Кіріспе
Англиядағы білім берудің жалпы шолуы
Дағдылар, тәжірибе және жоғары білім министрі
|жетекші есімдері = Джиллиан Киган, Люк Холл
|бюджет = 62,2 миллиард фунт стерлинг
|бюджеттік жыл = 2008–09
|негізгі тілдер = ағылшын тілі
|жүйе түрі = Ұлттық
|құрылған шаралар = Міндетті білім беру
|құрылған күндер = 1880
|сауаттылық жылы = 2012
|сауаттылық көрсеткіші = 99%
|тіркелгендердің жалпы саны = 11,7 миллион
|тіркелгендердің бастауыш білімдегі саны = 4,50 миллион (мемлекеттік мектептерде) (2016)
|тіркелгендердің орта білімдегі саны = 2,75 миллион (мемлекеттік мектептерде 11-сыныпқа дейін) (2014/15)
Қосымша білім: 2 613 700
2-деңгей және жоғары: 81,0%
3-деңгей және жоғары: 62,6% (19–64 жастағы ересектердің арасында, 2014 жылғы мәліметтер бойынша)
|жоғары білімнен кейінгі деңгей = 4-деңгей және жоғары: 41,0% (19–64 жастағы ересектердің арасында, 2014 жылғы мәліметтер бойынша). 11-сыныптың соңында (15 немесе 16 жаста, туған күніне байланысты) оқушылар әдетте жалпы орта білім беру сертификатын (GCSE) немесе басқа 1- немесе 2-деңгейлі біліктіліктерді тапсырады. Білім беру 18 жасқа дейін міндетті болғанымен, мектепке бару 16 жасқа дейін міндетті: сондықтан 16 жастан кейінгі білім алу түрлі формада болуы мүмкін және академиялық немесе кәсіптік болуы мүмкін. Бұл білімді жалғастыруды, белгілі бір бағдарламаны (sixth form) тамамдау арқылы A деңгейіне немесе балама 3-деңгейлі біліктілікке жетуді білдіреді. Сондай-ақ, жұмысқа негізделген тәжірибелік оқу, тағылымдама және еріктілік қызметін қамтуы мүмкін. Регламенттелген біліктіліктер шеңбері (RQF) ұлттық мектеп емтихандарын және кәсіптік білім беру біліктіліктерін қамтиды. Жоғары білім көбінесе үш жылдық бакалавр дәрежесімен басталады. Аспирантураға магистрлік дәрежелер (оқыту немесе зерттеу арқылы) және әдетте кем дегенде үш жылға созылатын докторлық дәрежелі зерттеулер кіреді. Жоғары білім беру біліктіліктерінің аясы (FHEQ), RQF-қа байланысты, дипломдарды беруші ұйымдардан алынған дипломдар мен басқа да біліктіліктерді қамтиды.
|leader names = Gillian KeeganLuke Hall
|budget = £62.2 billion
|budget year = 2008–09
|primary languages = English
|system type = National
|established events = Compulsory education
|established dates = 1880
|literacy year = 2012
|literacy total = 99%
|enroll total = 11.7 million
|enroll primary = 4.50 million (in state schools) (2016)
|enroll secondary = 2.75 million (up to Year 11 in state schools) (2014/15)Further Education: 2,613,700
Level 2 and above: 81.0%Level 3 and above: 62.6%(of adults 19–64 in 2014)
|attain post secondary = Level 4 and above: 41.0%(of adults 19–64 in 2014) At the end of Year 11 (at age 15 or 16, depending on their birthday) students typically take General Certificate of Secondary Education (GCSE) exams or other Level 1 or Level 2 qualifications. While education is compulsory until 18, schooling is compulsory to 16: thus post 16 education can take a number of forms, and may be academic or vocational. This can involve continued schooling, known as sixth form, leading to A levels or alternative Level 3 qualifications. It can also include work based apprenticeships, traineeships and volunteering. The Regulated Qualifications Framework (RQF) covers national school examinations and vocational education qualifications. Higher education often begins with a three year bachelor's degree. Postgraduate degrees include master's degrees, either taught or by research, and doctoral level research degrees that usually take at least three years. The Framework for Higher Education Qualifications (FHEQ), which is tied to the RQF, covers degrees and other qualifications from degree awarding bodies.
