Кіріспе
Исраилдің он екі руының бірі – Жүсіп руы – библейлік дәстүрдегі Исраил руларының бірі. Ефрем және Манаса рулары (жиі «Жүсіптің екі жарты руы» деп аталады) бірге дәстүрлі түрде «Жүсіп руын» құрағандықтан, олар жиі Ефрем мен Манасаның орнына тізімделген, және нәтижесінде «Жүсіптің үйі» деп аталатын, «ру» терминін қолданудан сақтану үшін. Ефрем мен Манаса Жүсіптің ұлдары болғанымен, олар Исраилдің он екі руының басшылары саналды, себебі Жүсіптің әкесі Яқып (кейінірек Құдай оны «Исраил» деп атады) Ефрем мен Манасаны өзінің ұлдары ретінде қабылдады (Жаратылыс 48:1-16). Таргум Псевдо-Жонатанға сәйкес, Жүсіптің үйінің (Ефрем мен Манаса) және Бунямин руының туы үш түсті жібектен жасалған, діни төс киімдегі асыл тастарға сәйкес келетін – лешем, шэво және ахалама (янтар, агат және аметист); және оған үш рудың – Ефрем, Манаса және Буняминнің аттары жазылған және бейнеленген, жас адамның суретімен, «Олар лагерьтен шыққанда, Иехованның бұлты күндіз олардың үстінде болды» (Сандар 10:34) деген жазумен. Жүсіптің біреуінің және басқа израильдік рулардың арасында тілдік айырмашылықтар болды. Ефремнің Гилеадтағы израильдіктермен соғысқан кезде, Шибболеттің «Сибболет» деп айтылуы Ефремнен адамдарды анықтауға жеткілікті дәлел саналды, осылайша Гилеадтық израильдіктер оларды дереу өлтіруге мүмкіндік алды. Өркендеген шағында Жүсіптің жері Иордан өзенін қамтыды, шығыс бөлігі батыс бөлігінен шамалы ғана байланысты, тек батыс бөлігінің солтүстік-шығысында және шығыс бөлігінің оңтүстік-батысында бір бұрышта ғана жанасқан. Батыс бөлігі Қанаанның орталығында, Иорданның батысында, солтүстікте Иссахар руы мен оңтүстікте Бунямин руы арасында орналасқан; кейінірек Самария деп аталған аймақ (Иудея немесе Галилеядан ерекшеленеді) негізінен Жүсіптің батыс бөлігінен тұрды. Жүсіптің шығыс бөлігі Иорданның шығысындағы ең солтүстік израильдік тобы болды, Ғад руының солтүстігіндегі жерді, оңтүстіктегі Маханаимнен солтүстіктегі Ермон тауына дейін, соның ішінде бүкіл Башан аймағын қамтыды. Бұл жерлерде су көп болды, Қанаандағы бағалы тауар, ал таулы аймақтар қорғаныспен ғана емес, өте құнарлы болды; израильдік діннің алғашқы орталықтары – Шехем мен Шило да осы аймақта орналасқан. Осылайша Жүсіптің жері елдің ең құнды бөліктерінің бірі болды, ал Жүсіптің үйі біріккен Израиль патшалығында ең беделді топқа айналды. Дегенмен, кейбір ғалымдар бұл сөздерді кейінірек жазылған, рулардың басқаларымен байланысын түсіндіретін метафора ретінде қарастырады. Киелі кітапта Жүсіп – Рахил мен Яқыптың екінші ұлы, Буняминдың ағасы, және Бунямин руының атасы, ол Жүсіп руының оңтүстігінде орналасқан. Жүсіптің үйінің географиялық шекараларын сипаттаулар тұрақты болғанымен, Манаса мен Ефрем арасындағы шекаралар туралы сипаттамалар әртүрлі, және әрқайсысы екіншісінің аумағындағы анклавтар ретінде бейнеленген. Яқыптың батасында және осыған ұқсас немесе ертерек кезеңде жазылған деп саналатын мәтіндерде, кейінірек жазылған үзінділерде Ефрем мен Манасаның бөлек рулары көрсетілген жерде, Жүсіптің бір руы кездеседі. Осыдан ғалымдар Жүсіп бастапқыда бір ру болып саналған, кейін ғана Ефрем мен Манасаға бөлінген деп есептейді. Бірқатар библиялық ғалымдар мен археологтар (әсіресе Уильям Г. Девер) Жүсіп рулары израильдіктердің Израильге екінші көшіп келуін көрсетеді деп болжайды, негізгі рулардан кейін; және тек Жүсіп рулары ғана Мысырға құлдыққа түсіп, қайтып келді, ал негізгі израильдік рулары қанаандықтардан пайда болған субмәдениет ретінде Қанаанда қалды. Ешуа кітабындағы израильдіктердің Мысырдан Қанаанға келуі (және оны жаулап алуы) туралы баяндауда, Ешуа – Ефрем руының мүшесі болған. Осы көзқарас бойынша, Яқыптың Лабанға әйел алу үшін барған оқиғасы екінші көшіп-қонудың метафорасы ретінде басталды, Яқыптың жаңа отбасы, мал-мүлкі және Лабаннан алынған малдары көшіп-қонушылардың жаңа толқынының бейнесі болды. Мәтінтану ғалымдарының айтуынша, оқиғаның Яхвистік нұсқасы осы көшіп-қонушылардың арасында тек Жүсіп рулары болғандықтан ерекшеленеді, себебі ол тек Яқыптың Рахиламен кездескенін айтады, ал басқа израильдік рулардың аналары – Лия, Билха және Зилпа есімдері кездеспейді.
