында аралда қайтыс болды, оның денесі Линдисфарнға жеткізіліп, сол күні жерленді.

Cuthbert was an Anglo Saxon, perhaps of a noble family, born in the Kingdom of Northumbria in the mid 630s, some ten years after the conversion of King Edwin to Christianity in 627, which was slowly followed by that of the rest of his people. The politics of the kingdom were violent, and there were later episodes of pagan rule, while spreading understanding of Christianity through the kingdom was a task that lasted throughout Cuthbert's lifetime. Edwin had been baptised by Paulinus of York, an Italian who had come with the Gregorian mission from Rome, but his successor Oswald also invited Irish monks from Iona to found the monastery at Lindisfarne where Cuthbert was to spend much of his life. This was around 635, about the time Cuthbert was born. The tension between the Roman and Irish traditions, often exacerbated by Cuthbert's near contemporary Saint Wilfrid, an intransigent and quarrelsome supporter of Roman ways, was to be a major feature of Cuthbert's lifetime. Cuthbert himself, though educated in the Irish tradition, followed his mentor Eata in accepting the Roman forms without apparent difficulty after the Synod of Whitby in 664. The earliest biographies concentrate on the many miracles that accompanied even his early life, but he was evidently indefatigable as a travelling priest spreading the Christian message to remote villages, and also well able to impress royalty and nobility. Unlike Wilfrid, his style of life was austere, and when he was able he lived the life of a hermit, though still receiving many visitors. He grew up near the new Melrose Abbey, an offshoot from Lindisfarne which is today in Scotland, but was then in Northumbria. He had decided to become a monk after seeing a vision on the night in 651 that St Aidan, the founder of Lindisfarne, died, but seems to have seen some military service first. He was quickly made guest master at the new monastery at Ripon, soon after 655, but had to return with Eata to Melrose when Wilfrid was given the monastery instead. About 662 he was made prior at Melrose, and around 665 went as prior to Lindisfarne. In 684 he was made Bishop of Lindisfarne, but by late 686 he resigned and returned to his hermitage as he felt he was about to die, although he was probably still only in his early 50s. After a few weeks of illness he died on the island on 20 March 687, and his body was carried back to Lindisfarne and buried there the same day.

Линдисфарн

Бірінші рет 1104 жылы жазылғанмен, кітап Кутбертпен бірге Линдисфарнға жерленген және екі ғасырдан кейін викингтердің шапқындарынан туған көшпенділік кезінде оның денесімен бірге болған деп есептеледі. Беденің өмірі Кутберттің бастапқыда Линдисфарн шіркеуіндегі құрбандық тақтасының оң жағындағы тас саркофагқа жерленгенін айтады; ол қайтыс болған Ішкі Фарн аралындағы усақ шіркеуге жерленгісі келді, бірақ өлімінен бұрын негізгі монастырда жерленуге рұқсат беруге көндірілді. Оның жерлеуі алғаш рет өлімінен кейін он бір жыл өткен соң, оның сүйегін құрбандық тақтасының артына қанағаттану үшін, формалды қасиетке ие ету процесінен бұрын, жылжытты. Саркофаг ашылып, оның денесі толық сақталған немесе бұзылмаған күйде табылған. Бұл айқын керемет Кутберттің өлімінен кейінгі құлшылықтың үнемі өсуіне әкелді, осылайша ол Солтүстік Англияның ең танымал қасиеттісіне айналды. Көптеген кереметтер оның араласуына және оның қабір жанындағы дұғаларға байланысты болды. Атап айтқанда, Уэссекс патшасы Ұлы Альфред Данияға қарсы күресінде Кутберт туралы көрген көрінісі немесе арманы арқылы шабыттандырылып, күш алды. Содан кейін Англия патшалары болған Уэссекс патшалық үйі Кутбертке адал болуды басты міндет санады, бұл сонымен қатар біріккен Англия патшалығының екі шетінен шыққандықтан пайдалы саяси мағынаға ие болды. Мишель Браунның айтуынша, Дания халқы англосаксон қоғамына сіңгеннен кейін Кутберт «Нортумбрия мен Англияның қайта жаңарған бірегейлігі үшін келісімге келтіретін тұлға және біріктіру ортасы» болды. 8 ғасырдың тарихшысы Беде шамамен 720 жылы Қасиетті Кутберттің өмірі туралы өлең мен проза жазды. Ол «Томас Беккет 1170 жылы қайтыс болғанға дейін Англиядағы ең танымал қасиетті адам» деп сипатталған. 698 жылы Кутберт әдеттегідей Қасиетті Кутберттің табыты деп аталатын, әшекейленген еменнен жасалған табытқа қайта жерленді, бірақ оның тағы да көп табыттары болды. Кітап осы оқиға үшін жасалған және мүмкін сол кезде оның табытына қойылған деп есептелді, бірақ жаңа мерзімдемеге сәйкес ол 698 жылдан кейін 30 жылға дейін ғана жасалған.

