Кіріспе

Леонард Бернштейн, Стивен Сондхайм және Артур Лоуренц музыкасымен; 1957 жылы премьерасы өткен сахналық мюзикл. «Вест-Сайд Стори» – Леонард Бернштейннің музыкасы, Стивен Сондхаймның ән сөздері және Артур Лоуренцтің либреттосымен Джером Роббинс жасаған мюзикл. Бұл туынды Уильям Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» пьесасынан шабыттандырылған. Оқиға 1950 жылдардың ортасында Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің Аппер Вест-Сайд аймағында өрбітеді, ол кезде бұл аймақ көп ұлтты, жұмысшы табының шоғырланған жері болатын. Мюзиклде «Джетс» және «Акулалар» деп аталатын екі жасөспірім көшелік топтарының арасындағы қарым-қатынас, этникалық түсініктерге байланысты туындаған бәсекелестік көрсетіледі. Пуэрто-Рикодан жақында көшіп келген «Акулалар» мен ақ нәсілді «Джетс» аймақтың үстемдігі үшін күреседі, ал полиция тәртіп сақтауға тырысады. Басты кейіпкер Тони, бұрынғы «Джетс» мүшесі және топ жетекшісі Рифтің жақын досы, «Акулалар» тобының жетекшісі Бернардоның қарындасы Марияға ғашық болады. Мюзиклдің қараңғы тақырыбы, күрделі музыкасы, ұзақ би сахналары, трагикалық махаббат оқиғасы және әлеуметтік мәселелерге назар аударуы музыкалық театрдағы жаңа кезеңді белгіледі. 1957 жылы Роббинс режиссерлік еткен және хореографиясын салған Бродвейдегі алғашқы қойылым Сондхаймның Бродвейдегі дебюті болды. Ол турнеге шығу алдында 732 рет сахналанды. 1958 жылы қойылым алты «Тони» сыйлығына ұсынылып, оның ішінде «Ең үздік мюзикл» номинациясын жеңіп алды. Бұл мюзикл Вест-Эндте де ұзақ уақыт көрсетілді, сондай-ақ бірнеше қайта қойылымдар мен халықаралық өндірістерде сахналанды. 1961 жылы Роберт Уайз және Роббинс режиссерлік еткен мюзикл фильмі 11 «Оскар» сыйлығына ұсынылып, оның 10-ын жеңіп алды, соның ішінде «Ең үздік фильм» номинациясы да бар болды. 2021 жылы Стивен Спилберг режиссерлік еткен фильмнің жаңа нұсқасы да «Ең үздік фильм» үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылып, тағы алты номинация бойынша бақ сынап, бір сыйлықты жеңіп алды.

Жаратылыс

1949 жылы Жером Роббинс Леонард Бернштейн мен Артур Лоуренцке Ромео мен Джульеттаның заманауи музыкалық бейімделуінде бірлесіп жұмыс жасау туралы ұсыныс жасады, ол Пасха-Құрбан айт мерекесіне арналған еді. Қыз Холокосттан аман қалған және Израильден эмиграциялаған; жанжал католик "Джеттердің" еврей "Зерделерге" (кейін сценарийге сілтеме ретінде енген атау) көрсеткен антисемитизміне негізделуі керек еді. Өзінің алғашқы мюзиклін жазуға құштар Лоуренс дереу келісті. Бернштейн материалды опералық формада ұсынуды қалады, бірақ Роббинс пен Лоуренс бұл ұсынысқа қарсылық көрсетті. Олар жобаны «лирикалық театр» деп сипаттады, ал Лоуренс «Ист-Сайд-Стори» деп аталатын алғашқы нұсқасын жазды. Ол оны аяқтағаннан кейін ғана топтың бұл пьесадағы тақырыптарды, мысалы, «Эбидің ирландиялық гүлі» сияқты туындыларды музыкалық түрде беруден басқа ештеңе істемейтінін түсінді. Роббинс жобадан бас тартқанда, үш жігіт әрқайсысы өз жолымен кетті, ал туынды шамамен бес жылға тоқтатылды. 1955 жылы театр продюсері Мартин Габель Джеймс М. Кейннің «Серенада» ромасының сахналық бейімделуімен айналысты, онда опера әншісі өзінің гомосексуалы екенін түсінеді, және ол Лоуренске либретто жазуды ұсынды. Лоуренс келісіп, Бернштейн мен Роббинсті шығармашылық командаға қосуды ұсынды. Роббинс егер үштік күш біріктірсе, олар «Ист-Сайд-Сториге» оралуы керек деп ойлады, ал Бернштейн келісті. Алайда Лоуренс Габельге міндеттеме берген, ол оны жас композитор және лирик Стивен Сондхайммен таныстырды. Сондхайм «Saturday Night» мюзиклінің музыкасын орындап, кастингке қатысты. Лоуренске әннің сөзі ұнады, бірақ музыка ұнаған жоқ. Сондхайм Лоуренстің пікірін бағаламады. «Серенада» ақырында тоқтатылды. Біраз уақыттан кейін Лоуренс Ава Гарднер үшін 1934 жылғы Грета Гарбоның «Бейнелі парда» фильмінің қайта түсірілімінің сценарийін жазуға шақырылды. Голливудта жүргенде ол Голливуд Боулда дирижерлік етіп жүрген Бернштейнмен байланысқа түсті. Екеуі Беверли-Хиллз қонақүйінде кездесті, және әңгіме жасөспендердің қылмыстық топтары туралы болды, бұл соңғы кездегі әлеуметтік құбылыс, ол Чикано аумақтық соғысының салдарынан таңғы газеттердің бірінші беттерінде кеңінен жарияланды. Бернштейн олардың «Ист-Сайд-Сториді» қайта жаңғыртуын және оны Лос-Анджелесте өткізуін ұсынды, бірақ Лоуренс Пуэрто-Риколықтармен және Гарлеммен мексикалық американдықтар мен Ольвера көшесінен гөрі жақсы таныс екенін сезінді. Олар Роббинске хабарласып, оның латындық ритммен мюзиклға деген ынтасын білдірді. Ол 1956 жылғы «Патша мен мен» фильмі үшін би сахналарын хореографиялау үшін Голливудқа келді, және ол мен Лоуренс тиісінше жобаларымыз жөнінде жұмыс істеп, Нью-Йоркке оралған Бернштейнмен байланыста болып, мюзиклді дамыта бастадық. «Бейнелі парданың» продюсері Гарднерді Элеонор Паркермен ауыстырып, Лоуренстен сценарийін оған сәйкес қайта қарауын сұрағанда, ол фильмнен бас тартып, барлық уақытын сахналық мюзиклге арнады. Бернштейн мен Лоуренс, коммунистік қызметтері үшін қара тізімге енгізілген, Роббинспен жұмыс істеді, тіпті ол Америкалық қызметтер комитетімен ынтымақтасқан болатын.

