Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лубия (لوبيا "бұршақ"), кейде Лубия, Лубие және Лубие деп аталады, Тибериядан он шақырым батыста орналасқан палестиналық араб қаласы, 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Израиль тарапынан басылып алынып, қиратылды. Оның тұрғындары күштеп шығарылып, босқындарға айналды. Жақын маңдағы ауылдардың қатарында солтүстікке қарай Нимрин, солтүстік-батысқа қарай Хиттин және оңтүстікке қарай әл-Шаджара бар; Осы ауылдардың барлығы да халқынан айырылды. Крестшілер осы ауылды Лубия деп атаған, ал Хатин шайқасы алдында Саладиннің Әйюбид әскерінің серуендеу орны болған. Бұл 15 ғасырдағы көрнекті мұсылман ғалымы Әбу Бакр әл-Лубянидің туған жері, ол Дамаскіде ислам діни ғылымдарын оқытқан.
Lubya (لوبيا "bean"), sometimes referred to as Lubia, Lubieh and Loubieh, was a Palestinian Arab town located ten kilometers west of Tiberias that was captured and destroyed by Israel during the 1948 Arab Israeli War where its residents were forcefully evacuated and became refugees. Nearby villages included Nimrin to the north, Hittin to the northwest, and al Shajara to the south; Each of those villages were also depopulated. The village was known as Lubia by the Crusaders and was a rest stop for Saladin's Ayyubid army prior to the Battle of Hattin. It is the birthplace of a prominent 15th century Muslim scholar Abu Bakr al Lubyani, who taught Islamic religious sciences in Damascus.
Осман дәуірі
Любия 1596 жылғы салық тізімінде Тиберияның нахиясына ("ауданға") қарасты, Осман империясы Мамлюктерден аймақты басып алғаннан кейін бірнеше он жыл өткен соң. Оның халқы 182 үй шаруасы және 32 жалғыз еркек, шамамен 1177 адамды құрады; барлығы мұсылман. Ауыл ешкілерге, ара уларына және зәйтүн басуға салық төлеуге міндетті болды, бірақ түсімнің көп бөлігі (45 000 акче) белгілі бір сома ретінде төленді. Жалпы салықтар 46 700 акчеге жетті. 1743 жылы Дамаск әкімі, Осман пашасы Сүлеймен Паша әл-Азм, Галілеяның бүлікші араб билеушісі Захир әл-Омармен кездесуге бара жатқанда ауылда қайтыс болды. Любия, Хан Любия орналасқан жерге жақын, бұл орта ғасырларда керуен сарай болған болуы мүмкін. 19 ғасырдың басында Джеймс Силк Бэкингем Любияны биік төбедегі өте үлкен ауыл деп сипаттады. Палестинаға саяхат еткен швейцариялық саяхатшы Жоханн Людвиг Буркхардт ауылды "Луби" деп атады және ауылдың жазығын жабайы артишоктар жапқандығын байқады. Марк Твен 1869 жылғы "Шетелдегі Надандықтар" атты саяхат кітабында былай деп жазды: "Біз Дамаскіден Иерусалимге және Мысырға созылған үлкен керуен жолымен бейбіт түрде жол тарттық, Лубия және басқа да сириялық кішкентай елді мекендерден өттік, олар тікелей төбелер мен қаптардың басына орналасқан және алып кактустармен қоршалған". 1875 жылы француз зерттеушісі Виктор Герин Лубие деп аталған ауылды аралап, онда 700 тұрғыны бар екенін анықтады. Ол сондай-ақ: "Шығыс-батыс бағытында орташа өлшемді кесілген тастардан салынған үй, бұрын христиан шіркеуі үшін пайдаланылған ескі материалдардан салынған сияқты, осы жерде орналасқан" деп атап өтті. Сол ғасырдың соңында ауылдың тастан салынғандығы және әктас төбесінде орналасқандығы туралы мәлімделді. Онда 400-ден 700-ге дейін адам тұрып, зәйтүн және инжір ағаштарын өсірген. 1887 жылғы халық санағында Любиеде шамамен 2730 тұрғын болды; барлығы мұсылман. 1895 жылы бастауыш мектеп ашылды және 1923 жылдан 1947 жылға дейін Палестинадағы Британдық Мандат кезеңіне дейін пайдаланылды.