Although first documented in 1104, the book is presumed to have been buried with Cuthbert at Lindisfarne, and to have stayed with the body during the wanderings forced by the Viking invasions two centuries later. Bede's Life recounts that Cuthbert was initially buried in a stone sarcophagus to the right of the altar in the church at Lindisfarne; he had wanted to be buried at the hermitage on Inner Farne Island where he died, but before his death was persuaded to allow his burial at the main monastery. His burial was first disturbed eleven years after his death, when his remains were moved to behind the altar to reflect his recognition, in the days before a formal process of canonisation, as a saint. The sarcophagus was opened and his body was said to have been found perfectly preserved or incorrupt. This apparent miracle led to the steady growth of Cuthbert's posthumous cult, to the point where he became the most popular saint of Northern England. Numerous miracles were attributed to his intercession and to intercessory prayer near his remains. In particular, Alfred the Great, King of Wessex, was inspired and encouraged in his struggle against the Danes by a vision or dream he had of Cuthbert. Thereafter, the royal house of Wessex, who became the kings of England, made a point of devotion to Cuthbert, which also had a useful political message, as they came from opposite ends of the united English kingdom. Cuthbert was "a figure of reconciliation and a rallying point for the reformed identity of Northumbria and England" after the absorption of the Danish populations into Anglo Saxon society, according to Michelle Brown. The 8th century historian Bede wrote both a verse and a prose life of St Cuthbert around 720. He has been described as "perhaps the most popular saint in England prior to the death of Thomas Becket in 1170." In 698, Cuthbert was reburied in the decorated oak coffin now usually meant by St Cuthbert's coffin, though he was to have many more coffins. The book was believed to have been produced for this occasion and perhaps placed in his coffin at this time, but according to the new dating it was only created up to 30 years after 698.

Даниядан қашу

793 жылы Линдисфарн Англиядағы алғашқы маңызды викинг шабуылынан қирады, бірақ Кутберттің қасиетті орны зақымданудан құтылған секілді. 875 жылы Дания басшысы Хафден (Хальфдан Рагнарссон), ағасы Ивар Сүйексізбен бірге Англияның оңтүстігінің көп бөлігін бағындырған Ұлы Бутпарастар әскеріне жетекшілік етті, солтүстікке жылжыды. Линдисфарн епископы Эардюльф монастырды тастап кету керектігін шешті және бүкіл қауым, соның ішінде діндарлар мен балалар, эвакуацияға дайындық жүргізді. Осы кезде Кутберттің табытының қақпағының астына сөре немесе ішкі қақпақ орнатылған болуы мүмкін, ол ені бойынша үш ағаш тіреуге сүйеніп, көтеру үшін бекітілген екі темір сақинасымен жабдықталған. Эардюльф қауымның ең маңызды қалдықтары мен мүліктерін алып кетуге шешім қабылдады, ал жаңа немесе ескі болса да, Кутберттің табытындағы сөреде 1104 жылы табылған Қасиетті Кутберт Ізгі хабары болған болуы мүмкін. Сондай-ақ, онда қазір Британ кітапханасында сақталатын Линдисфарн Ізгі хабары және Дурхам соборында сақталған, кейбіреулері әлі де онда болатын Линдисфарнның басқа кітаптары да болған болуы мүмкін. Топтың басқа сүйектері – қауымның негізін қалаушы Сент-Айданның (651 ж.т.) сүйектері, олар Мельрозға жіберілмеген, және Нортумбрияның корольі және қасиетті Освальдтың басы болды. Ол патшалықты христиан дініне өткізді және Линдисфарнның құрылуын ынталандырды. Бұл және басқа да қасиетті заттар құрметпен матаға оралып, белгіленді. Қауым сонымен қатар тастан жасалған аңглосаксондық айқыш алып, көлік құралына, мүмкін арбаға немесе қарапайым вагонға тиеп, Кутберттің табытын қауымда өскен жеті жас жігіт көтеріп жүрді. Олар ішкі жерге бет алып, алғашқы айларын Камберлендтің батысындағы белгісіз жерде, Дервент өзенінің жанында, қазіргі көлдер аймағында өткізді. Симеон Дурхэмнің Libellus de exordio, осы кезеңдегі негізгі дереккөз, Эардюльфтің оларды Ирландияға жеткізу үшін батыс жағалауынан кеме жалдауға тырысқанын айтады. Содан кейін олар елдің батыс жағындағы шалғай жерлерді тастап, шығысқа қайтып, Линдисфарннан оңтүстікке қарай, бірақ Йорк қаласында құрылған жаңа викинг патшалығының солтүстігінде орналасқан Крейкке жақын жерге орналасты. Келесі ғасырда Йорк және солтүстіктегі викингтер біртіндеп христиан дініне көшті, ал Кутберттің қасиетті орны олардың арасында да құрметке ие болды. Қауым Гатредпен (895 ж.т.), Хафденнің мұрагерімен жақын қарым-қатынас орнатты және одан Честер-ле-Стритте жер алды. 883 жылы олар бірнеше шақырым жерге көшіп, онда бір ғасырдан астам уақыт тұрды, Кутберттің шіркеуін салды, онда Кутберттің қасиетті орны орналастырылды. 995 жылы Данияның жаңа шабуылы қауымды оңтүстікке қарай 80 шақырым қашуға мәжбүр етті, олар тағы да табытты өздерімен бірге алып кетті. Үш-төрт айдан кейін олар қайтып оралуға қауіпсіз сезінді, бірақ Честер-ле-Стритке жеткенде вагон Даремге жақын жерде, содан кейін өңделген егістік жерлері бар, бірақ қоныс емес, мүмкін оқшауланған шаруашылыққа жақын жерде тоқтап қалды. Кутберт осы жерде қалғысы келгенін ойлады, және қауым оған бағынды. Қазіргі Дурхам соборының алдындағы – жаңа тас шіркеу, «Ақ шіркеу» салынды.