Ынтымақтастық және даму

Нью-Йорк қаласында Лоранс Уго Беттидің жаңа пьесасының тұсаукесер кешіне барды. Сол жерде ол Сондхайммен танысты, ол «Шығыс жағындағы оқиғаның» енді «Батыс жағындағы оқиға» деп аталатынын естіген еді. Бернштейн музыкаға толыққанды назар аудару қажет деп шешті, ол Роббинспен бірге Бетти Комден мен Адольф Гринге ән сөздерін жазуға шақырды, бірақ команда оның орнына «Питер Пэн» жұмысына кірісуді жөн көрді. Лоранс Сондхаймнан осы жұмысты орындауға қызығушылық танытты. Ол бастапқыда қарсылық көрсетті, себебі келесі жобасының музыкасын өзі жазуға ниеттенген еді («Saturday Night» жобасынан бас тартылған). Бірақ Оскар Хаммерштейн оны осы тәжірибеден пайда көретініне көндірді, ол келісті. Осы уақытта Лоранс кейіпкерлердің өмірбаянын өзгертіп, пьесаның жаңа нұсқасын жазды: ер адам, бұрын ирландтық америкалық болған, енді поляк және ирландтық тегінен шыққан, ал еврей қызы бұрынғыдай емес, пуэрторикалық болды. Лоранстың алғашқы нұсқасы «Ромео мен Джульеттаға» жақын болды, бірақ Шекспирдің Розалинасына негізделген кейіпкерлер мен трагедиялық ғашықтардың ата-аналары ертеде алынып тасталды. Кейін Джульеттаның өлімін қойып, өзін-өзі өлтіруіне қатысты сахналар да жойылды. Тіл мәселесі туындады; сол кезде театрларда дөрекі сөздер жиі қолданылмайтын, ал сленгтің ескіргеніне қаулы болғандықтан одан аулақ болды. Лоранс ақырында көшедегі сөзге ұқсайтын, бірақ шын мәнінде жасанды тіркестер ойлап тапты, мысалы: «фрабба-джаббаны кесіңіз». Сондхайм ұзақ диалогтарды, кейде «Осындай жігіт сіздің бауырларыңызды өлтірер еді» сияқты қарапайым фразаларды ән мәтініне айналдырды. Оскар Хаммерштейннің көмегімен Лоранс Бернштейн мен Сондхаймды «Бір қол, бір жүрек» әнін балкон сахнасы үшін тым таза деп санап, келіншектер дүкеніндегі сахнаға көшіруге көндірді. Соның нәтижесінде оны алмастыру үшін «Бүгін түнде» әні жазылды. Лоранс драманың трагедиялық соңының әсерін күшейту үшін туындаған шиеленісті азайту қажет деп ойлады, сондықтан екінші актіге офицер Крупке бейнесінде комедиялық элемент қосылды. Ол басқа мәселелерде жеңіліске ұшырады: «Америка» және «Мен өзімді әдемі сезінемін» әндерінің мәтіндері оларды орындайтын кейіпкерлер үшін тым өткір деп санады, бірақ олар пьесада қалды және көрермендердің сүйікті әндеріне айналды. «Kid Stuff» әні қосылды, бірақ Вашингтон, округтік округтегі сынақ кезінде Лоранс оның шоудың тепе-теңдігін бұзуға көмектесетініне басқаларын көндірген соң тез алынып тасталды. Бернштейн «Батыс жағындағы оқиға» мен «Кандид» шығармаларын бір уақытта жазды, бұл екі пьеса арасында материал алмасуға әкелді. Тони мен Марияның «Бір қол, бір жүрек» дуэті бастапқыда «Кандид» пьесасындағы Кунегондаға арналған еді. «Ги, офицер Крупке» әнінің музыкасы «Кандид» пьесасының Венеция сахнасынан алынған. Лоранс шығармашылық топтың таңдаған стилін түсіндірді: Біздің Ромео мен Джульеттамыз Тони мен Мария, басқа балалардан сүйіспеншіліктерімен ерекшеленгендей, біз де оларды тілдерімен, әндерімен, қозғалыстарымен одан да ерекшелендіруге тырыстық. Пьеса барысында біз эмоцияны күшейтуге немесе музыка, ән немесе би арқылы жасөспірімнің айта алмайтын сезімдерін ашуға тырыстық. Пьеса 1956 жылдың күзінде аяқталуға жақын болды, бірақ шығармашылық топтағы барлық адамдар алдымен басқа міндеттемелерін орындауы керек еді. Роббинс «Жоқ, қоңырау шалыңдар» қойылымына қатысты, кейін Бернштейн «Кандид» қойылымына, ал 1957 жылдың қаңтарында Лоранстың соңғы пьесасы «Ормандағы ашық орын» ашылып, тез жабылды. 1957 жылдың көктемінде «Батыс жағындағы оқиға» репетициясы басталғанға дейін екі ай қалғанда, продюсер Шерил Кроуфорд жобадан бас тартты. Басқа барлық продюсерлер шоудан бас тартты, өйткені оны тым қараңғы және депрессивті деп санады. Бернштейн көңілсіздікке түсті, бірақ Сондхайм досы Хал Принсті, Бостонда Джордж Эбботтың жаңа «New Girl in Town» мюзиклінің қала сыртындағы сынағын бақылап жүрген, сценарийді оқуға көндірді. Ол оны ұнатып, бірақ өзінің көп жылдық кеңесшісі Эбботтан пікір алуға шешім қабылдады, ол оған одан бас тартуды ұсынды. Принс, Эбботтың «New Girl» проблемасының басты себебі екенін білгендіктен, оны елемеуге шешім қабылдады, ол және оның продюсерлік серіктесі Роберт Э. Гриффит музыканы тыңдау үшін Нью-Йоркке ұшты. Принс өзінің естеліктерінде: «Сондхайм мен Бернштейн фортепианода отырып, музыканы ойнап жүрді, мен де көп ұзамай оларға қосылып ән шырқадым», - деп еске алады. Репетиция кезінде Нью-Йорк газеттерінде бандалық соғыстар туралы мақалалар жарияланды, бұл шоудың сюжетін өзекті етіп көрсетті. Роббинс «Жеттер» және «Шарктарды» ойнаған актерлерді әлеуметтенуіне кедерес келтіру үшін бөлек ұстады және көрермендерге бандалық зорлық-зомбылықтың шындығын еске салып, гримерлік бөлмедегі хабар доскасына жаңалықтарды іліп қойды. Роббинс джинсы және кроссовка киген актерлерінен шынайылықты талап етті. Ол ансамбльге бұрынғыдан гөрі рөлдерін түсінуге көбірек еркіндік берді, ал бишілер актерлер сияқты қаралатындарына қуанды. Репетициялар барысында Бернштейн музыкасын сақтап қалу үшін күресті, өйткені команданың басқа мүшелері одан көбірек және көбірек «опералық» бөлімдерді алып тастауды сұрады. Алайда, Стивен Сускин «Show Tunes» кітабында: «Жазу процесі дамыған сайын және Бернштейннің мәтінге салған үлесі азайған сайын, композитор өзінің авторлық құқығынан бас тартуға келісті. Қаңтардағы қауесеттерге қарамастан, Сондхайм шоу үшін музыка жазған жоқ; оның жалғыз үлесі «Something's Coming» әнінде болды», - деп жазады, онда ол Бернштейннің куплеті үшін жазған музыкасынан ән шыршасының негізгі бөлігін дамытты.

