Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық әсемделіп жазылған қолжазба Изгі хабар кітабы
Medieval illuminated manuscript gospel book
Дьюроу кітабы – шамамен 700 жылға дейін сақталған әсемделіп жазылған қолжазба. Ол төрт Изгі хабардың мәтінінен тұрады, бұл мәтін Vulgate латынының ирландиялық нұсқасында жазылған және аралдық әрпімен безендірілген. Кітаптың шығу тегі мен жасалған мерзімі көп дау-жанжалға себеп болды. Кітап Дурроу қаласында немесе Оффли графтығының жанында, Колум Кілль (немесе Колумба) (шамамен 521-97) құрған жерде жасалған, ал кейде ұсынылған Солтүстік Англия (Нортумбрия) аймағынан емес. Бұл аймақ Ирландиямен тығыз саяси және өнерлік байланыстарға ие болған, және Шотландия сияқты, Колум Кілльді құрметтеген. Тарихи жазбалар көрсетіп тұрғандай, кітап 916 жылға қарай Дурроу аббаттығында болған болуы мүмкін, бұл оны ең ерте сақталған аралдық қолжазбалардың біріне айналдырады.
The Book of Durrow is an illuminated manuscript dated to c. 700 that consists of text from the four Gospels gospel books, written in an Irish adaption of Vulgate Latin, and illustrated in the Insular script style. Its origin and dating has been subject to much debate. The book was created in or near Durrow, County Offaly, on a site founded by Colum Cille (or Columba) (c. 521 97), rather than the sometimes proposed origin of Northumbria, a region that had close political and artistic ties with Ireland, and like Scotland, also venerated Colum Cille. Historical records indicate that the book was probably at Durrow Abbey by 916, making it one of the earliest extant Insular manuscripts.
Сипаттама
Бұл – сақталған ең көне толық жарықтандырылған Инсулярлық ізгі хабар кітабы, мысалы, Келл кітабынан бір ғасырдан астам бұрын жазылған. Кітапқа Матай, Марқ, Лұқа және Жохан жазған Ізгі хабарлар, сондай-ақ бірнеше кіріспе материалдар мен канондық кестелер кіреді. Оның беттері 245х145 мм өлшемде, ал кітап 248 пергамент парақтан тұрады. Онда алты сақталған кілем беттері бар, кең ауқымды жарықтандыру жоспары бар. Басқа жағдайларда, жарықтандырудың бастапқы жоспары толықтай сақталған сияқты, бұл осы кезеңдегі қолжазбалар үшін сирек кездесетін жағдай. Инсулярлық ізгі хабар кітабының дамуы туралы қалыпты мәліметтерде Дурроу кітабы фрагментті Нортумбриандық Ізгі хабар кітабының фрагментінен (Дурхам кафедралық кітапханасы, А. II. 10) кейін және шамамен 700 жылы жазыла бастаған Линдисфарн кітабынан бұрын жатыр.
It is the oldest extant complete illuminated Insular gospel book, for example predating the Book of Kells by over a century. The text includes the Gospels of Matthew, Mark, Luke and John, plus several pieces of prefatory matter and canon tables. Its pages measure 245 by 145 mm and there are 248 vellum folios. It contains a large illumination programme including six extant carpet pages, Otherwise the original programme of illumination seems to be complete, which is rare in manuscripts of this age. In the standard account of the development of the Insular gospel book, the Book of Durrow follows the fragmentary Northumbrian Gospel Book Fragment (Durham Cathedral Library, A. II. 10.) and precedes the Book of Lindisfarne, which was begun around 700.
