Ду Му: Тан дәуірінің ақыны, қаламгері және саяхатшысы
Du Mu
Ду Му (803-852) – таң династиясының ақыны, қалыграфияшы, саяхатшы. Ли Бай мен Ду Фу сияқты ақындармен салыстырылады. Өлеңдері лирикалық және романтикалық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай каллиграфы, ақыны және саясаткері (803–852) Мин әулетінің ғалым-шенеунігі және ақыны
Chinese calligrapher, poet and politician (803–852)
the Ming dynasty scholar official and poet
Ду Му (803–852) – Қытай каллиграфы, ақыны және саясаткері, Тан әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген. Оның әдепті есімі Муцзи (牧之), ал өнер есімі Фанчуань (樊川) болды. Ол лирикалық және романтикалық төрт тармақты өлеңдерімен (quatrains) танымал. Қытай поэзиясының алтын ғасырындағы маңызды ақын саналатын оның есімі, «Ұлы Ли Ду» – Ли Бай және Ду Фуға қарама-қарсы «Кіші Ли Ду» (小李杜) ретінде танымал кеш Тан дәуірінің тағы бір ақыны Ли Шаньиннің есімімен бірге жиі айтылады. Оған Ду Фу, Ли Бай, Хан Ю және Лю Цзунъюань әсер еткен.
Du Mu (; 803–852) was a Chinese calligrapher, poet, and politician who lived during the late Tang dynasty. His courtesy name was Muzhi (牧之), and art name Fanchuan (樊川). He is best known for his lyrical and romantic quatrains. Regarded as a major poet during a golden age of Chinese poetry, his name is often mentioned together with that of another renowned Late Tang poet, Li Shangyin, as the "Little Li Du" (小李杜), in contrast to the "Great Li Du": Li Bai and Du Fu. Among his influences were Du Fu, Li Bai, Han Yu and Liu Zongyuan.
Өмірбаян
Ду Му Тан әулетінің астанасы Чанъаньда (қазіргі Сиань) байлығы төмендеп бара жатқан Цзиньжао Ду тайпасының әулетінде дүниеге келді. Оның әкесі Ду Ю, Тан сарайының министрі және Тан әулеті энциклопедиясы – «Тонгдиан» жинақтаушысы болған. 25 жасында 828 жылы императорлық мемлекеттік қызмет емтиханының «цзиньши» («Таңдаулы ғалым») деңгейінен өтіп, бюрократ ретінде мансабын бастады. Алғашқыда Әдебиетті дамыту институтында редактор болып жұмыс істеді. Бірнеше айдан кейін, күзет комиссары Шен Чуаншидің (沈傳師) сүйемелдемесіне қосылып, Хунчжоуға, содан кейін бір жыл өткен соң Сюаньчжоуға сапарлады. 833 жылы Янчжоуда Ню Сенгруға қосылды. Дәл осы Янчжоуда ол ақын ретінде қалыптаса бастады. 835 жылы тергеу цензурасы болып тағайындалып, астанаға оралды. Досы Ли Ганның қатысқан фракциялық дауға тартылуы мүмкін деген алаңдаушылықтан, Чжэн Чжуға қарсылық көрсетіп, Луоянға ауысуды сұрады. Оның өтініші қабылданды, соның арқасында сол жылы болған «Тәтті шырыш оқиғасынан» кейін болған тазалаудан құтылды. Ду Му жылдар бойы түрлі аймақтарда көптеген лауазымдарды атқарды, бірақ 835 жылғы императорлық сарайдағы фракциялық даудың нәтижесінде пайда болған жауларының кесірінен жоғары дәрежеге көтеріле алмады. 837 жылы ауырған және соқыр болған кіші інісі Ду Иге көмектесу үшін Янчжоуға оралды, содан кейін інісін өзімен бірге алып, Сюаньчжоуда жұмыс істеді. 838 жылы сол жақтан кемшіліктерді түзетуші және Тарих кеңсесінің аға жинақтаушысы болып тағайындалып, Чанъаньға қайта оралды. 840 жылы тамақтандыру бюросының директорының орынбасары болып тағайындалды, ал 841 жылы қайта қарау кеңесінің директорының орынбасары болып ауыстырылды. 842 жылдан бастап Хуанчжоу, содан кейін Чичжоу және Мучжоу сияқты шағын, кедей ауылдық округтердің губернаторы болды. Ду Му бұл тағайындауға наразы болды және оның кінәсін Ли Деюға жатқызды. Мансабының сәтсіздікке ұшырағанын сезіне бастады және наразылығын өлеңдерінде білдірді. 848 жылы Ду Му Чанъаньға қайтып оралды, 849 жылы кадрлар министрлігінің вице-директоры болып тағайындалды, ал 850 жылы өзінің өтініші бойынша Хучжоу губернаторы болды. 851 жылы Чанъаньға қайта шақырылып, Бағалау және жобалау бюросының директоры болып тағайындалды, ал 852 жылы Хатшылық және жобалау кеңсесіне тағайындалды. Сол қыста ауырып, келесі жаңа жылға дейін қайтыс болды.