1-ші акті

Екі жасөспірімдер тобы, Джеттер (ақ американдықтар) және Акулалар (Пуэрто-Риколықтар), Манхэттеннің жоғарғы батыс жағындағы өздерінің ауданын басқару үшін күреседі (Пролог). Полиция қызметкерлері Крупке мен лейтенант Шранк оларға өздерінің кезегінде ұрысты тоқтатуды ескертеді. Полиция Акулаларды қуып шығады, содан кейін Джеттер көшеде өздерінің үстемдігін қалай жалғастыратынын жоспарлайды. "Жетс" командасының басшысы Рифф "Акулалар" командасымен шайқас ұйымдастырып, ойынды бастауды ұсынды. Ол сол күні кешке көршілердің биінде "Акулалар" командасының жетекшісі Бернардоға қарсы шығуға ниетті. Риф өзінің ең жақын досы және "Жетс" тобының бұрынғы мүшесі Тониді "Жетс" тобымен биге қатысуға көндіруді қалайды. Кейбір Джеттер оның адалдығына сенімді емес, бірақ Рифф Тони әлі де олардың бірі ("Jet Song") екеніне сенімді. Риф Тонимен Доктың дәріханасында жұмыс істеп жатқанда кездеседі. Тони бастапқыда бас тартады, бірақ Рифф оны жеңеді. Тони маңызды бірдеңе жақын арада болатынына сенімді ("Бірдеңе келеді"). Мария өзінің інісі Бернардоның қызы Анитамен бірге қалыңдық киімі дүкенінде жұмыс істейді. Мария Пуэрто-Рикодан Бернардоның досы Чиноға үйлену тойына келді. Мария Анитаға Чиноны сүймейтінін мойындайды. Анита Марияға көршілердің биіне баратын киім тігеді. Биде, таныстырудан кейін, жасөспірімдер билей бастайды; Көп ұзамай сын биі ("Димдегі би") деп аталады, оның барысында Тони мен Мария (сапа биіне қатыспайтын) бөлменің арғы жағында бір-бірін көріп, бір-біріне тартылады. Олар бірге би билейді, бөлмедегі шиеленісті ұмытып, ғашық болады, бірақ Бернардо өз қарындасын Тониден тартып, үйге жібереді. Рифф пен Бернардо бейтарап жер деп саналатын дәріханада Докста Соғыс кеңесі үшін кездесуге келіседі, бірақ сол арада ғашық және бақытты Тони Марияның ғимаратын тауып, оны жатын бөлмесінің сыртында ("Мария") серендалайды. Ол өртке қарсы шығыс есігінде пайда болады және екеуі бір-біріне деген сүйіспеншілігін мойындайды ("Tonight"). Осы арада Анита, Розалия және басқа да Акула қыздары Пуэрто-Рико аумағы мен Америка Құрама Штаттарының материгі арасындағы айырмашылықтарды талқылайды, Анита Американы қорғап, Розалия Пуэрто-Рикоға ("Америка") құштарлық танытады. "Джетс" командасы "Акулаларды" Доктың дәріханасында күтіп жүргенде, қатты уайымдайды. Риф оларға агрессиясын ("Cool") шығаруға көмектеседі. Акулалар шайқаста қолданатын қару-жарақ туралы сөйлесу үшін келеді. Тони "адилетті жекпе-жек" (тек қана құлақтар) ұсынады, басқа мүшелердің наразылығына қарамастан, басшылар келіседі. Бернардо Тонимен күресуге болады деп санайды, бірақ оның орнына Риффтің қосалқы командирі Дизельмен күресуге тура келеді. Мұнан кейін тиімді емес лейтенант Шранк дау-дамайдың орнын анықтауға тырысқан монолог болады. Тони Докқа Мария туралы айтады. Док олардың қамын ойлайды, ал Тони ештеңе дұрыс емес деп сендіреді; ол ғашық. Келесі күні Мария Тониді қайта көруге үміттеніп, қалыңдық дүкенінде өте қуанышты көңіл күйде, бірақ Анитадан алдағы дауыл туралы естігенде, ол қорқып қалады. Тони келгенде, Мария оны ұрысты мүлдем тоқтату керек деп талап етеді, ол соған келіседі. Ол кетер алдында олар өздерінің үйлену тойын армандайды ("Бір қол, бір жүрек"). Тони, Мария, Анита, Бернардо және Акулалар, Рифф және Джеттер сол түні болатын оқиғаларды күтеді ("Tonight Quintet"). Бандалар автокөлік жолының астында кездеседі және Бернардо мен Дизель арасындағы жекпе-жек басталғанда Тони келіп, оны тоқтатуға тырысады. Бернардо Тониді келекелеп, ашуландырып, оның татуласу әрекетіне күлдірсе де, Тони сабырлылық танытады. Бернардо Тониді итермелегенде, Рифф Тониді қорғап, оған соққы береді. Екі жігіт қос пышағын шығарып, ұрысқа түседі ("The Rumble"). Тони араласуға тырысады, бұл Риффтің Бернардодан өлтірілуіне әкеледі. Тони ашу-ызаға толы Бернардоны өлтіреді, бұл өз кезегінде Прологтағы сияқты жанжалға әкеледі. Полиция сиренасының дыбысы естіледі, бәрі қашады, Тониден басқасы, ол жасаған әрекетіне шошып тұр. Ұялы жігіт Anybodys, ол өзінің Jet болуы мүмкін екенін қасарысып тілейді, Тониге соңғы сәтте оқиға орныннан қашуды айтады және пышақпен қашып кетеді. Тек Риф пен Бернардоның денелері ғана қалды.