In 793 Lindisfarne was devastated by the first serious Viking raid in England, but Cuthbert's shrine seems to have escaped damage. In 875 the Danish leader Halfdene (Halfdan Ragnarsson), who shared with his brother Ivar the Boneless the leadership of the Great Heathen Army that had conquered much of the south of England, moved north to spend the winter there, as a prelude to settlement and further conquest. Eardulf, the Bishop of Lindisfarne, decided the monastery must be abandoned, and orderly preparations were made for the whole community, including lay people and children, to evacuate. It was possibly at this point that a shelf or inner cover was inserted some way under the lid of Cuthbert's coffin, supported on three wooden bars across the width, and probably with two iron rings fixed to it for lifting it off. Eardulf had decided to take the most important remains and possessions of the community with them, and whether new or old, the shelf in Cuthbert's coffin was probably loaded with the St Cuthbert Gospel, which was found there in 1104. It may also have held the Lindisfarne Gospels, now also in the British Library, and other books from Lindisfarne that were, and in several cases still are, at Durham Cathedral. Other bones taken by the party were those remains of St Aidan (d. 651), the founder of the community, that had not been sent to Melrose, and the head of the king and saint Oswald of Northumbria, who had converted the kingdom and encouraged the founding of Lindisfarne. These and other relics were reverently packaged in cloth and labelled, as more recent relics are. The community also took a stone Anglo Saxon cross, and although they had a vehiculum of some sort, probably a cart or simple wagon, Cuthbert's coffin was carried by seven young men who had grown up in the community. They set off inland and spent the first months at an unknown location in west Cumberland, near the River Derwent, probably in the modern Lake District, and according to Symeon of Durham's Libellus de exordio, the main source for this period, Eardulf tried to hire a ship on the west coast to take them to Ireland. Then they left the more remote west side of the country and returned to the east, finding a resting place at Craike near Easingwold, close to the coast, well south of Lindisfarne, but also sufficiently far north of the new Viking kingdom being established at York. Over the next century the Vikings of York and the north became gradually Christianized, and Cuthbert's shrine became a focus of devotion among them also. The community established close relations with Guthred (d. 895), Halfdene's successor as king, and received land from him at Chester le Street. In 883 they moved the few miles there, where they stayed over a century, building St Cuthbert's Church, where Cuthbert's shrine was placed. In 995 a new Danish invasion led the community to flee some 50 miles south to Ripon, again taking the coffin with them. After three or four months it was felt safe to return, and the party had nearly reached Chester le Street when their wagon became definitively stuck close to Durham, then a place with cultivated fields, but hardly a settlement, perhaps just an isolated farm. It was thought that Cuthbert was expressing a wish to settle where he was, and the community obeyed. A new stone church—the so called White Church—was built, the predecessor of the present Durham Cathedral.

