Кіріспе
Эволюциялық биологиядағы гипотеза. Мысал ретінде тауыс құсының ұшу кезіндегі қауырсыны Амотц Захави ұсынған еркек сапасының көрсеткіші болып табылады. Мүгедектік қағидасы бойынша, екіншілік жыныстық белгілер – сенімді болуы керек, себебі оларды берушіге осы белгісіздерге шамасы жетпейтін ресурстар жұмсалады. Мүгедектік қағидасы одан әрі биологиялық жарамдылығы жоғары жануарлардың жалпы жарамдылықты тиімді төмендететін мінез-құлық немесе морфология арқылы осы жарамдылықты көрсетіп, сигнал беретінін ұсынады. Негізгі идея – жыныстық таңдау арқылы қалыптасқан белгілер көзге түсетін тұтыну сияқты жұмыс істейді, ресурсты бекер жұмсауға қабілетті екенін көрсетеді. Қабылдаушылар сигналдың сапалы екенін біледі, өйткені нашар сапалы сигнал берушілер мұндай ысырапшыл сигналдарды шығара алмайды. Бұл құбылыстың жалпылығына қатысты пікірталастар мен келіспеушіліктер бар, ал Захавидің биологиядағы мүгедектіктің ауқымы мен маңыздылығы туралы көзқарастары кеңінен қабылданбады. Дегенмен, бұл идея өте ықпалды болды және осы саладағы зерттеушілердің көпшілігі теория жануарлардың қарым-қатынасының кейбір аспектілерін түсіндіреді деп санайды.
[[File:Peacock Flying. jpg|thumb|300px|right|The peacock tail in flight, a classic example of what Amotz Zahavi proposed was a handicapped signal of male quality The handicap principle suggests that secondary sexual characteristics are costly signals which must be reliable, as they cost the signaller resources that individuals with less of a particular trait could not afford. The handicap principle further proposes that animals of greater biological fitness signal this through handicapping behaviour, or morphology that effectively lowers overall fitness. The central idea is that sexually selected traits function like conspicuous consumption, signalling the ability to afford to squander a resource. Receivers then know that the signal indicates quality, because inferior quality signallers are unable to produce such wastefully extravagant signals. The generality of the phenomenon is a matter of some debate and disagreement, and Zahavi's views on the scope and importance of handicaps in biology have not been accepted by the mainstream. Nevertheless, the idea has been very influential, with most researchers in the field believing that the theory explains some aspects of animal communication.
Графеннің сигнал беру ойын моделі
[[Файл:Сапалы мүгедектік сигналы. png|thumb|upright=1.5|Джонстоунның 1997 жылғы Захавидің мүгедектік принципін графикалық бейнелеуіне негізделген график. Мұнда – сапасы төмен сигнал берушіге келетін шығын, ал – сапасы жоғары сигнал берушіге келетін шығын. Оптималды сигнал беру деңгейлері сапасы төмен сигнал беруші үшін және сапасы жоғары сигнал беруші үшін болады. Британдық биолог Джон Мейнард Смит Захавидің идеяларын ерте сынға алғандардың бірі болды. Алайда, мүгедектік принципі кеңінен қабылдауға ие болды, себебі оны ойын теориясының модельдері, әсіресе шотланд биологы Алан Графеннің 1990 жылғы сигнал беру ойыны моделі қолдады. Бұл, по сути, канад-американ экономисі Майкл Спенстің жұмыс нарығында сигнал беру моделін қайта ашу болды, онда жұмыс іздеуші өзінің сапасын қымбат білім алу арқылы көрсетеді. Графеннің моделінде, әуесқой еркектің сапасы павлиннің құйрығы сияқты әсемдік арқылы білдіріледі. Сигнал сенімді болады, егер оны жасауға кететін шығын сапасы жоғары сигнал беруші үшін сапасы төмен сигнал берушіге қарағанда пропорционалды түрде төмен болса. Бұл 1997 жылғы Джонстоунның деректерінде