Lubya belonged to the nahiya ("district") of Tiberias in the 1596 tax records, a few decades after the Ottoman Empire won control over the region from the Mamluks. Its population was recorded as 182 households and 32 bachelors, an estimated 1,177 persons; all Muslim. The village was required to pay taxes on its goats, beehives and its olive press, but most of the revenues (45,000 Akçe) were paid as a fixed amount. Total taxes were 46,700 akçe. In 1743, the Ottoman governor of Damascus, Sulayman Pasha al Azm died in the village while on his way to confront the rebellious de facto Arab ruler of the Galilee, Zahir al Umar. Lubya is near the site of Khan Lubya which is filled with the ruins of a pool, cisterns and large building stones. This site was probably a caravansary during medieval times. In the early 19th century, James Silk Buckingham described Lubya as a very large village on top of a high hill. Johann Ludwig Burckhardt, a Swiss traveler to Palestine, referred to the village as "Louby" and noted that wild artichokes covered the village plain. Mark Twain mentioned it in his 1869 travel book, The Innocents Abroad: We jogged along peacefully over the great caravan route from Damascus to Jerusalem and Egypt, past Lubia and other Syrian hamlets, perched, in the unvarying style, upon the summit of steep mounds and hills, and fenced round about with giant cactuses. In 1875, the French explorer Victor Guérin visited the village, called Loubieh, and estimated it had 700 inhabitants. He further noted that: "A house built of cut stones of medium size in the direction of east and west appears to occupy the site, and to be built out of old materials formerly used for a Christian Church". Later that century, the village was described as being built of stone, on top of a limestone hill. Its population, estimated to be between 400 and 700, cultivated olive and fig trees. A population list from about 1887 showed Lubieh to have about 2,730 inhabitants; all Muslims. An elementary school was established in 1895 and remained in use throughout the rule of the British Mandate of Palestine from 1923 to 1947.
Британдық мандат дәуірі
1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында халық саны 1712 адамды құрады; 1705 мұсылман, төрт христиан және үш друз. 1931 жылғы санақта халық саны 1850-ге өсті; 1849 мұсылман және бір христиан, барлығы 405 үйде тұрды. Осы кезеңде Любия Тиберия округінің екінші ірі ауылы болды. Палестина үкіметінің ауылдық статистикасына сәйкес, 1945 жылы Любияда 2350 адам тұрды, барлығы мұсылман. Ауылдың барлық тұрғындары мұсылман болды. Жердің жалпы ауданы 39 629 дунамды құрады, ал құрылыспен жабдықталған жердің ауданы 210 дунамды құрады.
In the 1922 census of Palestine conducted by the British Mandate authorities the population was 1,712; 1,705 Muslims, four Christians and three Druze, increasing in the 1931 census to 1,850; 1,849 Muslims and one Christian, in a total of 405 houses. During this period, Lubya was the second largest village in the Tiberias District. According to the Palestine Government's village statistics, Lubya had a population of 2,350 in 1945 statistics, all Muslim. All the inhabitants were Muslim. The total land area was 39,629 dunams. while a total of 210 dunams were built up land.