Дарем соборы

1104 жылы Ранулф Фламбардтың епископтық қызметінің басында Котберттің қабірі қайта ашылып, оның қасиетті деректері жартылай салынған Норман соборының бас алтарінің артындағы жаңа киелі орынға көшірілді. Оқиға туралы екі жазбаның ертерек нұсқасы, «18–20 ғасырлардағы ғажайыптар» немесе «анонимді еңбек» деп белгілі, собор монахы жазған. Онда монахтар әшекейленген ішкі табытты ашқанда, «тақтаның үстінде жатқан Ізгі хабар кітабын» көргендері айтылады, яғни ішкі қақпақта. «20-шы ғажайып» еңбегінде епископ Фламбардтың жаңа киелі орынға Котберттің денесі қойылған күні айтқан сөзінде, қауымға «кереметтей сақталған, өте таза Иоаннның Ізгі хабары кітабын көрсеткені» жазылған. Кітаптың сырты қызыл былғарыдан жасалған, жібек жіптен тоқылған, бірақ тозығы жеткен баулы ыдыс сияқты болған. Сонымен қатар, кітаптың алғашқы бетінде («folio 1r») «соңғы XII ғасырдың қарапайым жазуымен» жазылған жазу бар, онда ол аударма кезінде табылғаны көрсетілген. Соңғы орта ғасырлар бойы кітап Дархемде сақталды, содан кейін, Діни реформа кезінде үш қызыл былғары қапқа салынып, реликвия сақталатын орында демалды. Кітапты келушілерге көрсету туралы көптеген жазбалар бар, ал ең беделділеріне оны бір кезде мойнына іліп алуға рұқсат етілді. Реджинальд Дархемдік (шамамен 1190 жылы қайтыс болған) «оған жақындаған адам жуынып, ораза ұстап, альб киюі керек» деп жазған. Ол 1153–54 жылдары Йорк архиепискобы келгенде, Джон есімді жазушы осы талаптарды орындамағандықтан, «қолымен жегеннен кейін кітапты ұстағанда ауруға шалдыққан» дегенді де жазды. Кітаптарды қасиетті деректер ретінде қарау кельт христиандығына тән. Қазірге дейін сақталған ирландиялық кітап-киелі орындарының көптеген түрлері осылай тағылған. Котбертпен байланысты Иоаннның Ізгі хабарының тағы бір нұсқасы да бар, және кейде оны Сент-Котберт Ізгі хабары деп санайды. Әйгілі монах Бойсил (664 жылы қайтыс болған), Мелроуз аббаттығында Котберттің ұстазы болған. Беданың Котберт өмірнамасында Бойсилдің соңғы ауруы кезінде, ол Котбертпен бірге Бойсилдің Иоаннның Ізгі хабарының жеті бөлігін немесе кватерниондарын күнделікті оқығандығы айтылады. «20-шы ғажайыптың» уағызында бұл қолжазба Дархемдегі кітаппен бірдей екені айтылады және екі қасиетті адам да оны мойнына тағып жүргендігі, бірақ онда жеті емес, он екі бөлік бар екендігі ескерілмейді. Дархемнен Бойсилдің кітабына қатысты басқа да сілтемелер бар, мысалы, 1389 жылғы собордағы қасиетті деректердің тізімі. Кейбір зерттеушілер олардың бір екені туралы ойға келді, бірақ Браунның палеографиялық дәлелдері Бойсилдің кітабының Сент-Котберт Ізгі хабары болуы мүмкін еместігін көрсетеді. 11 ғасырда Бойсилдің денесі де Дархемге әкелініп, Котбертпен бірге киелі орынға қойылды. Сонымен қатар, Беданың денесі Монквермут–Жарроудан Дархемге «ашкөз амалмен» ұрланып, Котберттің табытына қойылды, онда ол 1104 жылға дейін сақталды.