2-ші акті

Мария достары Розалия, Терезита және Франсискаға ғашық екенін ("Мен өзімді әдемі сезінемін") қуанышпен айтады. Чино Тонидің Бернардоны өлтіргенін жеткізіп, кетеді. Мария оның айтқаны жалған болсын дейді. Тони Марияны көруге келеді, ол бастапқыда ашумен оның кеудесін ұрады, бірақ іштей оны жақсы көреді. Олар бірге қашуды жоспарлайды. Марияның жатын бөлмесінің қабырғалары жоғалып, олар өзін бейбітшілікке толы арман сияқты әлемде ("Бір жерде") табады. Екі "Жет" – А Раб пен Бэби Джон, офицер Крупкеден қашып құтылады. Олар топтың қалған бөлігімен кездеседі. Көңілдерін көтеру үшін Крупке мен оларды түсінбейтін басқа ересектерді пароди жасап міңгірлейді ("Эй, офицер Крупке"). Anybodys келіп, "Жеттерге" Пуэрто-Риколықтарды тыңдап жүргенін, Чиноның қолында қару бар екенін және Тониді іздеп жүргенін айтады. Топ Тониді іздеп, оны қорғау үшін бөлінеді. Акция бастап кетеді; ол Anybodys-ті "Жеттерге" қабылдап, оны іздестіруге қатыстырады. Анита Марияның пәтеріне келеді. Тони кетіп бара жатқанда, Марияға Докпен кездесіп, елге қашуды айтады. Оны жасыруға тырысқанына қарамастан, Анита Тонидің Мариямен бірге болғанын көріп, оған қарсы ашулы сөздер айтады ("Осындай жігіт"). Мария Анитаға махаббаттың күшін түсіндіреді ("Менде махаббат бар"), сонда Анита Марияның Тониді Бернардоны жақсы көргендей жақсы көретінін сезінеді. Ол Чиноның қолында қару бар екенін және Тониді іздеп жүргенін мойындайды. Лейтенант Шранк Мариядан ағасының өлімі туралы сұрақ қоюға келеді, ал Анита Докқа барып, Тониге Марияның кешігіп келетінін ескертуге келіседі. Айырықса, Тониді тапқан "Жеттер" Док үйіне жиналады, Анитаны нәсілшілдік сөздермен қорлап, тіпті зорлауға тырысады. Док келіп, оларды тоқтатады. Ашуға булыққан Анита қастандықпен "Жеттерге" Чино Марияны атқан деген жалған хабарды жеткізеді. Док бұл жаңалықты Мариямен балалы болу арманымен жүрген Тониге жеткізеді. Өмір сүруге мағынасы қалмады деп сезінген Тони Чиноны іздеп, оған өзін де атуын өтінеді. Тони Марияның тірі екенін көрген сәтте, Чино келіп, Тониді атып өлтіреді. "Жеттер", "Акулалар" және ересектер ғашықтардың айналасына жиналады. Мария Тониді құшақтап, оның өлімі кезінде "Somewhere" әнінің үзіндісін тыныш айтады. Тағы бір досының өліміне ашуланған "Жеттер" "Акулаларға" қарай беттейді, бірақ Мария Чиноның қаруын алып, барлығының – "барлығының" Тони мен басқаларды бір-біріне деген жеккөрушілік салдарынан өлтіргенін айтады, және "Енді мен де өлтіре аламын, себебі енді мен де жек көремін!" деп айқайлайды. Бірақ ол өзін атуға мәжбүр ете алмайды, қаруды тастап, қайғыдан жылайды. Біртіндеп, екі топтың барлық мүшелері Тонидің денесінің екі жағына жиналады, осылайша аждамы аяқталғанын көрсетеді. "Жеттер" мен "Акулалар" процессия құрып, Тониді бірге алып кетеді, Мария процессияның соңында барады.

Актерлік құрам

Кейіпкер Бродвей Уэст-Энд Бродвей Жаңару Бродвей Жаңару Бродвей Жаңару19571958198020092020 Тони Ларри Керт Дон Маккей Кен Маршалл Мэтт Кавено Айзек Коул Пауэлл Мария Кэрол Лоуренс Марлис Уоттерс Джози де Гузман Жозефина Скаглионе Шерин Пиментель Анита Чита Ривера Дебби Аллен Карен Оливо Есения Аяла Рифф Майкл Калан Джордж Чакирис Джеймс Дж. Меллон Коди Грин Даррон Э. Джонс Бернардо Кен Лерой Гектор Хайме Меркадо Джордж Акрам Амар Рамасар Лейтенант Шранк Арч Джонсон Тед Гунтер Арч Джонсон Стив Бассетт Томас Джей Райан Док Арт Смит Дэвид Бауэр Сэмми Смит Грег Винклер Дэниел Орескес Крупке Уильям Брамли Хал Галили Джон Бентли Ли Селларс Дэнни Вуллахан

2-ші акті

"Мен өзімді әдемі сезінемін" – Мария, Розалия, Терезита және Франсиска жағымды пікірлерге бөленді. Қойылымды Джером Роббинс режиссерлік етіп, хореографиясын қойды, Сид Рамин мен Ирвин Костал оркестрлік бөлімін жасады, ал Роберт Э. Гриффит пен Гарольд Принс продюсерлік жасады, жарық беруді Жан Розенталь жобалады. Басты рөлдерді Ларри Керт (Тони), Кэрол Лоуренс (Мария), Чита Ривера (Анита) және Дэвид Уинтерс (Сәби Джон) ойнады. Алғашқы қойылымдағы басқа да белгілі актерлер: Риф – Майкл Каллан, А Раб – Тони Морденте, Биг Дил – Мартин Чарнин, Джи Тар – Томми Эбботт, Чино – Джейми Санчес, Розалия – Мэрилин Купер, Консуэла – Рери Грист, Док – Арт Смит және Франсиска – Элизабет Тейлор. Қойылым 732 көрсетілімнен кейін 1959 жылдың 27 маусымында аяқталды.

Ұлыбританиядағы өндіріс

1958 жылы Манчестер опера театрында қойылған спектакль Лондонға көшірілді, ол 12 желтоқсанда Вест-Эндтегі «Ең Көрнекті Театр» сахнасында ашылды және 1961 жылдың маусымына дейін барлығы 1039 қойылым көрсетілді. Роббинс режиссерлік пен хореографияны қойды, ал Питер Дженнаро хореографияға көмектесті, декорациясын Оливер Смит жасады. Басты рөлдерді Джордж Чакирис (1961 жылғы фильмдегі Бернардо рөлі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алған), Рифф рөлінде, Марлис Уоттерс Мария рөлінде, Дон Маккей Тони рөлінде, ал Чита Ривера Бродвейдегі Анита рөлін қайта ойнады. Лондон сахнасында ашылғаннан бері Гладханд рөлін ойнаған Дэвид Холлидей Тони рөліне ие болды. Жаңартылған Шафтсбери театры 1974 жылдың 19 желтоқсанынан 1975 жылдың ортасына дейін «Вест-Сайд-Стори» спектаклімен қайта ашылды. Оны Билл Кенрайт режиссерлікке алып, Роджер Финч хореографиялық жұмысын жасады, ал Лионель Мортон Тони және Кристиана Мэтьюс Мария рөлінде ойнады. Лондондық қойылым 1984 жылдың басында Лестердегі Хеймаркет театрында басталып, 16 мамырда «Ұлы Патша Театрына» көшірілді. 1985 жылдың 28 қыркүйегінде жабылды. 1980 жылғы Бродвей қойылымын Том Эбботт қайта жаңартып шығарды. Стивен Пейси Тони және Ян Хартли Мария рөлінде ойнады. Максин Гордон «Әркім» рөлінде болды. Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар 1997 жылы басталды, онда Тони рөлінде Дэвид Хаббин, Мария рөлінде Кэти Найт Адамс және Анита рөлінде Анна Джейн Кейси ойнады. Бұл қойылым 1998 жылдың қазанында Лондонның Вест-Эндіндегі «Принс Эдвард Театрында» ашылып, 2000 жылдың қаңтарында жабылған «Уэльс Принці Театрына» көшірілді. Содан кейін спектакль Ұлыбритания бойынша екінші рет гастрольдік сапарға шықты. «Curve Театрында» Джейми Мускато Тони және Адриана Ивелисс Мария рөлінде ойнаған қойылым 2019 жылдың 23 қарашасынан 2020 жылдың 11 қаңтарына дейін көрсетілді.