The Tribe of Joseph is one of the Tribes of Israel in biblical tradition. Since the tribes of Ephraim and Manasseh (often called the "two half tribes of Joseph") together traditionally constituted the "tribe of Joseph", it was often not listed as one of the tribes, in favour of Ephraim and Manasseh being listed in its place; consequently it was often termed the House of Joseph, to avoid the use of the term tribe. Even though Ephraim and Manasseh were Joseph’s sons, they were considered heads of two of the twelve tribes of Israel because Joseph’s father, Jacob (renamed in later life by God as “Israel”), adopted Ephraim and Manasseh as his own sons (Genesis 48:1 16). According to the Targum Pseudo Jonathan, the ensign of both the House of Joseph (Ephraim and Manasseh) and the Tribe of Benjamin was of silk of three colours, corresponding with the precious stones in the priestly breastplate, leshem, shəvo, and aḥlamah (amber, agate, and amethyst); and upon it expressed and set forth the names of the three tribes, Ephraim, Manasseh and Benjamin; having the figure of a young man upon it, with the inscription: "And the Cloud of the LORD was over them by day, when they set forward from the camp." (Numbers 10:34). There were obvious linguistic differences between at least one portion of Joseph and the other Israelite tribes. At the time when Ephraim were at war with the Israelites of Gilead, under the leadership of Jephthah, the pronunciation of shibboleth as sibboleth was considered sufficient evidence to single out individuals from Ephraim, so that they could be subjected to immediate death by the Israelites of Gilead. At its height, the territory of Joseph spanned the Jordan River, the eastern portion being almost entirely discontiguous from the western portion, only slightly touching at one corner—northeast of the western portion and southwest of the eastern portion. The western portion was at the centre of Canaan, west of the Jordan, between the Tribe of Issachar on the north, and the Tribe of Benjamin on the south; the region which was later named Samaria (as distinguished from Judea or Galilee) mostly consisted of the western portion of Joseph. The eastern portion of Joseph was the northernmost Israelite group on the east of the Jordan, occupying the land north of the tribe of Gad, extending from the Mahanaim in the south to Mount Hermon in the north, and including within it the whole of Bashan. These territories abounded in water, a precious commodity in Canaan, and the mountainous portions not only afforded protection, but happened to be highly fertile; early centres of Israelite religion—Shechem and Shiloh—were additionally situated in the region. The territory of Joseph was thus one of the most valuable parts of the country, and the House of Joseph became the most dominant group in the united Kingdom of Israel. however, some Biblical scholars view this also as postdiction, an eponymous metaphor providing an aetiology of the connectedness of the tribe to others in the Israelite confederation. In the Biblical account, Joseph was the brother to Benjamin, the other son of Rachel and Jacob, and the eponym of the Tribe of Benjamin, which was located to the immediate south of the tribe of Joseph. Though the biblical descriptions of the geographic boundary of the House of Joseph are fairly consistent, the descriptions of the boundaries between Manasseh and Ephraim are not, and each is portrayed as having exclaves within the territory of the other. In the Blessing of Jacob, and elsewhere ascribed by textual scholars to a similar or earlier time period, a single tribe of Joseph appears where passages written later place separate tribes of Ephraim and of Manasseh. From this scholars believe that Joseph was originally considered a single tribe, and only split into Ephraim and Manasseh later. A number of biblical scholars and archaeologists (most notably William G. Dever) theorize that the Joseph tribes represent a second migration of Israelites to Israel, later than the main tribes; and that it was only the Joseph tribes who were enslaved into Egypt and returned, while the main Israelite tribes simply emerged as a subculture from the Canaanites and had remained in Canaan throughout. In the narrative in the Book of Joshua, which concerns the arrival in (and conquest of) Canaan by the Israelites from Egypt, the leader is Joshua, who was a member of the Ephraim tribe. According to this view, the story of Jacob's visit to Laban to obtain a wife began as a metaphor for the second migration, with Jacob's new family, possessions, and livestock, obtained from Laban, being representations of the new wave of migrants. According to textual scholars, the Jahwist version of the story is notable as having only the Joseph tribes among these migrants, since it recounts only Jacob as having met Rachel, and the matriarchs of the other Israelite tribes—Leah, Bilhah, and Zilpah—do not appear.
