Дун графы Джон Эрскин: Шотландия реформаторы және саясатшысы
John Erskine of Dun
Жон Эрскин Данский (1509-1591) – шотланд дін реформаторы. Грек тілін Шотландияға әкелген, Реформацияға үлкен үлес қосып, білім беруде жаңалықтар енгізген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джон Эрскин Данский (1509–1591) – шотландтық діни реформатор.
John Erskine of Dun (1509–1591) was a Scottish religious reformer.
Өмірбаян
Джон Эрскиннің ұлы, Данның ларды, ол Абердин университетінің Король колледжінде білім алған. Жиырма бір жасында Эрскин – мүмкін, кездейсоқ – дін қызметкерінің өліміне себепкер болды және жаңа білімнің ықпалына түсіп, шетелге кетуге мәжбүр болды. Ол арқылы Шотландияда грек тілін алғаш рет Пьер де Марсилье үйретті, оны Монтрозға қоныстандырды. Бұл реформацияның дамуына ықпал етті. Эрскин жаңа сенімге ұмтылып, реформатор Джордж Вишарттың жақын досы болды, оның тағдыры байлығы мен ықпалының арқасында сақталды, сондай-ақ Джон Нокс оған миссаны ашық түрде сынауға кеңес берді. Эрскин Мэри Гиздің қарсыласы болды және 1548 жылғы наурыз айында Шотландия королевасы Мэриге қолдау көрсеткені үшін алғыс айтып, оны Франция королі Генри II-ге ұсынды. 1549 жылғы тамызда Эрскин капитан Бокастель мен француз гарнизонының Монтроз бекінісіне тағайындалуына қарсылық білдірді. Гиз өзінің әлі де техникалық тұрғыдан қолбасшылық ететінін және «Олай болмаған жағдайда, мұндай іс жасаудың қажеті жоқ, өйткені біз патшаға сіз туралы жақсы жазғанбыз, ал енді сізден керісінше әрекет күтілмейді» деп жазды. Шотландия королевасы Мэри мен оның ұлы Джеймс VI заманындағы даулы мәселелерде Эрскин көзге түсетін тұлға және тежеуші күш болды. Ол королеваның Нокс айтқан сөздерге ашуланғанда оны жұбата алды – «табиғатынан өте мейірімді» болғандықтан – және Рим католиктері мен реформаторлар арасында, сондай-ақ реформаторлардың өзара арасында делдалдық қызмет атқарды. 1560 жылы ол Шотландияның реформаланған шіркеуінің Ангус және Меарнс аймандарының суперинтенданты болып тағайындалды, ал 1572 жылы Лейт конвенциясында Мортонның 4-ші графы Джеймс Дуглас ұсынған епископтық реформаға келісім білдірді. 1561 жылы дін қызметкері болып тағайындалғаннан кейін, шіркеу басшылары оны жоғары бағалағандықтан, ол бірнеше рет (алғаш рет 1564 жылы) жалпы жиналыстың модераторы болып сайланды және 1588 жылы Екінші тәртіп кітабын жасағандардың қатарында болды. 1579 жылдан бастап патша кеңесінің мүшесі болды. Эрскиннің шотланд реформаторлары арасындағы ерекше ықпалы оның жеке басымен байланысты; королева Мэри оны «нағыз адалдығы мен турашылдығы бар, жұмсақ мінезді адам» деп сипаттады. Эрскин Кэтрин Кэмпбелл (1578 ж. қайтыс болған) мен Огилвидің шебері Джеймс Огилвидің қызы Агнес Огилвиге үйленді.
The son of Sir John Erskine, Laird of Dun, he was educated at King's College, University of Aberdeen. At the age of twenty one Erskine was the cause — probably by accident — of a priest's death, and was forced to go abroad, where he came under the influence of the new learning. It was through him that Greek was first taught in Scotland by Pierre de Marsilliers, whom he brought to live at Montrose. This was a factor in the progress of the Reformation. Erskine was also drawn towards the new faith, being a close friend of George Wishart, the reformer, from whose fate he was saved by his wealth and influence, and of John Knox, who advised him to discountenance the mass openly. Erskine was a supporter of Mary of Guise during the war of the Rough Wooing and she wrote to him in March 1548 to thank him for his support of Mary, Queen of Scots, and recommended him to Henri II of France. In August 1549 Erskine objected to the appointment of Captain Beauchastell and a French garrison to the fort of Montrose. Guise wrote that he was still technically in command, and that, "Otherwise it is not best that such thing should be done, considering we have written so much good of your part to the king, and that now any thing should be shown of you in the contrary". In the stormy controversies of the time of Mary, Queen of Scots, and her son, James VI, Erskine was a conspicuous figure and a moderating influence. He was able to soothe the queen when her feelings had been outraged by Knox's denunciations — being a man "most gentill of nature" — and frequently acted as mediator both between the Roman Catholic and reforming parties, and among the reformers themselves. In 1560 he was appointed — though a layman — superintendent of the reformed church of Scotland for Angus and Mearns, and in 1572 he gave his assent to the modified episcopacy proposed by James Douglas, 4th Earl of Morton at the Leith convention. Following his ordination to the ministry in 1561, because he was held in such high esteem by the leaders of the church that he was elected moderator of the general assembly several times (first in 1564), and he was amongst those who in 1588 drew up the Second Book of Discipline. From 1579 he was a member of the king's council. Erskine owed his peculiar influence among the Scottish reformers to his personality; Queen Mary described him as "a mild and sweet natured man, with true honesty and uprightness". Erskine married Agnes Ogilvy, daughter of Katherine Campbell (d. 1578) and James Ogilvy, Master of Ogilvy.