1980 жылғы Бродвей қайта жаңғыруы

1980 жылдың 14 ақпанында Минскофф театрында Бродвейдегі қайта қойылым ашылып, 333 қойылымнан кейін 30 қарашада жабылды. Оны Роббинс режиссерлік етіп, хореографиясын қойды, кітап бойынша сахналарды Джеральд Фридман бірлесіп режиссерлік етті; продюсерлері Глэдис Нидерландер мен Том Эбботт болды, ал хореографияны қайта жаңғыртуға Ли Теодор көмектесті. Орындауларда түпнұсқа декорациялар, жарықтандыру және костюмдер қолданылды. Тони рөлінде Кен Маршалл, Мария рөлінде Джози де Гусман, Анита рөлінде Дебби Аллен ойнады. Де Гусман мен Аллен екеуі де «Музыкалық қойылымдағы ең үздік әйел актриса» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығына ұсынылды, ал қойылым «Ең жақсы қайта қойылым (пьеса немесе мюзикл)» номинациясына ие болды. Аллен «Музыкалық қойылымдағы ең үздік әйел актриса» сыйлығын «Драмалық үстел» сыйлығымен жеңіп алды. Басқа да белгілі актерлер қатарында Брент Барретт Дизель, Харолин Блэквелл Франсиска, Стивен Богардус Маут Пис және Рид Джонс Биг Дилл болды. Минскоффтың қойылымы 1981 жылдың шілде айында Италияның Генуя қаласында Nervi фестивалінің ашылуымен өтті, онда Мария рөлінде Джози де Гусман, ал Тони рөлінде Брент Барретт ойнады.

2009 жылғы Бродвей қайта жаңғыруы

2007 жылы Артур Лоуренс: "Мен [Уэст-Сайд Стори] туындысын бір сөз бен нотаны өзгертпестен, толыққанды заманауи етудің жолын таптым", - деді. Ол Вашингтондағы Ұлттық театрда 2008 жылдың 15 желтоқсанынан 2009 жылдың 17 қаңтарына дейін "Вест-Сайд Стори" алдын ала Бродвей қойылымын сахналады. Бродвейдегі қайта жаңғыру 2009 жылдың 23 ақпанында Palace театрында алдын ала көрсетілімдерді бастады және 19 наурызда ресми ашылды. Қойылым ағылшын либреттосына испан тіліндегі ән мәтіндері мен диалогтарды енгізді. Аудармаларды Тони сыйлығының иегері Лин Мануэль Миранда жасады. Лоуренс: "1957 жылғы музыкалық театр және мәдени нормалар кейіпкерлердің шынайы болуына мүмкіндік бермейтін. Екі топтың да әрбір мүшесі тіпті сол кезде де, потенциалды кісі өлтіруші болатын. Енді олар шынымен солай болады. Тек Тони мен Мария ғана басқаша өмір сүруге тырысады", - деді. 2009 жылдың тамызында қайта жаңғыруда бұрын испан тілінде орындалған "A Boy Like That" ("Un Hombre Asi") және "I Feel Pretty" ("Me Siento Hermosa") әндерінің бір бөлігі бастапқы ағылшын тіліне қайта аударылды. "Tonight" (Quintet) әніндегі Sharks тобының испан тіліндегі мәтіні өзгеріссіз қалды. Рөлдерді Мэтт Кавенау (Тони), Жозефина Скаглионе (Мария) және Карен Оливо (Анита) сомдады. Оливо үздік әйел актер сыйлығымен марапатталды, ал Скаглионе бас рөлдегі үздік актриса номинациясына ие болды. Қойылымның жазбасы "Үздік музыкалық шоу альбомы" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылдың шілдесінде продюсерлер оркестрдің құрамын қысқартып, бес музыкантты сахнадан тыс синтезатормен алмастырды. Қойылым 748 көрсетілім мен 27 алдын ала көрсетілімнен кейін 2011 жылдың 2 қаңтарында жабылды. Қайта жаңғыру Бродвейде шамамен екі жыл ішінде 1 074 462 билет сатылып, қаржылық сәттілікке жетті.

2020 жылы Бродвей қайта жаңғыру

"Вест-Сайд Стори" романының Бродвейде қайта қойылған нұсқасы 2019 жылдың 10 желтоқсанында алдын ала көрсетілімдерді бастады және 2020 жылдың 20 ақпанында Бродвей театрында ресми түрде ашылды. Оны Иво ван Хоув режиссерлік етті, хореографияны Анна Тереза Де Керсмейкер жасады, ал продюсерлері Скотт Рудин, Барри Диллер және Дэвид Геффен болды. Орындаушылар құрамында Мария рөлінде Шерин Пиментель, Тони рөлінде Исаак Коул Пауэлл, Бернардо рөлінде Амар Рамасар, лейтенант Шранк рөлінде Томас Джей Райан және Анита рөлінде Есения Аяла болды. Сцена және жарық дизайнын Ян Версвейвельд жасады, костюмдерді Ан д'Хюйстің қолынан шықты. Оқиға оқиғасы "қазіргі заманға шамалы өзгертілген" күйде бейнеленді, ал режиссер "алдағы толыққанды трагедияны жеңілдететін кез келген нәрсені жоюға бекінді". Алғашқы балеттік, саусақтарды щылдыратын хореография хип-хоп пен латын әуездерімен толықтырылған биге алмастырылды. Көбінесе үлкен экрандарда бейнелер көрсетілді, бірнеше актерлер iPhone ұстап жүрді, ал "Jets" тобының барлығы ақ нәсілді емес еді. Кейбір көрермендер театрдың кинотеатрға айналғанын сезді, бірақ сыншы Чарльз МакНалти технологияны көп медиалық "біздің әдеттегі сөздікпен сипаттай алмайтын қойылымдық туындыға" айналдырды деп мәлімдеді. Ван Хоувтың афроамерикандық "Jets" мүшелерін таңдауы "біздің назарымызды ақ үстемдік зорлық-зомбылығының мәселесінен қауіпті түрде ауыртты". "The New Yorker" журналында жарияланған Александра Шварц, Рамасардан басқа актерлердің ойынын жоғары бағалап, бейнелердің қолданылуын "актерлерді олардың өте үлкен бейнелерімен көлеңкеге қалдырады, бұл техника өте қарапайым", ал "Jets" тобының әртүрлі этникалық өкілдерден құрылуы "африкалық американдық тарих контекстінде ащы, күтілмеген иронияны" тудырады деп жазды. Қойылым қайта ашылмады, сондықтан оның жалпы саны 78 алдын ала көрсетілім және 24 қойылымды құрады.