көрсетілген, онда төмен және жоғары сапалы сигнал берушілер үшін оптималды сигнал беру деңгейлері әртүрлі екені айтылған. Ойын теориясының басқа модельдері ұядағы балалардың тілеу дауыстарында, жыртқыштарды қорқыту сигналдарында және қауіп көрсетуде мүгедектік сигналдардың эволюциялық тұрақтылығын көрсетті. Ойын теориясындағы тілеудің классикалық мүгедектік модельдерінде барлық ойыншылар белгілі бір қарқындылық деңгейіндегі сигналды жасау үшін бірдей сома төлейді деп есептеледі, бірақ қабылдаушыдан қажетті жауапты (құрбандық) алудың салыстырмалы құндылығы әртүрлі болады. Бала құс неғұрлым аш болса, оған тамақ соншалықты құнды болады, ал оптималды сигнал беру деңгейі (оның шырылы) соншалықты жоғары болады. Кейбір тілеу модельдерін талдау, коммуникациялық емес стратегиялардың эволюциялық тұрғыдан тұрақты ғана емес, сонымен қатар екі ойыншыға да жоғары пайда әкелетінін көрсетті. Адамдардың серіктес таңдауында математикалық талдаулар, Монте-Карло симуляцияларын қоса алғанда, қымбат белгілер әлсіз жынысқа тартымды болуы керек және қымбат емес белгілерге қарағанда сирек кездесуі керек екенін көрсетеді. Тезірек уақытта адал сигналдар, тіпті мүдделер қақтығысы болған жағдайда да, адал тепе-теңдікте қымбатқа түспейтіні анықталды. Бұл тұжырым алдымен дискретті модельдерде, содан кейін үздіксіз модельдерде көрсетілді. Осыған ұқсас нәтижелер қақтығыс модельдерінде де алынды: қауіп көрсету сигналдарының адал және эволюциялық тұрақты болуы үшін мүгедектік болуы міндетті емес.
Эмпирикалық дәлелсіз жұмыс істемейтін теория
2015 жылы Саймон Хаттеггер және әріптестері «индекстер» (тексерілмейтін сигналдар) мен «жалған сигналдар» арасындағы айырмашылық, бұл кемсіту принципі үшін маңызды аргументтің бөлігі, сигнал беру модельдерінің өнімі екенін жазды. Олар осы екіұштылық болмаған жағдайда, шығын ғана сигнал беру мінез-құлқына бақылау жасай алмайтынын, және алдамшылыққа қарсы күресте ол «ең маңызды фактор емес» екенін көрсетті. Дастин Ж. Пенн мен Сзабольц Самадо 2019 жылы ысырапшылдық биологияға немесе әрекеттерге эволюциялық қысымды дәлелдейтін эмпирикалық деректердің әлі де жоқ екенін айтты және кемсіту принципінен бас тартуды ұсынды.
Басқа түрлерге берілетін белгілер
[[Файл:Стотинг газель. Impala stotting, жыртқыштарды қуып жеуден тайдыратын сигнал ретінде қызмет ететін мінез-құлық. Алайда, математикалық биолог Джон Мейнард Смит бұл туралы басқа да түсіндірулер болуы мүмкін екенін айтты, мысалы, бұл дене күшінің шынайы белгісі, және стотингті кемсітуші фактор ретінде қарастыру қиын. Тағы бір мысал – шырғалақтар, олардың кейбіреулері мерлиндерді осындай хабар жіберіп, қорқытады: олар қуылғанда ән салады, бұл оларды ұстау қиын екенін жыртқышқа білдіреді.
Иммунокомпетенттілік кемшіліктері
Иммунокомпетенттік кемшіліктер теориясы андрогендердің иммунодепрессивті әсеріне байланысты, андрогендер арқылы берілетін белгілердің организмнің жағдайын дәл көрсететінін ұсынады. Бұл иммуносупрессия тестостеронның сәндік белгілерді және басқа тіндерді, иммундық жүйені қоса алғанда, дамыту арасындағы шектеулі ресурстарды бөлу жолын өзгертуінен немесе иммундық жүйенің жоғары белсенділігі гаметтерге қарсы аутоиммундық шабуылдар жасауға бейімділігінен болуы мүмкін, сондықтан иммундық жүйені басу өнімділікті арттырады. Сау адамдар тестостерон деңгейін көтеріп, иммундық жүйесін басуға қабілетті, сонымен бірге екіншілік жыныстық белгілерді және мінез-құлқында көрсетуді күшейтеді. Бұл теорияның әртүрлі аспектілерін зерттеген эмпирикалық зерттеулердің шолуы оны әлсіз қолдайды.