Du Mu was born in the Tang capital Chang'an (modern Xi'an) into an elite family, the Jingzhao Du clan, whose fortunes were declining. His grandfather was Du You, a minister at the Tang court and the compiler of the Tang Dynasty encyclopedia Tongdian. He passed the jinshi ("Presented Scholar") level of the imperial civil service examination in 828 at the age of 25, and began his career as a bureaucrat holding a series of minor posts, first as an editor of at the Institute for the Advancement of Literature. A few months later, he joined the entourage of Shen Chuanshi (沈傳師), a surveillance commissioner, first to Hongzhou, then a year later to Xuanzhou. In 833 he was sent to join Niu Sengru in Yangzhou. In Yangzhou he began to mature as a poet. In 835 he was appointed investigating censor and returned to the capital where, possibly concerned about being drawn into a factional dispute involving his friend Li Gan who had opposed Zheng Zhu, he asked to be transferred to Luoyang. This was granted, and he avoided the purge that followed the Sweet Dew Incident which happened later in the year. Du Mu held many official positions in various locales through the years, but he never achieved a high rank, perhaps due to enemies made in the factional dispute at the imperial court in 835. In 837 he returned to Yangzhou to care for his younger brother Du Yi who was sick and had become blind, then went to work in Xuanzhou, taking his brother with him. In 838 he was appointed Rectifier of Omission of the Left and Senior Compiler of the History Office, and he returned to Chang'an. In 840 he was promoted to Vice Director of the Catering Bureau, then transferred to the position of Vice Director of the Board of Review in 841. Starting in 842 he was made governor of a succession of small poor rural prefectures, first Huangzhou, then Chizhou and Muzhou. Du was dissatisfied with the appointment and he appeared to blame it on Li Deyu. He began to feel his career was a failure and he expressed his dissatisfaction in his poems. In 848 Du Mu returned to Chang'an after being appointed Vice Director of Merit Titles and was awarded his old post in the History Office. He was transferred to the post of the Vice Director of the Ministry of Personnel in 849, then was appointed governor of Huzhou in 850 at his own request. He was recalled to Chang'an in 851 to the post of Director of the Bureau of Evaluation and Drafter, and was appointed to the office of Secretariat and Drafter in 852. He fell ill that winter and died before the next lunar year.
Шығармалары
Ду Му ши, фу және ежелгі қытай прозасын жақсы меңгерген. Ол тарихи орындар мен романтикалық жағдайларды көркем бейнелейтін, көбінесе айырылыс, ыдырау немесе өткіншілік туралы лирикалық төрт тармақты өлеңдердің авторы ретінде әйгілі. Оның стилі классикалық бейнелер мен тілді күрт қарама-қарсылықтармен, күнделікті тілмен немесе басқа да сөзжұмбақтармен үйлестіреді. Ол сонымен қатар ұзақ повесть өлеңдер де жазған.
Du Mu was skilled in shi, fu and ancient Chinese prose. He is best known as the writer of sensual, lyrical quatrains featuring historical sites or romantic situations, and often on themes of separation, decadence, or impermanence. His style blends classical imagery and diction with striking juxtapositions, colloquialisms, or other wordplay. He also wrote long narrative poems.
Прозалық шығарма
Ол "Соғыс өнері" еңбегіне түсіндірме жазып, жоғары лауазымды шенеуніктерге көптеген кеңес хаттарын жолдады. Оның прозалық шығармаларының жиырма кітаптан тұратын "Фан Чуан Вэнь Цзи" жинағы бүгінге дейін сақталған.
He wrote a commentary on The Art of War and many letters of advice to high officials. A twenty book collection of his prose works, Fan Chuan Wen Ji , survives.
Қазіргі заманғы сілтемелер
1968 жылы Pink Floyd рок-тобының мүшесі Роджер Уотерс өзінің өлеңдерінен, оның ішінде "Лотостар құштарлықпен бір-біріне еңкейді" (多少綠荷相倚恨) деген жолдарды алып, топтың екінші альбомы "A Saucerful of Secrets" кіретін "Set the Controls for the Heart of the Sun" әнінің мәтінін жасады.
In 1968, Roger Waters of the rock band Pink Floyd borrowed lines from his poetry including "Lotuses lean on each other in yearning" (多少綠荷相倚恨) to create the lyrics for the song Set the Controls for the Heart of the Sun from the band's second album A Saucerful of Secrets.