Кіріспе

Неміс заңгері, жазушы және гей-құқық қорғаушы (1825–1895)

Карл Генрих Ульрихс (28 тамыз 1825 – 14 шілде 1895) – неміс заңгері, юрист, журналист және жазушы, қазіргі таңда сексология мен қазіргі заманғы гей-құқық қозғалысының алға басушысы саналады. Ульрихс «дүние тарихындағы алғашқы гей» деп сипатталған. Әкесі сәулетші болған, Ульрихс он жасқа толғанда қайтыс болған. Содан кейін ол Бургдорфта анасының лютеран пасторларынан тұратын туыстарының тәрбиесінде өскен. Жастық шағында өзін басқа ұлдардан өзгеше сезінгенін, әскери формалар мен әйелдер киімдерінің жарқын түстеріне қызығғандығын еске алады. 1839 жылы, он төрт жасында, ол аттан оқытушысымен алғашқы жыныстық тәжірибесін басынан өткізеді. 1846 жылы Геттинген университетінде заң және теология мамандықтарын бітірген. 1860-жылдары Ульрихс Германияны аралап, үнемі жазып, жариялап, сонымен қатар заңмен проблемаларға тап болған – бірақ оның мәселелері жыныстық қылмыстарға емес, сөздеріне байланысты болған. 1864 жылы оның кітаптары Саксония полициясымен тәркіленіп, тыйым салынған. Содан кейін ол өзінің «урнинг» апологы ретінде өз атымен «урнинг» памфлеттерін жариялай бастады. Бұл Ульрихсті сол кездегі және кейбір кезеңдердегі басқа жазушылардан ерекшелендіреді. 1868 жылы австриялық жазушы Карл Мария Кертбени Ульрихске жазған хатында «гомосексуалдық» терминін қолданды, ал 1870-жылдардан бастап сексуалдық бағдар (қазіргі терминологиямен) туралы кеңінен талқылаулар басталды. Кейін ол Штутгартқа көшіп, жібек құрттарын өсіріп табыс табады, бірақ Gymnasiumstrasse көшесіндегі мейрамханада басқа «урнинг» белсенділерімен апта сайын пікір алмасады. 1879 жылы Ульрихс еркектерге деген махаббат туралы сериясының он екінші және соңғы памфлетін – «Критическая стрела» кітабын жариялады. Германияда өз міндетін орындағанын сезініп, ол көп ұзамай Италияға өз еркімен жер аударылды. Бірнеше жыл елді аралағаннан кейін ол Л'Акуилаға қоныстанды. Ол өзінің шығармаларын (неміс және латын тілдерінде) өз қаражатымен, әсіресе латын тіліндегі «Alaudae» газетін шығарып, көптеген оқырмандарға жеткізді. 1895 жылы ол Неаполь университетінен құрметті диплом алды. Көп ұзамай ол Л'Акуила қаласында қайтыс болды. Крафт-Эбинг «Психопатия сексуalis» еңбегін жариялады, ол сексологиядағы негізгі мәтін саналады. Ульрихстің сексуалдық ғылымның жаңа салаларына тигізген үлкен әсері – оның жалғыз мұрасы емес. Ол памфлеттерін жариялай бастағанда, оған өзіне ұқсас еркектерден жүздеген хаттар келіп түсті, олар өздерін «урнингтер» деп атады. Демек, Ульрихстің ең маңызды мұрасы – сексуалдық идентитікті тарату болды. Ұзақ жылдар бойы ұмытылған Ульрихс 1980-жылдардың соңында Еуропада белгілі бір культ фигурасына айналды. Мюнхен, Бремен, Ганновер және Берлин қалаларында оның есімімен аталған көшелер бар. Оның туған күні Мюнхендегі Карл Генрих Ульрихс алаңында жыл сайын шулы көшелік той және поэзия кешімен атап өтіледі. Л'Акуила қаласы оның қабірін қалпына келтіріп, жыл сайын зиратқа саяхат ұйымдастырады. Кейінгі гей-құқық қорғаушылары Ульрихске деген қарызын мойындады. Магнус Хиршфельд өзінің «Ерлер мен әйелдердің гомосексуализмі» (1914) еңбегінде Ульрихске кеңінен сілтеме жасаған. Волкмар Сигуш Ульрихсті «дүние тарихындағы алғашқы гей» деп атады. Ульрихстің естелігіне Халықаралық лесбияндық және гейлік құқық қауымдастығы сексуалдық теңдікті алға жылжытуға үлкен үлес қосқандарға Карл Генрих Ульрихс сыйлығын табыс етеді. Роберт Бичи сұхбатында: «[Ульрихсті] өзін ашық мойындаған алғашқы гей адам деп сипаттау орынды деп ойлаймын» деді.

Латын жазушысы

Италияда болған кезінде, 1889 және 1895 жылдар аралығында, ол латын тілінің халықаралық қолданысын дамытуға өзінің күшін жұмсады. Ол "Алауде" латын газетін шығарды, ол кеңінен таралды және оның замандастарынан көптеген еуропалық латын ақындарын таныстырды. Бұл басылымға ұқсас, сәулетші және инженер Аристид Леонори 1898 және 1913 жылдар аралығында айына екі рет жариялаған "Vox Urbis: de litteris et bonis artibus commentarius" жинағы табылды.

Шығармалары

"Адамдық махаббат туралы жұмбақ" зерттеулері (Макс Спор, 1898; қайта басылды Роза Винкель, 1994)
Ер адамның еркекке деген махаббатының жұмбағы. Майкл Ломбарди Нэш аудармасы. 1864-1879 жж.; "Прометей кітаптары", 1994 ж.