Кіріспе

Маалул (معلول) – 1948 жылғы араб-израиль соғысы кезінде Израиль тарапынан жойылған және қиратылған, негізінен мұсылмандармен, сонымен қатар үлкен христиан халқы бар Палестина ауылы. Назарет қаласынан батысқа қарай алты шақырым қашықтықта орналасқан. Көптеген тұрғындары Назарет және көршілес Яфа ан-Насерийе қалаларына паналап, ішкі көшкін қонды. Маалул ауылының тұрғындары, сондай-ақ Андор және Аль-Муджидал сияқты басқа да палестиналық ауылдар Израиль құрамына кірген аумақты ешқашан тастамағандарына қарамастан, "көшкендер" деп жарияланды, бұл "Көшкендердің мүліктік заңы" бойынша олардың жерлерін тартып алуға мүмкіндік берді. Бүгінде бұрынғы ауылдың жерлерінің көп бөлігі Еврей Ұлттық қорына тиесілі. Бұрынғы құрылыстардың арасында екі шіркеу, мешіт және рим дәуірінен қалған, жергілікті тұрғындар арасында "Каср әл-Дайр" ("монастырдың қамалы") деп белгілі мавзолей сақталған.

Осман дәуірі

1517 жылы Осман империясына қосылған Маалул 1596 жылғы санақта тіркелді, ол Сафад ливасы ("ауданы") бойынша Тиберия нахиясында ("кіші аудан") орналасқан және жетпіс жеті тұрғыны болды. Ол бидай мен арпа, сондай-ақ ешкілер мен ара улары сияқты өнімдерге салық төледі. Маалул, сондай-ақ көршілес Назарет, Меджаль, Яфа, Джебата және Кнефис қалалары мен ауылдары 1777 жылы Осман билігінен екі жүз долларға салық жинау құқығын сатып алған Назарет монахтарына салық төледі. Отыз жыл өткен соң, олар осы құқықты тағы да сатып алды, бірақ бұл жолы екі мың бес жүз долларға, дәнді дақылдар бағасының және жер жалғасының өсуіне байланысты. Пьер Жакотин 1799 жылғы картасында бұл ауылды Матун деп көрсеткен. 1859 жылы халық саны 280 адамға жетеді деп есептелді, олар 42 фаддан жерді өңдеді. 1875 жылы Виктор Герин Маалулде 350 тұрғын бар екенін анықтады; олардың барлығы мұсылман, шамамен 30 "Шизоматикалық гректерден" басқа. XIX ғасырдың соңында ауыл қыш кірпіштен салынған, төбеде орналасқан. Ауылдың сыртында Каср әл Дейр деп аталатын әсем римдік мазарат табылды.

Британдық мандат дәуірі

ХХ ғасырдың басында Маалул тұрғындары Бейрут қаласының Сурсук отбасына жататын, ертеде ауыл жерлерін сатып алған жер иелері еді. 1921 жылы Сурсуқтар Маалул жерінің 2000 дунамын қоспағанда, барлық жерін Сионисттік Палестина жерін дамыту компаниясына сатты. Сионисттік пионерлер сол жылы осы жерде Нахалал мошавын құрды. Қалған 2000 дунам ауыл халқын асырауға жеткіліксіз болғандықтан, Мандат үкіметінің өтінішімен компания 1927 жылға дейін ауыл тұрғындарына қосымша 3000 дунам жерді жалға беруге келісті. Ауыл тұрғындары жалға мерзімі біткенге дейін бұл жерді сатып алуға құқылы болды. Ауылдағы барлық христиандар православие дінін ұстанды. 1931 жылғы халық санауы бойынша халық саны 390 адамға дейін азайды: 90 үйде 228 мұсылман және 162 христиан. 1945 жылғы статистика бойынша Маалул халқы 690 адамды құрады: 490 мұсылман және 200 христиан, ал 29 дунам жер құрылыспен жабылған.

1948 ж. және содан кейінгі кезең

1948 жылы 15 шілдеде «Декель» операциясы барысында ауыл Израиль әскері тарапынан басып алынды. Ауыл тұрғындары көшкіндерге айналып, үйлер бұзылды. Уәлид Халиди 1992 жылы Маалул ауылының қалдықтарын былай сипаттады: Ауыл орнында қазір еврей ұлттық қоры отырғызған қарағайлы ормандар бар, ол көрнекті еврейлер мен кейбір еврей емес американдықтар мен еуропалықтардың естелігіне арналған. Сонымен қатар, ауыл орнында әскери база да орналасқан. Мешіт пен екі шіркеу әлі де тұр және «Кефар ха Хореш» кибуцының тұрғындары оларды уақыт-уақыт сиыр сарайы ретінде пайдаланады. «Уади әл Халабиге» қарап тұрып, ауыл мен «әл Муджадил» орнының арасында Израильдің пластик зауыты орналасқан. Ауыл орнында кактус, зәйтүн және інжір ағаштары өседі, ал тас үйінділері шашырап жатыр. Мешіттің қарсы жағындағы мұсылман зиратында бірнеше қабірлер көрініп тұр. Ауылдың негізгі орнында да үйлердің қираған қалдықтары сақталған.

Құжаттамалық фильм: Малул өзінің жойылуын тойлайды

Маалул 1985 жылы Мишель Хлеифидің "Маалул өзінің қирауын тойлайды" атты деректі фильмінің нысаны болды.