АҚШ-тың басқа да елеулі қойылымдары мен гастрольдері

Нью-Йорк қаласының орталық жеңіл опера компаниясы 1964 жылдың 8 сәуірінен 3 мамырына дейін 31 қойылымдық шектеулі кезеңде ойнады. Актерлік құрамында Дон Маккей (Тони), Джулия Мигенес (Мария) және Люба Лиза (Анита) болды. Оны Джеральд Фридман сахналады, ал хореографияны Том Эбботт қайта жаңартып қойды. Линкольн орталығының музыкалық театры мен Ричард Роджерстің қойылымы 1968 жылдың маусымында Нью-Йорк штатының Линкольн орталығындағы Театрде ашылып, 89 қойылымнан кейін қыркүйекте жабылды. Режиссура мен хореографияны Ли Теодор, декорацияларды Оливер Смит жасады. Тони рөлін Курт Петерсон, Мария рөлін Виктория Мэллори ойнады. 1987 жылғы АҚШ гастрольдік сапарында Тони рөлін Джек Вагнер, Анита рөлін Валерия Петтифорд ойнады, режиссері Алан Джонсон болды. 2002 жылы Алан Джонсонның режиссерлігімен ұлттық гастроль ұйымдастырылды. 2009 жылғы Бродвей қойылымының ұлттық гастролі 2010 жылдың қазан айында Мичиган штатының Детройт қаласындағы Фишер театрында басталды және екі маусым бойы гастрольдік сапарда болды. Актерлік құрамында Тони рөлін Кайл Харрис, Мария рөлін Али Эвольдт ойнады. Чикаго лирикалық операсы мюзиклді 2019 және 2023 жылдары Франческа Замбелло режиссерлігімен және Джошуа Бергасс хореографиясымен қойды; Тони рөлін Райан Маккартен сомдады. Мюзикл сондай-ақ, ағылшын және американдық қол тілінде орындалатын, саңыра акулалар мен есту қабілеті бар реактивті ұшақтармен "Саңыралар жақтағы оқиға" ретінде бейімделді.

Халықаралық қойылымдар

Бірінші австралиялық қойылым 1960 жылы қазанда Мельбурндағы Принцесса театрында ашылды, ал 1961 жылы ақпанда Сиднейдегі Тиволи театрына гастрольдік сапарға шықты. Кейінгі Австралия гастрольдік сапарлары 1983, 1994, 2010 және 2019 жылы екі рет ұйымдастырылды. 2024 жылы ол Сидней портындағы Ханда операсына қайта оралды. Штаттстеатр Нюрнберг 1972 жылы Марсель Правидің неміс тіліне аудармасында алғашқы неміс қойылымын сахналады, бұл аударма 1968 жылы Венадағы Фольксоперада Юлия Мигенес пен Адольф Даллапоццаның қатысуымен, Лоуренс Леонардтың дирижерлігімен алғаш рет австриялық қойылым үшін қолданылған еді. Алғашқы Шығыс Германиядағы қойылым 1984 жылы Лейпцигте Дагмар Шелленбергер мен Стефан Шпивоктың қатысуымен, Гевандхаус оркестрінің сүйемелдеуімен өтті. Канаданың Стратфорд Шекспир фестивалі 1999 жылы «Вест-Сайд Стори» спектаклін қойды, онда Тайли Росс Тони рөлінде, ал Ма Энн Дионисио Мария рөлінде ойнады. 2009 жылы Австрияның Брегенц фестивалі 2003 және 2004 жылдары Правидің неміс тіліндегі аудармасында, режиссер Франческа Замбеллоның режиссерлігімен көрсетілді, содан кейін неміс тілінде гастрольдік сапар ұйымдастырылды. Джоуи МакКнилидің режиссерлігі мен хореографиясымен өткен халықаралық гастроль (2005–2010 жж.) Токио, Париж, Австрия, Швейцария, Германия, Сингапур, Сан-Паулу, Франция, Тайвань, Қытай, Италия, Роттердам және Испания қалаларында өтті. Новосибирск Глобус театры 2007 жылы Ресейде бұл мюзиклді дирижер Кит Кларк қойды, ол Бернштейннің бұрынғы шәкірті болған және 2010 жылғы Мәскеудегі қойылымды да дирижерлік еткен. Филипп Гобейльдің аудармасымен француз тіліндегі адаптация 2008 жылдың наурыз айында Монреальде, Квебек қаласында ашылды. Филиппин нұсқасы 2008 жылы Мералко театрында ойнатылды, онда Тони рөлінде Кристиан Баутиста, Мария рөлінде Карилл және Джоанна Ампил ойнады. 2011 жылы «Preludio Asociación Cultural» компаниясы Лимадағы қойылымды ұйымдастырды, онда Тони рөлінде Марко Зунино, Мария рөлінде Россана Фернандес Малдонадо, Бернардо рөлінде Хесус Нейра, Анита рөлінде Тати Алкантара және Риф рөлінде Хоакин де Орбегосо ойнады. Жапондық қойылым 2019 жылдың қарашасынан 2020 жылдың қаңтарына дейін Токио маңындағы IHI сахнасында өтті, онда Тони рөліне Мамору Мияно мен Шоута Аой, Мария рөліне Кии Китано мен Рене Сасамото, Анита рөліне Сузуко Мимори, Риф рөліне Риуджи Камияма және Бернардо рөліне Масатака Накагаучи тартылды. Оңтүстік Кореядағы қойылым 2022 жылдың қарашасынан 2023 жылдың ақпанына дейін Сеулдегі Чунму өнер орталығында өтеді. Ким Чжунсу, Го Юнсун және Парк Канхён Тони рөлінде, Ли Цзису мен Хан Чжэ ах Мария рөлінде, ал Жун Тэквун Риф рөлінде ойнайды.