Тағдыр
Солтүстік Израиль патшалығының бір бөлігі ретінде Манаса және Ефрем тайпаларының жерлері Жаңа Ассирия империясымен басып алынды, ал тайпа мүшелері жер аударылды; олардың жер аудару жолы одан әрі тарихының жоғалуына себеп болды. Манаса мен Ефремнің қосымша тарихы жоғалғанына қарамастан, бірнеше қазіргі заманғы топтар олардан тарағанмын деп мәлімдейді, академиялық және раввиндік қолдау деңгейі әртүрлі. Ауғанстан, Үндістан және Пәкістанның паштундарынан құралған Юсуфзай тайпасы (сөзбе-сөз аудармасы – Жүсіптің ұлдары) өздерін «Банни Исраил» деп атайды және олардың тарихы ежелгі Израиль патшалығымен байланысты. Самариялықтар өздерінің кейбір жақтастары осы тайпалардан шыққан деп санайды, ал көптеген парсы яһудилері Ефремнің ұрпақтары екенін мәлімдейді. Көптеген самариялықтар өздерінің Жүсіптің төрт негізгі ру тобынан – Данфи, Цедака, Мафрадж және Сарави немерелерінен тарағанын айтады. Солтүстік-Шығыс Үндістандағы мизо яһудилері Манасадан шыққанмын деп санайды және өздерін Бней Менаше деп атайды; 2005 жылы Израильдің сефард бас раввині Шломо Амар олардың талабын шындық деп мойындады, бұл «Қайту заңы» бойынша, олар Израильдің ортодоксалдық яһудилігіне толыққанды түрде өтіп, елге көшіп кетуге мүмкіндік береді. Оңтүстік Үндістандағы телугу яһудилері де ұқсас дәстүрді ұстанады, олар Ефремнен шыққанмын деп санайды және өздерін Бене Ефрайым деп атайды. Академиялық және яһудилік билік өкілдері батыс христиан және олармен байланысты топтардың талаптарын одан әрі сенімсіз деп санайды. Мессиандық яһудиліктің кейбір жақтастары да өздерін Жүсіп тайпасының бір бөлігі деп есептейді, себебі олар Тораны сақтайды және Киелі кітаптың кейбір бөлімдерін белгілі бір тұрғыдан түсіндіреді.
Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі
Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі мүшелерінің көп бөлігі Ефрем руынан тараған немесе оған қабылданған деп үйретеді, және олар Исаия пайғамбар болжағандай, соңғы күндері жоғалған руларды қалпына келтіруге шақырылған деп сенеді. Ефрем руының мүшелері Яһуда руының мүшелерімен бірге соңғы күндері ізгі келісімдегі Израиль халқының маңызды басшылық рөлдерін атқарады деп есептеледі. Мүшелердің әулеті патриарх баталары арқылы белгілі болады. Соңғы күнгі қасиеттілері Мормон кітабындағы басты топтардың (нефиттер мен ламандықтар) Манаса руының бір бөлігі болғанына сенеди. Олар бұл Жақыптың батасының бір бөлігінің орындалуы болады деп санайды, онда: «Жүсіп – жемісті бұтақ, тіпті құдықтың жанындағы жемісті бұтақ; оның бұтақтары қабырғадан асып түседі» (Жаратылыс 49:22, мұндағы «қабырға» теңіз ретінде түсіндіріледі). Яғни, олар Израильдің бір тармағы болғандықтан, мұралық жерлері үшін басқа елге сақтап жеткізілген.