In 1104, early in the bishopric of Ranulf Flambard, Cuthbert's tomb was opened again and his relics translated to a new shrine behind the main altar of the half built Norman cathedral. According to the earlier of the two accounts of the event that survive, known as "Miracles 18–20" or the "anonymous account", written by a monk of the cathedral, when the monks opened the decorated inner coffin, which was for the first time in living memory, they saw "a book of the Gospels lying at the head of the board", that is on the shelf or inner lid. The account in "Miracle 20" adds that Bishop Flambard, during his sermon on the day the new shrine received Cuthbert's body, showed the congregation "a Gospel of Saint John in miraculously perfect condition, which had a satchel like container of red leather with a badly frayed sling made of silken threads". In addition the book itself has an inscription on folio 1r "written in a modest book hand apparently of the later twelfth century" recording that it was found in the translation. As far as is known the book remained at Durham for the remainder of the Middle Ages, until the Dissolution, kept as a relic in three bags of red leather, normally resting in a reliquary, and there are various records of it being shown to visitors, the more distinguished of which were allowed to hang it round their neck for a while. According to Reginald of Durham (d. c. 1190) "anyone approaching it should wash, fast and dress in an alb before touching it", and he recorded that a scribe called John who failed to do this during a visit by the Archbishop of York in 1153–54, and "held it with unwashed hands after eating was struck down with a chill". Books treated as relics are especially characteristic of Celtic Christianity; several of the surviving Irish book shrines were worn in this way. Another recorded copy of the Gospel of John has also been associated with Cuthbert, and sometimes thought to be the St Cuthbert Gospel. Saint Boisil (d. 664) of Melrose Abbey was Cuthbert's teacher. Bede's prose life of Cuthbert records that during Boisil's last illness, he and Cuthbert read daily one of the seven gatherings or quaternions of Boisil's manuscript of the Gospel of John. The sermon in Miracle 20 identifies this manuscript with the one at Durham, and says that both saints had worn it round their necks, ignoring that it has twelve gatherings rather than seven. There are further references from Durham to Boisil's book, such as a list of relics in the cathedral in 1389, and some modern scholars were attracted to the idea that they were the same, but Brown's palaeographical evidence seems to remove the possibility of Boisil's book being the St Cuthbert Gospel. In the 11th century Boisil's remains had also been brought to Durham, and enshrined next to those of Cuthbert. Around the same time Bede's own remains were stolen from Monkwearmouth–Jarrow for Durham, by a "notably underhand trick", and placed in Cuthbert's coffin, where they remained until 1104.

Реформациядан кейін

Дәурхамда кітап Генрих VIII тұсында монастырлар жабылуына дейін сақталған болуы мүмкін, бірақ ондағы кітаптар мен реликвиялардың ортағасырлық жазбалары оны нақты анықтауға мүмкіндік бермейді. 1540 жылы Дәрем кафедральдік монастырі жабылды, ал бірнеше онжылдықтан кейін кітапты архиепископ Ушер Оксфорд ғалымы, антиквары және астрологы Томас Алленнің (1542–1632) Глостер Холлдағы (қазіргі Ворчестер колледжі, Оксфорд) кітапханасында тіркеген. Алайда, ол 1622 жылғы Аллен кітапханасының каталогында болмады, сондай-ақ 1634 жылы сэр Кенэлм Дигби Бодлеян кітапханасына тапсырған Алленнің қолжазбалар жинағында да жоқ. Содан кейін шамамен бір ғасыр бойы оның қайда екені белгісіз болды. Қолжазбаның ішкі жағына жабыстырылған 18 ғасырлық латын жазуынша, Киелі Котберт Ізгі хабары Личфилдтің үшінші графы (1718–1772) иезуит діни қызметкері Томас Филлипске (1708–1774) сыйланған, ол 1769 жылдың 20 маусымында оны Льеждегі ағылшын иезуит колледжіне сыйға тартқан. Личфилд англикан болған, бірақ Филлипсті білген, өйткені ол Оксфордширдегі көршісі, діннен тайған Джордж Талботтың, 14-ші Шрусбери графының (1719–1787) капелланы болған. Қолжазба 1769 жылдан 2012 жылға дейін Иса қоғамының британдық провинциясына тиесілі болды және осы кезеңнің көп бөлігінде Ланкаширдегі Стонихерст колледжінің кітапханасында сақталды, ол Льеж колледжінің мұрагері еді. Қолжазба алғаш рет 1806 жылы Лондонға әкелінгенде және көрсетілгенде жарияланды, сол кезде Реверенд Дж. Милнердің (демек, Джон Милнер епископы, Midland округінің католик викарийі) оқыған хаты Лондондық Антикварлар қоғамының отырысында оқылды, кейіннен олардың «Archaeologia» журналында жарияланды. Милнер ортағасырлық жазбаны қолданып, кітапты Котбертпен байланыстырды және оның жазуын Британ мұражайындағы, сол кездегі Линдисфарн Ізгі хабарының жазуымен салыстырды, екеуін де қатар қарап шықты. Алайда ол «мұқабасы королева Елизаветаның тұсындағы сияқты» деп ойлады! Лекциядан кейін оны Стонихерстке қайтаруға бірнеше жыл кетті, себебі делдал оны жіберуді ұмытып қалған. Мұқабаның түпнұсқа екені және еуропалық ең алғашқы мысал екені 19 ғасырда анықталды, ал 1862 жылы көрмеге қойылғанда каталогта «бірден-бір замандас (?) мұқабасы» деп сипатталды. Кітаптың жалпы сыртқы түрі мен сезімі, мәтіннің дәлдігі және жазудың әдемілігі ақынның немере інісі, Жаңа өсиеттің маңызды зерттеушісі, Кристофер Вордсворт епископы (1807–1885) сияқты ғалымдар тарапынан жоғары бағаланды, ол кітапты «көрген әрбір қолжазбадан нәзік қарапайымдылық пен ұқыптылық бойынша асып түседі» деп сипаттады.