Сыншыл реакция

Шығармашылардың би, музыка және театр стиліне енгізген жаңалықтары сыншылардың ынталы қарсы алуына ие болды. Уолтер Керр 1957 жылғы 27 қыркүйекте «Нью-Йорк Herald Tribune» газетінде былай деп жазды: «Вест-Сайд-Стори» фильмінің радиоактивті қалдықтары бүгін таңертең Бродвейге әлі де төгіліп жатыр. Режиссер, хореограф және идея авторы Джером Роббинс біз көріп өткен ең қатыгез, тыныштандырмайтын, қуатты би үлгілерін жинап, оларды жарып тастады. Шоу он екі маусым ішінде қалалық жанжалдың өрт сөндіру сатыларынан, көлеңкелі теміржол көпірлерінен және қарапайым топырақ майданшаларынан апатты күркіреумен өтеді. Банда басшысы өз серіктеріне «Жайлап ойнауды» кеңес бергенде, бақылауға талпыну мен осы әлеуетті қылмыскерлердің инстинкті тілегі арасындағы шиеленіс айқын байқалады. Қамаулар қолға алынып, денелер майлы бұлттар астында кеңістікте асыққанда, көзге көрінетін әсері де таң қалдырады. Бернштейн өзіне бірнеше сәттерге әсем, ұзаққа созылған мелодияға рұқсат берді: «Мария» әнінде, «Бүгін түнде» әнінің үндемеген аяғында, «Менің сүйіктім бар» әнінің құштарлықпен айтылған мәлімдемесінде. Бірақ ол көбінесе сахнадағы астық ұнтақтайтын машинаның қажеттіліктерін қамтамасыз етті. Батыр Ларри Керт «Бірдеңе келеді» әнінің көрегендікпен шақыруын орындағанда, музыка мен дүрбелеңді оқиғаға лайықты үлес қосады. Басқа сыншылар да жаңа туындының музыкалық театр бағытына қалай әсер ететіні туралы болжамдарға қосылды. 1957 жылғы 27 қыркүйекте «Нью-Йорк Daily News» газетінде Джон Чапманның «Вест-Сайд Стори – тамаша және супер заманауи музыкалық драма» деген мақаласы осындай пікірдің мысалы болды. Америка театры кеше «Гриффит пен Принс» фирмасы «Уэст-Сайд Стори» спектаклін ұсынғанда, батыл қадам жасады. Бұл – Манхэттен операсының жаңа түрі, батыл музыкалық театр. Мен үшін бұл өте қызықты, оқиғаны баяндау тәсілі – музыка, би және сюжеттің сындарлы және көркем үйлесімі. [Музыкада] біздің қаламыздың қуанышы, серпілісі, тынысы және тәттілігі бар. Ол Джордж Гершвин қайтыс болғаннан кейін қалдырылған американдық музыкалық стильді қайта жаңғыртады. Бұл тартымды, әуенді және тамаша композитордың жетістігін көрсетеді. «Time» журналы би мен топтық төбелес махаббат оқиғасынан гөрі қызықты деп тапты және шоудың «хореографияны бірінші орынға қоюы музыкалық драма тарихындағы маңызды кезең болуы мүмкін» деп атап өтті. Бір жазушы былай деп жазды: «Бұл оқиға қоғамның билікке қарсы наразылығына әсер етті, бұл наразылық 1950 жылдардағы «Бұзылғандардың сырлары» сияқты фильмдерде көрінді. Роббинстің энергиялық хореографиясы және Бернштейннің ұлы ұраны Сондхаймның сатирикалық, өткір лирикасын және Лоранстың қалалық жастардың ашулы дауысын жеткізді. Пьеса бандиттерді әдемілеу үшін сынға түсті, ал Пуэрто-Риколықтардың бейнесі мен латындық актерлердің жетіспеуі оның кемшіліктері болды. Алайда, сол автордың айтуынша, «Америка» әні иммигранттар жиі кездесетін кедергілерді жеңіп шығуға қабілетті екенін көрсетеді. Музыкалық драма қиын жағдайға тап болған жастарды және кедейлік пен нәсілшілдіктің зиянды әсерлерін бейнелей отырып, маңызды ойларды да жеткізді. Жастар арасындағы қылмыс қоғамның ауруы ретінде қарастырылады: «Әлеуметтік ауруы бар жігітті ешкім қаламайды!» Жазушы былай деп қорытындылады: «1960 жылдардың басында екінші дүниежүзілік соғыстың ауыр салдарынан әлі де айығып келе жатқан америкалық қоғам тұрақтылық пен бақылауға ұмтылды». Оны Сид Рамин мен Ирвин Костал Бернштейннің егжей-тегжейлі нұсқауларын орындап, рецензиялар жазды (кейін олардың қолжазбасына түзетулер енгізді) (Оригинал, Рамин, Костал және Бернштейннің көптеген түсіндірмелері Колумбия университетінің сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында сақталады). Рамин, Костал және Бернштейн шоудың оркестрлеушілері ретінде есептеледі. Бастапқы оркестр 31 музыканттан тұрды: үлкен Бродвей оркестрі 5 перкуссионист, гитарист және фортепиано/челеста ойнаушысымен толықтырылды. 1960 жылы Бернштейн шоудан оркестрлік музыкалық сюита дайындады, ол «Вест-Сайд Стори» симфониялық билері деп аталды. Ол тоғыз бөлімнен тұрады: Пролог (Allegro moderato), «Бір жерде» (Adagio), Шерцо (Vivace e leggero), Мамбо (Meno presto), Ча-ча (Andantino con grazia), Кездесу сахнасы (Meno mosso), «Жайлап ойнау» фугасы (Allegretto), Төбелес (Molto allegro) және Финал (Adagio). Ол 1961 жылғы 13 ақпанда Карнеги залында Лукас Фосс басқарған Нью-Йорк филармониясымен премьераланды. Кейіннен сюита Бродвейдің алғашқы актерлік құрамының жазбасына бонус трек ретінде қосылды.