Израильдің басып алуы
1948 жылғы Араб-Израиль соғысының басталған кезде Лубяны жергілікті еріктілер тобы қорғады. Ауылдық күштер еврей жасақтарымен үнемі ұсақ шайқастар жүргізіп тұрды, олар кейін Израиль армиясына айналды. Ауылға жасалған алғашқы израильдік шабуыл 1948 жылдың 20 қаңтарында болды, ол жақын орналасқан Туранға жасалған шабуылмен үйлестірілді, нәтижесінде бір Лубя тұрғыны қаза тапты. 24 ақпанда жергілікті жауынгерлер мен Араб Азаттық Армиясының (ААА) мүшелері ауылдың шетінде еврей керуенін қоршап, бірнеше жарақаттыларға, соның ішінде бір жауынгерге залал келтірді. Наурыз айының басында израильдік күштер Тиберия мен Шаджара ауылы арасындағы бағытты жасауға тырысты, бұл үшін Лубяға шабуыл жасау қажет болды. Шабуыл кезінде жауынгерлер израильдіктерді кері шегіндіріп, жеті адамды өлтірді, ал өздері алты адамды жоғалтты. ААА 10 маусымда еврейлердің Сейера қаласына шабуыл жасады, сол кезде Лубя жауынгерлері мен израильдік күштер арасында бітім туралы келіссөздер жүргізіліп жатқан еді. 16 шілдеде бітім мерзімі аяқталғаннан кейін Израиль «Декель» операциясын бастады, оның басында Назарет қаласын басып алды. Израильдің Лави қаласы Лубя жерінде, ауыл орнының солтүстік-шығысында салынды. 1990 жылдары Лубя туралы екі кітап жарық көрді, біріншісін Ибрагим Яхья Аль Шахаби Бирзейт университетінің қолдауымен жазды, ал екінші кітап 1995 жылы Данияда Махмуд Исса жариялады.
At the onset of the 1948 Arab Israeli War Lubya was being defended by local militia volunteers. Village forces constantly skirmished with the Jewish militias which would soon become the Israeli Army; the first Israeli raid on the village occurred on January 20, 1948, coordinated with one on nearby Tur'an, leaving one Lubya resident dead. On February 24, local militiamen and Arab Liberation Army (ALA) members ambushed a Jewish convoy on the village's outskirts, causing several casualties, including one militiaman. In early March, Israeli forces attempted to create a route between Tiberias and the village of Shajara, which required attacking Lubya. During the attack militiamen repulsed the Israelis, killing seven and losing six of their own. The ALA attacked the Jewish town of Sejera on June 10 at the time when a truce was being brokered between Lubya's militiamen and Israeli forces. After the truce expired on July 16, Israel launched Operation Dekel, capturing Nazareth at the start. The Israeli town of Lavi was built on Lubya's land, northeast of the village site. In the 1990s, two books were published about Lubya by Ibrahim Yahya Al Shahabi, one under the auspices of Birzeit University, and one book about Lubya was published in Denmark, in 1995, by Mahmoud Issa.
Демография
Ауыл халқының саны тарихы бойында күрт өсіп, азайды; 1596 жылы Любияда 1177 адам тұрды, ал 19 ғасырдың басында шамамен 400-700-ге дейін төмендеді. Ауыл тұрғындарының көп бөлігі ислам дінін ұстанды. 1948 жылдан кейін көптеген босқындар Ливандағы Уэвель босқындар лагерінде, сондай-ақ Ливан, Иордания және Сирияның басқа жерлерінде тұрды. Бірнеше жүз адам Израильде қалды, олар алдымен Кафр-Канада қоныстанды. 1983 жылы ПЛО Ливаннан кеткеннен кейін және Сабра мен Шатила трагедиясынан соң, көптеген Любия босқындары Ливаннан Еуропаға эмиграциялады. 2003 жылға қарай Дания, Швеция және Германияда шамамен 2000 адам өмір сүрді.
The village's population rose and dropped dramatically throughout its history; In 1596, Lubya had a population of 1,177 dropping to about 400–700 in the beginning of the 19th century. The village's residents predominantly adhered to Islam. After 1948, the majority of refugees lived at the Wavel refugee camp in Lebanon and other places in Lebanon, Jordan and Syria. A few hundred remained in Israel as present absentees, living first in Kafr Kana. After the departure of the PLO from Lebanon in 1983 and the Sabra and Shatila massacres, many Lubya refugees emigrated from Lebanon to Europe. By 2003 about 2,000 lived in Denmark, Sweden and Germany.