It is thought likely that the book remained at Durham until the Dissolution of the Monasteries under Henry VIII, although the various late medieval records of books and relics held there do not allow it to be identified with certainty. Durham Cathedral Priory closed in 1540, and some decades later the book was recorded by Archbishop Ussher in the library of the Oxford scholar, antiquary and astrologer Thomas Allen (1542–1632) of Gloucester Hall (now Worcester College, Oxford). However it is not in a catalogue of Allen's library of 1622, and was not in the collection of Allen's manuscripts that was presented to the Bodleian Library by Sir Kenelm Digby in 1634. Nothing is then known of its whereabouts for a century or so. According to an 18th century Latin inscription pasted to the inside cover of the manuscript, the St Cuthbert Gospel was given by the 3rd Earl of Lichfield (1718–1772) to the Jesuit priest Thomas Phillips S. J. (1708–1774) who donated it to the English Jesuit College at Liège on 20 June 1769. Lichfield was an Anglican, but knew Phillips as the latter was chaplain to his neighbour in Oxfordshire, the recusant George Talbot, 14th Earl of Shrewsbury (1719–1787). The manuscript was owned between 1769 and 2012 by the British Province of the Society of Jesus, and for most of this period was in the library of Stonyhurst College, Lancashire, successor to the Liège college. The manuscript was first published when in 1806 it was taken to London and displayed when a letter on it by the Rev. J. Milner, presumably Bishop John Milner, Catholic Vicar Apostolic of the Midland District, was read to a meeting of the London Society of Antiquaries, which was subsequently printed in their journal Archaeologia. Milner followed the medieval note in relating the book to Cuthbert, and compared its script to that of the Lindisfarne Gospels, by then in the British Museum, examining the two side by side. However he thought that "the binding seems to be of the time of Queen Elizabeth"! After the lecture it took some years to return to Stonyhurst as an intermediary forgot to forward it. That the binding was original, and the earliest European example, was realised during the 19th century, and when exhibited in 1862 it was described in the catalogue as "In unique coeval (?) binding". The whole appearance and feel of the book, and the accuracy of the text and beauty of the script was highly praised by scholars such as Bishop Christopher Wordsworth (1807–1885), nephew of the poet and an important New Testament textual scholar, who described the book as "surpassing in delicate simplicity of neatness every manuscript that I have seen".

