Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
9 ғасырдағы сәндік Евангелие кітабы
9th century illuminated Gospel Book
Сент-Эммерамның Алтын кодексі (Мюнхен, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 14000) – 9 ғасырдағы сәндік Евангелие кітабы. Ол өзінің атын тарихының көп бөлігінде сақталған (Регенсбургтық Эммерамның есімімен аталатын) Сент-Эммерам аббаттығынан алған, және ол кереметтей сәнделген. Кодекс мұқабасы қымбат тастармен және алтынмен жасалған бейнелермен әсемделген, ол 870 жылға дәлме-дәл сәйкес келеді, сонымен қатар Каролинг өнерінің маңызды үлгісі және осы кезеңнен сақталған санаулы қазыналық кітап мұқабаларының бірі. Линдау Евангелиесінің жоғарғы мұқабасы да осы шеберханада жасалған болуы мүмкін, бірақ стильде айырмашылықтар бар. Бұл шеберхана Қасиетті Рим императоры Карл II (Шашқыр)пен байланысты, және оны көбінесе "Сарай мектебі" деп атайды. Оның орналасқан жері (егер ол белгілі бір жерде болса) әлі де белгісіз және көп талқыланады, бірақ Париждің сыртындағы Сен-Денис аббаттығы – ең ықтимал нұсқалардың бірі. Арнульф Цибориумы (қонақтарға арналған ыдыс емес, кішкентай архитектуралық цибориум) қазір Мюнхен Резиденциясында, ал Луврдегі ежелгі серпентин ыдысының шеңберімен бірге осы топтағы үшінші маңызды туынды болып табылады. Жақындағы зерттеушілер Линдау Евангелиесі мен Арнульф Цибориумын Кодекс Ауреусына қарағанда бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады.
The Codex Aureus of St. Emmeram (Munich, Bayerische Staatsbibliothek, Clm 14000) is a 9th century illuminated Gospel Book. It takes its name from Saint Emmeram's Abbey, where it was for most of its history (named after Emmeram of Regensburg) and is lavishly illuminated. The cover of the codex is decorated with gems and relief figures in gold, and can be precisely dated to 870, and is an important example of Carolingian art, as well as one of very few surviving treasure bindings of this date. The upper cover of the Lindau Gospels is probably a product of the same workshop, though there are differences of style. This workshop is associated with the Holy Roman Emperor Charles II (the Bald), and often called his "Palace School". Its location (if it had a fixed one) remains uncertain and much discussed, but Saint Denis Abbey outside Paris is one leading possibility. The Arnulf Ciborium (a miniature architectural ciborium rather than the vessel for hosts), now in the Munich Residenz, is the third major work in the group, along with the frame of an antique serpentine dish in the Louvre. Recent scholars tend to group the Lindau Gospels and the Arnulf Ciborium in closer relation to each other than the Codex Aureus to either.
Тарих
Ол 870 жылы Киелі Рим императоры Карл II (Балда) үшін оның Каролингтер сарайы мектебінде жасалған. Сарай мектебінің сол кезде қай жерде орналасқандығы белгісіз (853 жылы Турдағы Сент-Мартин аббаттығы қирағаннан кейін), бірақ Кодекс Ауреус жасалған кезде ол, мүмкін, Париждің сыртындағы Сент-Дени базиликасына көшірілген болуы керек. Карл оны Каринтиялық Арнульфқа тапсырды. 11 ғасырғы дереккөздерде ол 893 жылы жасалып, император Арнульф Каринтияға сыйға бергені, ал ол өз кезегінде оны абат Туто басқарған Сент-Эммерам аббаттығына бұйырғандығы айтылады. 1811 жылы секуляризация кезінде ол Мюнхендегі Бавария мемлекеттік кітапханасына (каталог нөмірі Clm 14000) берілді.
It was produced for the Holy Roman Emperor Charles II (the Bald) in 870 at his Carolingian Palace School. It is not known for certain where the Palace School was then based (after its previous base at St Martin's Abbey in Tours was destroyed in 853), but it had probably moved to the Basilica of St Denis outside Paris by the time of the Codex Aureus's production. Charles gave it to Arnulf of Carinthia. 11th century sources state it was produced in 893 and given to emperor Arnulf of Carinthia, who in turn donated it to St. Emmeram Abbey, then under abbot Tuto. On secularisation in 1811 it was given to the Bayerische Staatsbibliothek in Munich (catalogue reference Clm 14000).