Ағылшын тіліндегі білім беру тарихы
Орта ғасырларда аристократия ұлдарына, дін қызметкері немесе монах болуға, сондай-ақ мемлекеттік басқару немесе құқық саласында жұмыс істеуге дайындалу үшін латын тілін оқыту үшін мектептер ашылды. Католик христиан дін қызметкерлерін одан әрі оқыту үшін шіркеумен байланысты екі университет құрылды: Оксфорд және Кембридж университеттері. Англиядағы білім беру он тоғызыншы ғасырға дейін діни мекемелермен тығыз байланыста болды, бірақ ерте заманауи кезеңде кез келген діни сенімі бар балаларға ашық қайырымдылық мектептері мен «еркін грамматикалық мектептер» көбірек таралды. XIX ғасыр реформалары білім беру мүмкіндіктерін кеңейтіп, мемлекеттік қаржыландырылатын мектептерді енгізді. 1870 жылға дейін барлық мектептер қайырымдылық немесе жекеменшік мекемелер болды, бірақ сол жылы «Бастауыш білім беру туралы» 1870 жылғы заң (33 және 34 Vict. c. 75) жергілікті билік органдарына қолданыстағы бастауыш мектептерді толықтыруға және кез келген кемшіліктерді жоюға рұқсат берді. 1902 жылғы «Білім беру туралы» заң жергілікті билік органдарына орта мектептер құруға мүмкіндік берді. 1918 жылғы «Білім туралы» заң бастауыш мектептердегі оқу ақысын жойды. 19 ғасырда әйелдерге университет біліміне қол жеткізу үшін әйелдер колледждері құрылды, алғашқылары – Лондонның Бедфорд колледжі (1849), Кембридждің Гиртон колледжі (1869) және Кембридждің Ньюнхэм колледжі (1871) болды. Лондон университеті 1868 жылы әйелдер үшін арнайы емтихан өткізіп, 1878 жылы оларға диплом беруді бастады. University College Bristol (қазіргі Бристоль университеті) 1876 жылы құрылғаннан кейін аралас білім беретін алғашқы жоғары оқу орны болды, ал 1878 жылы Лондон университеті колледжі де осы мүмкіндікті ұсынды (ол 1871 жылдан бастап аралас сабақтар өткізген).
Заң бойынша міндетті білім беру
5 жастан 18 жасқа дейінгі барлық балалар үшін толық күндізгі білім беру міндетті, оқушылар 16 жасқа дейін дәстүрлі мектепте оқуы керек. Осы жастан кейін олар 18 жасқа дейін білім алуын жалғастыруға заң бойынша міндетті (академиялық немесе техникалық білім алуы мүмкін), бірақ бұл міндетті түрде дәстүрлі мектеп ортасында болуы керек емес. Заңмен бекітілген көптеген кәсіптік бағдарламалар қолжетімді. Оқушының білім алуын тоқтатуға болатын жас әдетте міндетті білім беруді аяқтау жасы деп аталады. 2008 жылғы Білім және дағдылар заңымен бұл жас 18-ге дейін көтерілді; бұл өзгеріс 2013 жылы 16 жастағылар үшін, ал 2015 жылы 17 жастағылар үшін күшіне енді. Осы уақыттан бастап, мектепті бітіру жасы (16 жас) және білім беруді аяқтау жасы (18 жас) бөлек есептеледі. Мемлекеттік білім беру және жоғары сыныптардағы білім беру салық қаражатынан қаржыландырылады. Бала бастауыш білімді 5 жасқа толған оқу жылында бастайды. 3 және 5 жас аралығындағы балалар жылына 600 сағаттан мемлекеттік қаржыландырылатын, мектепке дейінгі білім алуға құқылы. Бұл білім «ойнау тобында», балабақшада, қоғамдық балалар күтімі орталықтарында немесе мектептегі балалар бағында ұсынылуы мүмкін. Сондықтан, Англиядағы барлық балалар міндетті түрде бірінші «белгіленген күнден» бастап, яғни 5 жасқа толған күнінен бастап 18 жасқа дейін білім алуы керек (мектепте немесе басқа орында) және 16 жасқа толған оқу жылының маусым айының соңғы жұмасына дейін мектепте оқуын жалғастыруы керек. Білім беруді аяқтау жасы 2013 жылы 17 жасқа дейін, ал 2015 жылы 1 қыркүйекте немесе одан кейін туғандар үшін 18 жасқа дейін көтерілді. Оқу жылы 1 қыркүйекте (ал егер оқу жылы тамыз айында басталса, 1 тамызда) басталады. Білім берудің міндетті кезеңдеріне: негізгі кезең (мектепке дейінгі білім берудің соңғы бөлігі және міндетті білім берудің бастапқы бөлігі), 4 негізгі кезең және 16 жастан кейінгі білім беру кіреді, бұл кейде бейресми түрде «бесінші негізгі кезең» деп аталады және 6-шы сыныптарды, мектептегі орта білім берудің соңғы 2 жылын қамтиды.