1950 жылдан бастап

1950 жылдан бастап, кітаптың мұқабасы бірнеше рет тексерілді, бірақ өзгертілмеді. Стонихерст пен Британ мұражайында Роджер Пауэлл, "өз заманының ең көрнекті кітап мұқабасын жасаушысы", Келл кітабы мен Дурроу кітабын қайта баулаған және Питер Уолтерс оны толық суретке түсірген. Пауэлл кітапқа қатысты екі маңызды еңбектің тарауларын жазды. Біріншісі – 1956 жылғы «Сент-Катберттің мұралары», бұл үлкен жұмыс, онда Катберттің табыты мен одан табылған заттар туралы тараулар бар. Сент-Катберт Ізгі хабарына арналған негізгі тарауды сэр Роджер Майнорс жазды, ал Пауэллдің тарауында кітап мұқабасын зерттеудегі сарапшы Джеффри Хобсонның жарияланбаған тұжырымдары қамтылған. Екіншісі 1969 жылы жарық көрді. Лондон Корольдік колледжінің палеография профессоры Т.Дж. (Джулиан) Браун, Пауэллдің тағы бір тарауымен бірге, Сент-Катберт Ізгі хабары туралы монография жариялады, онда Пауэлл өзінің көзқарастарын аздаған дәрежеде өзгертті. Браун қолжазбаның шамамен 698 жылға дейін даулануын келтірді, бұл жалпы қабылданған пікір. 1979 жылы кітап Британ кітапханасына уақытша берілді, онда ол жиі көрмеге қойылды, алдымен Британ мұражайының ғимаратында, ал 1999 жылдан бастап кітапхананың жаңа Сент-Панкрас ғимаратындағы Ритблат галереясында, көбінесе кітаптың алдыңғы мұқабасы көрсетілді. Кітапқа аздап зақым келгенімен, оның кейбірі 20 ғасырда болған сияқты, кітап өте жақсы сақталған. 2011 жылы иезуиттік Британ провинциясымен Британ кітапханасы үшін кітапты 9 миллион фунт стерлингке сатып алу туралы келісімге қол жеткізілді. Сатып алу үшін қаражатты 2012 жылдың 31 наурызына дейін жинау қажет болды, содан кейін халыққа үндеу жасалды. Бастапқы кезеңдерде үлкен жеке қайырымдылықтарды тартуға басымдық берілді, оның ішінде Ұлттық лотерея табысының бір бөлігін бөлетін Ұлттық мұралық мемориалдық қордан 4,5 миллион фунт стерлинг, Өнер қоры уәделеген 250 000 фунт стерлинг, Гарфилд Уэстон қорынан «шамамен сондай сома» және Фойл қорынан ірі сыйлық түсті. 2012 жылдың наурыз айының басында Британ кітапханасы «жинауға бар болғаны 1,5 миллион фунт стерлинг қалды» деп хабарлады, ал 17 сәуірде олардың ең ірі халықтық үндеуі аяқталғаннан кейін сатып алу аяқталғанын жариялады. Сатып алу «Кітапхана, Дурхам университеті және Дурхам соборы арасындағы ресми серіктестікті және кітаптың Лондонда және Солтүстік-Шығыста теңдей көрсетілетіні туралы келісімді қамтиды». 2012 жылдың маусымына дейін Британ кітапханасында арнайы көрме ұйымдастырылды, ал егжей-тегжейлі зерттеу үшін көрмеден алынғаннан кейін кітап 2013 жылдың шілдесінде Дурхам университетінің Палас Грин кітапханасында Дурхамда көрсетілді. Содан кейін ол Лондонда да, Дурхамда да көрсетілді, бірақ «демалыс» кезеңдерімен. Кітаптың барлық беттері Британ кітапханасының веб-сайтында қолжетімді.

From 1950 onwards the binding was examined several times, but not altered, at Stonyhurst and the British Museum by Roger Powell, "the leading bookbinder of his day", who had rebound both the Book of Kells and the Book of Durrow, and also fully photographed by Peter Walters. Powell contributed chapters on the binding to the two major works covering the book, the first being The Relics of St Cuthbert in 1956, a large work with chapters on Cuthbert's coffin and each of the objects recovered from it. The main chapter on the St Cuthbert Gospel was by Sir Roger Mynors, and Powell's chapter incorporated unpublished observations by the leading bindings expert Geoffrey Hobson. The second came in 1969, when T. J. (Julian) Brown, Professor of Palaeography at King's College, London, published a monograph on the St Cuthbert Gospel with another chapter by Powell, who had altered his views in minor respects. Brown set out arguments for the dating of the manuscript to close to 698, which has been generally accepted. The book was placed on loan to the British Library in 1979 where it was very regularly on display, first in the British Museum building, and from 1999 in the Ritblat Gallery at the new St Pancras site of the Library, usually displaying the front cover. Despite minor damages, some of which appear to have occurred during the 20th century, the book is in extremely good condition for its age. In 2011 an agreement was reached with the Jesuit British Province for the British Library to buy the book for £9 million. This required the purchase money to be raised by 31 March 2012, and a public appeal was launched. In the early stages the emphasis was on raising large individual donations, which included £4,500,000 from the National Heritage Memorial Fund, which distributes some of the money from the profits of the National Lottery, £250,000 pledged by the Art Fund, and "a similar sum" by The Garfield Weston Foundation, and a large gift from the Foyle Foundation. By early March 2012 the British Library reported that there was "only £1.5M left to raise", and on 17 April announced that the purchase had been completed, after their largest ever public appeal. The purchase "involved a formal partnership between the Library, Durham University and Durham Cathedral and an agreement that the book will be displayed to the public equally in London and the North East." There was a special display at the British Library until June 2012, and after coming off display for detailed investigation the book went on display in Durham in July 2013 in Durham University's Palace Green Library. Subsequently it has been on display in both London and Durham, but with periods "resting" off display. All the pages are accessible on the British Library website.