Жарықтандыру
Кітаптың жарық беруі ерекше арал стилінің алуан түрін көрсетеді және осы мәселе бойынша өнер тарихындағы тыңдағысы келмейтін пікірталасқа ұйтқы болды. Бір анық нәрсе – суретші адам бейнесін салуға үйренбеген; Матайға арналған оның басты әрекеті, Адам символы «жүретін тока» деп сипатталды. Ағылшын-саксондық металл өнімдерінен, копт және сириялық қолжазбалар суреттерінен өзге, бұл сурет Норвегияда табылған бір шелектегі геометриялық эмальмен әшекейленген қоладан жасалған мүсінмен салыстырылды. Кристофер де Хамель былай деп жазады: «Келлс кітабы сияқты, [Дурроу кітабы] да әйгілі Колумбаның көшіргені туралы аңызбен келеді. Онда да канондық кестелер жиынтығы, алты әсем кілем беттері, Евангелисттердің символдарының бес толық беттік суреті (біреуі 2r парағында төртеуін де көрсетеді, ал қалғандары әрбір Ізгі хабардың басында), бес өте үлкен әріп, кейде толық бетке дейін жетеді, және көптеген кішкентай әріптер бар. Дурроу кітабы Келл кітабындай әсем немесе үлкен емес, бірақ ол кельттік өрмелер мен толтырулардың бастапқы белгілерін көрсетеді». Жануарлардың иконографиясы германдық зооморфтық суреттерден алынған; Иса мен Евангелисттердің бейнелері пикттердің тастарынан. Геометриялық шекаралар мен кілем беттері көптеген дауға себеп болады. Дурхам фрагменті сияқты, өрмелер Линдисфарн кітабына қарағанда көбінесе ірі, бірақ кейінгі арал кітаптарында кездесетін егжей-тегжейлілік деңгейі кельт спиральдарында және әр түрлі қисық сызықты безендірулерде басталады. Сол жақтағы бетте германдық көшпенділер дәуірінің II жануарлар стилінен алынған, мысалы, Саттон-Худағы ағылшын-саксон әшекейлерінде және Бенти Грандж аспалы тостағанда кездесетін жануарлар өрмесі бар. Бірақ ортадағы дөңгелек панель кітаптың басқа бөліктері сияқты дәл болмаса да, кельттік көздерден алынған сияқты, ал шетіндегі үш ақ шеңбер эмаль немесе басқа техникалардағы германдық металл әшекейлерін еске түсіреді. Дурроу кітабының ерекшелігі – ол Әйгілі Иеронимнан бері қолданылып келе жатқан Евангелисттерге символдарды тағайындаудың дәстүрлі схемасын қолданбайды. Әрбір Ізгі хабар Евангелисттің символымен басталады – Матай үшін адам, Марк үшін бүркіт (әдеттегідей арыстан емес), Лука үшін бұзау және Жохан үшін арыстан (әдеттегідей бүркіт емес). Бұл «Вулгатаға дейінгі» рет деп те аталады. Матай кітабындағы адамнан басқа әрбір Евангелист символынан кейін кілем беті, содан кейін бастапқы беті келеді. Бұл жоғалған кілем бетінің болғаны деп есептеледі. Бірінші мүмкіндік – ол жоғалған, екіншісі – ол шын мәнінде 3-парақ, онда айналып жатқан абстрактілі безендірулер бар. 2r-парақтағы төрт символ бірге келгенде, олар сағат тілі бойынша оқылса, қалыпты ретпен, ал сағат тіліне қарсы оқылса, Вулгатаға дейінгі ретпен келеді, бұл әдейі жасалған болуы мүмкін. Мәтіннің бірінші әрпі үлкейтіліп, безендірілген, ал келесі әріптер нүктелермен оралады. Металл өнімдерімен салыстыруға болатын қасиетті Матайдың тікбұрышты денесі, мысалы, millefiori безендірісіне ұқсайды, сондай-ақ кілем беттерінің бөлшектерінде де. Дурроу кітабының барлық беттерінің дизайнында кеңістік сезімі бар. Ашық пергамент әсем безендірілген жерлерді теңестіреді. 192v-парақта өте жоғары сапалы жануарлар өрмесі көрсетілген. Басқа мотивтерге спиральдар, трискельдер, ленталы өрмелер және төрт Евангелисттің айналасындағы кілем беттері мен шекаралардағы дөңгелек түйіндер кіреді.
The illumination of the book shows especially well the varied origins of the Insular style, and has been a focus for the intense art historical discussion of the issue. One thing that is clear is that the artist was unused to representing the human figure; his main attempt, the Man symbol for Matthew, has been described as a "walking buckle". Apart from Anglo Saxon metalwork, and Coptic and Syriac manuscript illustrations, the figure has been compared to a bronze figure with a panel of geometric enamel on his trunk, from a bucket found in Norway. Christopher de Hamel writes that, "Like the Book of Kells, [the Book of Durrow] carries the legend that it was copied by Saint Columba It too has a set of Canon tables, six elaborate carpet pages, five full page images of the symbols of the Evangelists (one on folio 2r showing all four, the others at the start of each Gospel), five very large initials up to full page in size, and very numerous smaller initials. The Book of Durrow is not as elaborate as the Book of Kells or as large, but it shows all those incipient features of swirling Celtic interlace and infill." The animal iconography derives from Germanic zoomorphic designs; the depictions of the Jesus and the Evangelists from Pictish stones. The geometric borders and the carpet pages cause more disagreement. The interlace, like that of the Durham fragment, is mostly large compared to the Book of Lindisfarne, but the extreme level of detail found in later Insular books begins here in the Celtic spirals and other curvilinear decoration used in initials and in sections of carpet pages. The page illustrated at left has animal interlace around the sides that is drawn from Germanic Migration Period Animal Style II, as found for example in the Anglo Saxon jewellery at Sutton Hoo, and on the Benty Grange hanging bowl. But the circular panel in the centre seems, although not as precisely as other parts of the book, to draw on Celtic sources, although the three white circles at the edge recall Germanic metalwork studs in enamel or other techniques. The Book of Durrow is unusual in that it does not use the traditional scheme, usual since Saint Jerome, for assigning the symbols to the Evangelists. Each Gospel begins with an Evangelist's symbol – a man for Matthew, an eagle for Mark (not the lion traditionally used), a calf for Luke and a lion for John (not the eagle traditionally used). This is also known as the pre Vulgate arrangement. Each evangelist symbol, except the Man of Matthew is followed by a carpet page, followed by the initial page. This missing carpet page is assumed to have existed. A first possibility is that it was lost, and a second that it is in fact folio 3, which features swirling abstract decoration. Where the four symbols appear together on folio 2r they appear in the normal order if read clockwise, and in the pre Vulgate order if read anti clockwise, which may be deliberate. The first letter of the text is enlarged and decorated, with the following letters surrounded by dots. Parallels with metalwork can be noted in the rectangular body of St Matthew, which looks like a millefiori decoration, and in details of the carpet pages. There is a sense of space in the design of all the pages of the Book of Durrow. Open vellum balances intensely decorated areas. Animal interlace of very high quality appears on folio 192v. Other motifs include spirals, triskeles, ribbon plaits and circular knots in the carpet pages and borders around the Four Evangelists.