Кітапқа талдау

Ромео мен Джульеттадағыдай, "Батыс жағындағы оқиға" романында екі қарсылас топтың мүшелері арасындағы махаббат "зорлық-зомбылыққа толы қақтығыстарға және трагикалық аяқталуға әкеледі: Зорлық-зомбылықты тудыратын зорлық-зомбылықтан аулақ болып, татуласып, территорияны бөлісуге үйреніңіз". 1986 жылы "Үздік музыкалық театр альбомы" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Бұл деректі фильм және оның режиссері 1986 жылы Роберт Флаэрти деректі фильмдер сыйлығын (телевизия) және Prix Italia сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол "Орындау өнеріндегі үздік классикалық бағдарлама" санатында "Эмми" сыйлығына ие болды. 1993 жылы TER лейблінде жарық көрген, овертураны қоса алған толық музыкалық партитураны құжаттаған алғашқы жазба, Ұлыбританияның Ұлттық симфониялық оркестрі орындады, 1992 жылғы Лестер Хеймаркет театрының актерлік құрамының мүшелері қатысты, дирижерлік жасаған Джон Оуэн Эдвардс. 1996 жылы RCA Victor "The Songs of West Side Story" атты ән жинағын шығарды, онда музыкалық қойылымның жаңа нұсқалары бар. Оларды әншілер орындады: "The Jet Song" әнін Брайан Сетцер, "Cool" әнін Патти Остин, Мервин Уоррен және Брюс Хорнсби, "A Boy Like That" әнін Селена, "I feel Pretty" әнін Литтл Ричард, "Somewhere" әнін Арета Франклин және Фил Коллинз, "Tonight" әнін Уайнона Джадд және Кенни Логгинс, "America" әнін Патти Лабелл, Натали Коул және Шила Е., "I Have a Love" әнін Триша Йервуд, ал "Rumble" әнін Chick Corea Elektric Band және Стив Вайдың Monsters тобы орындады. Бұл альбомды сатудан түскен табыс Леонард Бернштейннің "Өнер арқылы білім беру" қорына, NARAS Foundation және Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Леонард Бернштейн орталығына аударылады. 2002 жылы Naxos Records "West Side Story (The Original Score)" атты CD-ді шығарды, онда дирижерлік жасаған Кеннет Шермерхорн Нэшвилл симфониялық оркестрімен, ал Тони рөлін Майк Элдред сомдады. 2007 жылы шоудың 50 жылдығына арналған "Біз үшін орын" атты құрмет альбомы жарық көрді. Альбомда бұрын жазылған кавер-версиялармен қатар Кристин Ченовет пен Хью Панароның "Tonight" әнінің жаңа жазбасы бар. 2007 жылы Decca Broadway музыкалық қойылымның 50 жылдығына арналған жазба шығарды. Бұл альбомда Мария рөлінде Хейли Вестенра, ал Тони рөлінде Витторио Григоло ойнады. Нью-Йорктегі Бернштейн қоры жазбаны жасауға рұқсат берді. Ол "Үздік шоу альбомы" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ұсынылды. Бернштейн 1961 жылы Нью-Йорк филармониясымен, ал 1983 жылы Лос-Анджелес филармониясымен "Симфониялық билер" сюитасын жазды. "Симфониялық билер" көптеген әлемдік оркестрлердің репертуарына енген. Оны көптеген оркестрлер жазды, соның ішінде 1972 жылы Сейджи Озава жетекшілігімен Сан-Франциско симфониясы. 2009 жылғы Бродвей қойылымының альбомы, онда Мария рөлінде Жозефина Скаглионе, Тони рөлінде Мэтт Кавено және Анита рөлінде Карен Оливо ойнады, 2010 жылы "Үздік музыкалық театр альбомы" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Орындаушылар: Дэвид Альварес (Бернардо) және Акулалар.

1961 жыл

1961 жылы мюзиклдің киноға бейімделуі сыншылар мен көрермендердің мақтауына ие болды және АҚШ-та жылдың екінші ең табысты фильмі болды. Фильм он бір номинация бойынша он «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм» сыйлығы да бар. Бұл «Үздік фильм» сыйлығын қоса алғанда, кез келген музыкалық фильм үшін рекордтық – он «Оскар» жеңісі болды. Рита Морено Анита рөлінде алғашқы латиноамерикандық актриса ретінде «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Саундтрек альбомы «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды және рекордтық 54 апта бойы Billboard чартында бірінші орынды иеленді. Фильмнің сахналық нұсқасынан айырмашылықтары: «Tonight» әні «America» әнінен кейін, ал «I Feel Pretty» әні «Rumble» әнінен бұрын орындалады. Дизельдің есімі Айс деп өзгертілді. «Gee, Officer Krupke» әні «Cool» әнінен бұрын орындалады және оны Action емес, Riff орындайды, ал «Cool» әнін Riff емес, Ice орындайды. Рифф өлтірілгеннен кейін, Action емес, Ice Jets тобын басқарады.

1979 жыл

1979 жылы Мысырда түсірілген (قصة الحي الغربي – Quessat al Ay al Gharby) фильмін Адель Садек режиссерлік етті, ол мюзикл мен 1961 жылғы фильм негізінде жасалған. Басты рөлдерде: Сами – Хусейн Фахми, Амаль – Сохер Рамзи, Талиб – Самир Ганем, Режеп – Хасан Юсеф, сондай-ақ Саид Салех және Сохер Зәки.

2021 жыл

2021 жылы Тони Кушнер жазған, Стивен Спилберг режиссерлік еткен және Джастин Пек хореографиялаған фильм 1961 жылғы фильмге қарағанда Бродвей мюзикліне жақын негізделген. Актерлік құрамында Тони рөлін Ансел Элгорт, Мария рөлін жаңадан келген Рейчел Зеглер, Анита рөлін Ариана ДеБоуз және Риф рөлін Майк Фейст сомдады. 1961 жылғы фильмде Анита рөлін ойнаған Морено, жасөспірім кейіпкерлерге кеңес беретін және "Бір жерде" әнін орындайтын Док кейіпкерінің жаңаша ойланған және кеңейтілген нұсқасы – Валентина рөлін ойнайды. Актерлік құрамды "1950-жылдардағы Нью-Йорк қаласын көбірек бейнелейтін" жаңа қара түсті Абе кейіпкері қосылған. Пектің хореографиясы Роббинстің хореографиясын қайталауға ұмтылмайды. "Gee, Officer Krupke" және "Cool" әндері алғашқы бөлігінде орындалады, ал "One Hand, One Heart" олардың арасында пайда болады. Фильм 94-ші "Оскар" сыйлықтару салтанатында "Үздік фильм" ішінде жеті номинацияға ие болды және ДеБоустың рөлі үшін бір "Оскар" жеңіп алды.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Телевизиялық шоу "Өзіңді ұста" 2009 жылғы жетінші маусымдағы "Офицер Крупке" эпизодында "Вест-Сайд Стори" туралы кеңінен айтты. "Glee" сериалының үшінші маусымында үш эпизодта кейіпкерлер кастингке түсіп, репетиция жасап, мектепте "Вест-Сайд Стори" қойылымын орындайды. 2005 жылы "Батыс жағалау тарихы" атты қысқаметражды музыкалық комедиялық фильм "Үздік қысқаметражды фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Бұл фильм еврей және палестиналық арасындағы махаббат оқиғасын қамтиды және "Вест-Сайд Стори" мюзиклінің бірнеше аспектілерін пародизациялайды. 1963 жылы "Mad" журналы "East Side Story" атты пародиалық мақаласын жариялады, ол Манхэттеннің шығыс жағындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы ғимаратында өріледі, мұнда Джон Ф. Кеннеди мен Никита Хрущев басқаратын екі қарсылас топ суық соғыстың пародиасын көрсетеді. Мақала авторы Фрэнк Джейкобс, суретшісі Морт Друкер. Терри Пратчеттің "Диск әлемі" кітап сериясында екі жауласып жатқан ақсүйек отбасы "Селачи" және "Вентури" деп аталады, бұл "акулалар" және "жеттер" ғылыми атаулары. 1973 жылдан 2004 жылға дейін "Вест-Сайд Стори" мюзикліне негізделген және мюзиклдің музыкасы мен әндерінің мәтіндерін бейімдеген "Wild Side Story" атты пародиалық музыкалық қойылым Майами-Бич (Флорида), Стокгольм, Гран-Канария және Лос-Анджелесте 500-ден астам рет қойылды. Шоу мюзиклдегі трагикалық махаббат оқиғасын, сондай-ақ еркектердің биін және drag-шоуларды пародизациялайды.