Кіріспе

USS Ticonderoga (CV/CVA/CVS 14) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған 24 ұшақ тасымалдаушы кемесінің бірі болды. Кеме осы атпен аталатын төртінші АҚШ Әскери-теңіз кемесі еді және Американ революциялық соғысындағы Тикондерога бекінісін басып алуына байланысты осылай аталды. "Тикондерога" 1944 жылдың мамыр айында қолданысқа енгізіліп, Тынық мұхитындағы операциялар театрында бірнеше шайқаста қатысып, бес шайқас жұлдызына ие болды. Соғыс аяқталғаннан кейін жақын арада қызметтен шығарылған ол, 1950 жылдардың басында шабуылдаушы кеме (CVA) ретінде жаңғыртылып қайта қолданысқа енгізілді, содан кейін суастына қарсы кемеге (CVS) айналды. Ол Корея соғысына қатысуға кеш қайта қолданысқа енгізілді, бірақ Вьетнам соғысында өте белсенді болды, үш Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісін, бір Ұжымдық мақтау белгісін және 12 шайқас жұлдызын алды. "Тикондерога" алдыңғы "Эссекс" класты кемелерден 5 метрге (16 фут) ұзын болды, себебі ол алдыңғы бөлігіне орнатылған зениттік артиллерияға арналған еді. Кейінгі "Эссекс" класты кемелердің көпшілігі осы "ұзын корпус" дизайнымен аяқталды және "Ұзын корпус" деп аталды. Әскери кемелер тізілімінде көрсетілгендей, карьерасының соңында, бірнеше өзгерістерден кейін, ол "Хэнкок" класына жатқызылды. "Тикондерога" 1973 жылы қызметтен шығарылып, 1975 жылы металл тескісіне сатылды.

Құрылыс және іске қосу

Кеме 1943 жылдың 1 ақпанында Вирджиния штатының Ньюпорт Ньюс қаласындағы Newport News Shipbuilding & Dry Dock Co. компаниясында "Ханкок" деп салынды, 1943 жылдың 1 мамырында "Тикондерога" деп аталды және 1944 жылдың 7 ақпанында Стефани Сара Пеллдің демеушілігімен суға түсірілді. Ол 1944 жылдың 8 мамырында Норфолк теңіз базасында капитан Дикси Кифер басқаруымен комиссияға қабылданды.