Шығу тегі
Кітап Оффли графтығындағы Дурроу монастырының атымен аталады, оны Колум Килл өмірінің соңында, Иона аббаты болған кезде құрған. Колум Килл Ирландия, Шотландия және бүгінгі Солтүстік Англиядағы Нортумбрияның ерте ортағасырлық англосаксон патшалығында монастырлар салған, бірақ ғалымдардың пікірінше кітап шамамен 700 жылы Дурроуда жасалған. Кітаптың колофонында (f. 247r) өшірілген және қайта жазылған жазу бар, бір интерпретация бойынша, кітапты он екі күнде жазған "Колум" деп көрсетілген. Бұл, Colum Cille (Saint Columba) кітапты жазған деген сеніммен байланысты, бірақ оның жазылған мерзімі мен нақтылығы күмәнді. Он екі күнде бір Ілхабарды жазу мүмкін, бірақ төртеуін, әсіресе барлық әшекейлеумен жазу қиын. Нақтысы, Ирландияның Жоғары Королі Фланн Синна (877-916) кітап үшін күміс жалатылған куммадх, яғни металлдан жасалған қасиетті нәрсе сақталатын қорап жасауға тапсырыс берген.
The book is named after a monastery in Durrow, County Offaly, founded by Colum Cille late in his life, while he was abbot of Iona. Although Colum Cille founded monasteries in Ireland, Scotland and the early medieval Anglo Saxon kingdom Northumbria in today's Northern England, a consensus amongst scholars is that the book was produced at Durrow, c. 700. The colophon of the book (f. 247r) contains an erased and overwritten note which, according to one interpretation, is by "Colum" who scribed the book, which he said he did in twelve days. This probably relates to the belief that Colum Cille (Saint Columba) had created the book, but its date and authenticity is unclear. Twelve days is a plausible time to scribe one gospel, but not four, still less with all the decoration. What is known for certain is that Flann Sinna (877 916), High King of Ireland, commissioned a silver plated cumdach, or metalwork reliquary for the book.
Сақтау
Бос бетке Дурроу жазушысы Фланчэд Уа Эолайс шамамен 1100 жылы заңдық дауға қатысты жазған хабарламасы тіркелген. Құндылығы жоғалып кеткен ол 17 ғасырда, бірақ оның сыртқы түрі, соның ішінде патшаның демеушілігін көрсететін жазу 1677 жылғы жазбада сақталған, қазір кітапқа IIv парағы ретінде тіркелген, алайда басқа жазулар көшірілмеген. Ол құндылықта болған кезде кітап ретінде қолдану үшін мүлде алынбаған болуы мүмкін. 16 ғасырда Дурроу аббаттығы таратылғаннан кейін кітап жеке меншікке өтті. Оны Джеймс Ашер қарызға алып, зерттеген, шамамен ол 1621-1623 жылдары Мит епископы болған кезде. Оның бір бөлігі фермердің сиырларын емдеу үшін қасиетті су жасау мақсатымен суға батырылғанмен, сол кезеңде сақталып қалды. 1661-1682 жылдары Генри Джонс Мед епископы болғанда, ол Келл кітабымен бірге Троица колледжі кітапханасына тапсырылды. 1689 жылы әскерлер басып кірген кезде құндылықтың қаптамасы жоғалып кетті.
A blank page contains a note by the Durrow scribe Flannchad Ua hEolais, probably from around 1100, relating to a legal dispute. The shrine was lost in the 17th century, but its appearance, including an inscription recording the king's patronage, is recorded in a note from 1677, now bound into the book as folio IIv, although other inscriptions are not transcribed. Once in the shrine it was probably rarely if ever removed for use as a book. In the 16th century, when Durrow Abbey was dissolved, the book went into private ownership. It was borrowed and studied by James Ussher, probably when he was Bishop of Meath from 1621 to 1623. It managed to survive during that period despite at least one section of it being immersed in water by a farmer to create holy water to cure his cows. In the period 1661 to 1682 it was given to the library at Trinity College, together with the Book of Kells, by Henry Jones while he was Bishop of Meath. The shrine and cover was lost during the occupation by troops in 1689.