Мазмұны
Оны монахтар Лиутхард пен Берингер жазған. Жеті толық беттік миниатюрада төрт евангелист, таққа отырған Шарль Тікбас, Қошшаққа табыну және Ұлылықтағы Мәсіх бейнеленген. Сонымен қатар, он екі канондық кесте, он жарық инициалдар мен инципиттер бар. Мәтін алтын әріптермен жазылған, әр беті шеңбермен өрнектелген. Оның өлшемдері 420 мм х 330 мм, ал 126 пергамент парақтан тұрады. Мұқабасы алтыннан қолмен жасалған, қымбат бағалы тастармен, сапфирлер, зүбәржаттар және інжу-маржандармен әшекейленген. Мұқабаның ортасында әлем шарсында отырған, аяқтарымен төмен қарай көтерілген Мәсіхтің салтанаты бейнеленген, ал тізесінде «Мен жолмын, және шындықмын, және өмірмін. Әкеге ешкім Мен арқылы келмейді» деген сөздер жазылған кітап тұр. Бұл жазудың қосылуы да Ізгі хабардың Мәсіх екеніне куәлік етеді. Бұл сөзді Мәсіх айтқан деп түсінсек те, немесе Ізгі хабардың мәні деп қарасақ та, бірдей мағына береді. Мәсіхтің сыртында төрт евангелисттің отырған бейнесі бейнеленген, олардың әрқайсысының үстінде немесе астында олардың Ізгі хабарынан бір эпизод көрсетілген. Сол жақтан жоғарыдан сағат тілі бойынша оқығанда: Мәсіх пен занасы бар әйел, ғибадатханадан ақша сомалдаушыларды қуу, соқыр адамды емдеу, арашаны емдеу. Каролингтер дәуірінде Шарль Ұлы патша асыл тастар мен минералдардың рухани күштеріне және олардың аспанмен сиқырлы байланысына сенген. Ол сапфирлерді көктің, көктегі ізгіліктердің және мәңгілік өмірдің символы деп санайтын. Шарль-Ламан асыл тастардың рухани қасиеттеріне деген қызығушылығын немересі Шарль-Балдаға мұра етті, ол 870 жылы Кодекс Ауреус пен Линдау Ізгі хабарын жазуға бұйрық берді. Шеберлер мұқабаларды зүбәржат, сапфир, рубин, гранат, ахат және інжу-маржандардан жасады. Бұл жұмыстың сапасы өте жоғары, әр асыл тас мұқабаның бетінен көтеріліп, әсем бөлшектермен әшекейленген. Асыл тастарды ұстап тұрған «тырнақтар» акант жапырақтары түрінде мұқият жасалған; бұрынғы зергерлік бұйымдарда көбінесе қарапайым «тырнақ» типті бекіткіштер қолданылған. Киелі кітаптың Шығу кітабында айтылғандай, Құдай көкте сапфирмен төселген көшеде тұрды: «Олар Израильдің Құдайыны көрді, және оның аяғының астында сапфир тас сияқты, аспанша таза көше болды» (Шығу 24: 9-10). Мұқабаның күрделі және қымбат әшекейлеуі Құдай Сөзін даңқ үшін жасалды.
It was written out by the monks Liuthard and Beringer. Seven full page miniatures show the four evangelists, Charles the Bald enthroned, the Adoration of the Lamb and a Christ in Majesty. It also includes twelve canon tables, ten illuminated initials and incipits. The text is written in golden uncial letters, with each page framed. It measures 420 mm by 330 mm and has 126 vellum folios. The cover is handmade of gold, and decorated with precious gemstones, sapphires, emeralds, and pearls. At the centre of the cover appears Christ in Majesty, in repoussé relief, seated on the globe of the world and holding on his knee a book inscribed with the words: "I am the way, and the truth, and the life. No man cometh to the Father, but by me." The inclusion of this inscription again identifies the Gospel Book with Christ. The verse makes equal sense if we read the speaker as Christ or as the Gospel Book. Surrounding Christ outside a frame are four seated evangelist portraits, above or below each of which is a scene from their Gospel. Reading from top left, clockwise, these are: Christ and the Adulterous Woman, the Expulsion of the Money lenders from the Temple, Healing of the Blind Man, Healing of the Leper. During the Carolingian era, King Charlemagne believed in the spiritual powers of gemstones and minerals, and their magical connection to heaven. He believed sapphires symbolized an image of heaven, heavenly virtues, and eternal life. Charlemagne passed down his interest in the spiritual qualities of gemstones to his grandson, Charles the Bald, who ordered the Codex Aureus and Lindau Gospels to be written in 870. The artisans created the covers with emeralds, sapphires, rubies, garnets, agate, and pearls. The standard of the work is extremely refined, with each of the gems in a setting that rises up from the plane of the cover and is decorated with fine detail. The "claws" holding the gems in place are minutely formed as acanthus leaves; earlier jewelled metalwork usually used plain "claw" type settings. According to the Book of Exodus in the Bible, God was in heaven standing on a street paved with sapphires, “And they saw the God of Israel; and there was under his feet as it were a pavement of sapphire stone, like the very heaven for clearness.” (Exodus 24: 9 10) The elaborate and costly decoration of the cover is meant to glorify the Word of God.