Қызмет тарихы

Тикондерога Норфолк портында шамамен екі айдай болды. 1944 жылғы 26 маусымда кеме британдық Вест-Индияға бағыт алды. Ол әуе операцияларын және жаттығуларды жүргізіп, 30 маусымда Тринидадтың Порт-оф-Испанияға жетті. Келесі 15 күн ішінде «Тикондерога» әуе тобы мен экипажын тиімді соғыс кезіндегі командаға айналдыру үшін қарқынды жаттығулар жасады. 16 шілдеде Батыс Үндістаннан шығып, Норфолкке қайтып келді. 22 шілдеде жөндеуден өткен соң келді. 30 тамызда кеме Панамаға қарай жол алды. 4 қыркүйекте Панама каналынан өтіп, келесі күні Сан-Диего әскери-теңіз базасына жетті. 13 қыркүйекте Сан-Диегоға келгеннен кейін, ол азық-түлік, отын, авиациялық жанармай және қосымша 77 ұшақ, сондай-ақ олармен бірге барған теңізшілер корпусының авиациялық және қорғаныс бөлімшелерін жүктеп алды. 19 қыркүйекте ол Гавайиге бет алды, бес күннен кейін сонда жетті. «Тикондерога» Перл-Харборда шамамен бір айдай болды. Ол «Каринамен» бірге жүк кемесінен әуе кемесіне авиациялық бомбаларды ауыстыру бойынша тәжірибелер жүргізді. Осы сынақтардан кейін күндізгі және түнгі ұшу жаттығуларын, сондай-ақ әуе шабуылына қарсы қорғаныс жаттығуларын жүргізді. Эниветокта қысқа тоқтағаннан кейін, «Тикондерога» 29 қазанда Батыс Каролина аралдарындағы Улитиге жетті. Сол жерде ол 6-шы әуе кемелер дивизиясының командирі контр-адмирал Артур В. Радфордты алып, контр-адмирал Фредерик Шерманның 38.3 (TG 38.3) Жедел Тобының бір бөлігі ретінде 38-ші Жедел Топқа (TF 38) қосылды. Содан кейін «Тикондерога» Шығыс жағалаудағы қалыпты операцияларға оралды. 4 қарашада Флорида штатының Мейпорт әскери-теңіз стансасынан шығып, Еуропаға бет алды. Ол 10 күннен кейін Гибралтарда «Интрепид» кемесін ауыстырып, келесі сегіз ай бойы Жерорта теңізінде жүзіп өтті. 1956 жылғы 2 тамызда «Тикондерога» Норфолкке оралды және SCB 125 бағдарламасы аясында бұрышты ұшу палубасын және жабық дауылға қарсы мұрын бөлігін орнату үшін кемежайға кірді. Бұл өзгерістер 1957 жылдың басында аяқталды, сәуір айында ол жаңа портына – Калифорния штатының Аламеда қаласына қарай жолға шықты. 30 мамырда ол өзінің мақсатына жетіп, жөндеуден өтті және жазды Калифорния жағалауындағы операциялармен аяқтады. 16 қыркүйекте Сан-Франциско шығанағынан шығып, Қиыр Шығысқа қарай бағыт алды. Жолда ол Перл-Харборда тоқтады, содан кейін батысқа қарай Жапонияның Йокосука қаласына қарай жалғаса берді, онда 15 қазанда жетті. Алты ай бойы «Тикондерога» Жапонияның солтүстігінен Филиппиннің оңтүстігіне дейін суларда жүзіп өтті. 1958 жылғы 25 сәуірде Аламедаға келгеннен кейін ол қайтадан іске қосылғаннан бергі бірінші рет Батыс Тынық мұхитына сапар жасады. Ұшақ ангардан лифт арқылы жылжытылып жатыр екен. Ұшаққа B43 ядролық бомба орнатылған. Ұшқыш, лейтенант Д.Г. Дуглас Вебстер, ВА 56 «Чемпиондар» шабуыл эскадрильясының А 4Е Skyhawk, BuNo 151022 ұшағы және ядролық қару жоғалды. Оқиға туралы сол кезде жарияланбады, ал 1981 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігінің есебінде бір мегатондық бомба жоғалғаны туралы мәлімделгенге дейін бұл жайт белгілі болған жоқ. Жапония оқиғаның егжей-тегжейлі мәліметтерін сұрады.

1966-1967 жылдар, 1967-1968 жылдардағы жұмыстарға орналасу

Жөндеу жұмыстарынан кейін 9 шілдеде Сан-Диегодан шығып, Батыс жағалауындағы әдеттегі жаттығу операцияларын бастады. Осыған ұқсас жаттығулар 15 қазанға дейін жалғасты, содан кейін "Тикондерога" Сан-Диегодан Гавайи арқылы Батыс Тынық мұхитына қарай жол тартты. 30 қазанда ол Жапонияның Йокосука қаласына жетіп, 5 қарашаға дейін онда болды. Содан кейін 10-11 қарашада Филиппиндегі Субик шығанағындағы АҚШ Әскери-теңіз базасында түнеу үшін тоқтады. 13 қарашада "Тикондерога" Тонкин шығанағына жетіп, 1966-1967 жылдарғы әскери қызметтердің біріншісін бастады. Ол 11 650 жауынгерлік ұшу миссиясын орындады, барлығы Солтүстік Вьетнамдағы жау нысаналарына бағытталған. Оның негізгі нысаналары логистикалық және байланыс желілері, сондай-ақ көлік инфрақұрылымы болды. "Операция Rolling Thunder" операциясына қосқан үлесі үшін, сондай-ақ Air Wing Nineteen-ның есебінен "Тикондерога" екінші Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісімен марапатталды.