Жоханның Ізгі хабары амулет ретінде

Жохан Ізгі хабарының қолжазбаларын немесе, мысалы, алғашқы тармағы сияқты үзінділерін қорғаныш немесе емдік амулет ретінде пайдаланудың ұзақ және біршама даулы дәстүрі болған, бұл әсіресе ерте ортағасырлық Ұлыбритания мен Ирландияда кең таралған. Тек бір Ізгі хабардың мәтінін қамтитын қолжазбалар өте сирек кездеседі, бірақ олардың арасында ұзақ түсіндірмелер бар, ал Джулиан Браунға белгілі барлық мысалдар Жақияға қатысты. Мұндай қолданысқа қарсы пікірлерді Әулие Иероним мен Элигийдің, сондай-ақ Алкуиннің еңбектерінде кездестіруге болады, бірақ Иоанн Златоуст пен Августин оларды қабылдайды, Августин бас ауруларын емдеу үшін қолжазбаларды қолдануға «шартты мақұлдауын» білдіреді, ал Ұлы Григорий патшайым Теодолиндаға оның ұлы үшін біреуін жіберген. Беденің «Өмір» атты прозалық шығармасында Кэтберт Мельроуз маңындағы ауылдарда амулеттер мен сыйлықтарға қарсы күрес жүргізгені айтылады. Дегенмен, шіркеудің көптеген басқа да көрнекті тұлғалары сияқты, ол христиандық мәтіндер мен символдарға негізделген амулеттер мен басқа түрлерін ажырата білген болуы мүмкін. Кутберт Ізгі хабарының мөлшері оны «кішігірім Ізгі хабарлар» деп аталатын аралдық дәстүрге жатқызады, оның ішінде Димма кітабы, Муллинг кітабы және Елен кітабы сияқты сегіз ирланд мысалы сақталған, ал қалғандарының барлығы немесе бастапқыда барлық төрт Ізгі хабардың мәтінінен тұрған, мүмкін, Стоу миссалының куммахында немесе кітап реликвиясында сақталған Жохан Ізгі хабарының бірнеше бетінен басқа. Тіпті кішкентайрақ кітаптардың да дәстүрі болған, олардың қолданылуы көбінесе амулеттік сипатта болған, ал 72 x 56 мм көлемдегі Жоханның қолжазбасы 1712 жылы Шартр соборының қазынасынан табылған. Бұл, бәлкім, 5-ші немесе 6-шы ғасырлардағы итальяндық туынды, ал 1712 жылы оған жазылған «бұл Әулие Леобиннің, шамамен 556 жылы қайтыс болған Шарт епископының реликвиясы» деген жазу дұрыс болуы мүмкін. Басқа мысалдар көбінесе грек немесе копт тілінде жазылған және әртүрлі библиялық мәтіндерді, әсіресе псалмдарды қамтиды. Джулиан Браун үш латын қолжазбасының «ортағасырлық дәуірде Әулие Жоханның толық Ізгі хабарына арналған кітапты қорғаныш амулеті ретінде киелі орынға қою салтының болғанын көрсететінін» айтады және біздің қолжазбамызды да Әулие Кэтберттің табытына оны қорғау үшін салғанын қорытуға болады.

There was a long and somewhat controversial tradition of using manuscripts of the Gospel of John, or extracts such as the opening verse, as a protective or healing amulet or charm, which was especially strong in early medieval Britain and Ireland. Manuscripts containing the text of one gospel only are very rare, except for those with lengthy explanatory glosses, and all the examples known to Julian Brown were of John. Disapproving references to such uses can be found in the writings of Saints Jerome and Eligius, and Alcuin, but they are accepted by John Chrysostom, Augustine, who "expresses qualified approval" of using manuscripts as a cure for headaches, and Gregory the Great, who sent one to Queen Theodelinda for her son. Bede's prose Life mentions that Cuthbert combated the use of amulets and charms in the villages around Melrose. However, like many other leading figures of the church, he may have distinguished between amulets based on Christian texts and symbols and other types. The size of the Cuthbert Gospel places it within the Insular tradition of the "pocket gospels", of which eight Irish examples survive, including the Book of Dimma, Book of Mulling, and Book of Deer, although all the others are or were originally texts of all four gospels, with the possible exception of a few pages from the Gospel of John enshrined with the Stowe Missal in its cumdach or book reliquary. There was a tradition of even smaller books, whose use seems to have been often amuletic, and a manuscript of John alone, with a page size of 72 x 56 mm, was found in a reliquary at Chartres Cathedral in 1712. It is probably Italian from the 5th or 6th century, and the label it carried in 1712 saying it was a relic of St Leobinus, a bishop of Chartes who died in about 556, may be correct. The other examples are mostly in Greek or the Coptic language and contain a variety of biblical texts, especially psalters. Julian Brown concludes that the three Latin manuscripts of John "seem to attest an early medieval practice of placing a complete Gospel of St. John in a shrine, as a protective amulet; and it seems reasonable to conclude that our manuscript was placed in St. Cuthbert's coffin to protect it".