Мектеп түрлері
Оқушылардың білім берудің міндетті бөлігіндегі әртүрлі мектептер мен сатылар үшін әртүрлі терминдер мен атаулар бар. Грамматикалық мектептер – 11 жастан бастап балаларды іріктеп қабылдайтын мектептер; олар көбінесе мемлекеттік қаржыландырылады, бірақ ақы төлейтін тәуелсіз грамматикалық мектептер де бар. Балабақшаға дейінгі білім беретін мектептер әдетте 3 жастан бастап оқушыларды қабылдайды; алайда, кейбір мектептер одан да кіші оқушыларды қабылдайды. Негізгі кезең Жыл Соңғы емтихан Жасы Мемлекеттік қаржыландырылатын мектептер Мемлекеттік қаржыландырылатын іріктелген мектептер Ақы төлейтін тәуелсіз мектептер Ерте жас кезеңі Балабақша (немесе мектепке дейінгі) 3-4 Бастауыш мектеп. Төменгі саты (бастауыш) 4-5 KS1 1-жыл 5-6 2-жыл 6-7 KS2 3-жыл 7-8 Кіші мектеп. 4-жыл 8-9 Дайындық немесе кіші мектеп. 5-жыл 9-10 Орта мектеп. 6-жыл Ұлттық оқу бағдарламасы бойынша бағалау Грамматикалық мектепке түсу емтиханы, көбінесе «11+» емтиханы 10-11 KS3 7-жыл 11-12 Жалпы білім беретін немесе орта мектеп Төменгі саты Жалпы білім беретін, орта немесе жоғары сыныптар, сондай-ақ іріктелген академиялар 12-13 8-жыл 13-14 9-жыл Жоғары сыныптар (Жалпы/Жеке мектеп) KS4 10-жыл 14-15 Университет техникалық колледжі Жоғары саты 11-жыл GCSE 15-16 KS5 12-жыл Жоғары деңгейдегі қосымша білім немесе жыл соңындағы емтихан 16-17 6-шы сынып колледжі Кәсіби білім беретін колледж Математика мектебі 13-жыл A деңгейлері, T деңгейлері, BTEC, Халықаралық бакалавриат және т.б. 17-18 жас аралығы.
Жеке мектептер
Англиядағы мектеп оқушыларының шамамен 7% жекеменшік, ақы төленетін мектептерге қатырады. 13-18 жастағы кейбір тәуелсіз мектептер тарихи себептермен «жемқорлық мектептер» деп, ал 8-13 жастағылар үшін «дайындық мектептері» деп аталады. Кейбір мектептер белгілі бір дағдылары немесе қабілеттері бар оқушыларға стипендия, не қаржылық жағдайы нашар отбасылардан шыққан оқушыларға оқуға мүмкіндік беру үшін шәкіртақы ұсынады. Тәуелсіз мектептер Ұлттық оқу жоспарына бағынуға міндетті емес, сондай-ақ олардың мұғалімдерінің ресми педагогикалық білімі болуы заңмен талап етілмейді және реттелмейді. Тәуелсіз мектептер инспекциясы барлық тәуелсіз мектептердегі білім сапасы туралы есептерді жүйелі түрде жариялайды.
Мектептен тыс білім беру
1944 жылғы Білім туралы заңда ата-аналар балаларының біліміне жауапты екендігі, "мектепке қатысу арқылы немесе басқа тәсілдермен" көрсетілген, бұл балаларды үйде оқытуға мүмкіндік береді. Ресми түрде "Таңдаулы үйде білім беру" деп аталатын оқыту, құрылымды үй оқуынан (мектептік оқу бағдарламасын пайдалану) бастап, құрылымы аз "еркін оқуға" дейін жетеді. "Басқаша білім беру" 1970 жылдардан бері балаларын мектептен тыс оқытуды қалайтын ата-аналарды қолдап келеді. Мемлекет мектептен тыс білім беруді таңдаған ата-аналарға ешқандай қаржылық көмек көрсетпейді.
16 жастан кейінгі білім беру
Мектепке бару міндеттілігі келесі оқу жылы басталғанға дейін 16 жасқа толатын оқушылар үшін маусым айының соңғы жұмасында аяқталады. Мемлекеттік және жекеменшік мектептердегі көптеген оқушылар міндетті білім берудің соңғы жылында ғылыми бағалау емтихандарын (GCSE) тапсырады. Осыдан кейін жастар 18 жасқа толғанға дейін білім алуға міндетті, бірақ мектепке қатысуы міндетті емес. Олар мектептің жоғары сыныптарында, арнайы жоғары сынып мектептерінде немесе колледждерде техникалық білімді қоса алғанда, білімін жалғастыра алады. Сонымен қатар, олар оқушылыққа немесе тәжірибелік оқуға қатыса алады, немесе аптасына 20 сағаттан астам волонтер болып жұмыс істеп, қатар білім алуға немесе оқуға қатыса алады.
Үйреншік және тағылымдама
Ұлттық шәкіртақы қызметі 16 және одан жоғары жастағы адамдарға кәсіптік білім алу үшін шәкіртақыға түсуге көмектеседі. Тағылымдамалар да Ұлттық шәкіртақы қызметінің бақылауында болады, олар білім беру және оқыту бағдарламалары, жұмыс тәжірибесімен үйлестіріліп, тәжірибешілерге шәкіртақы алу үшін қажетті дағдыларды дамытуға мүмкіндік береді. T деңгейлері – 2020 жылы енгізілген техникалық біліктіліктер, студенттерді білікті жұмысқа, шәкіртақыға және жоғары білімге дайындау мақсатында бизнес және білім беру ұйымдарымен бірлесіп әзірленді. Әрбір T деңгейі кәсіптік дағдыларды дамытуға бағытталған, жұмыс беруші ұйымда өндірістік практиканы қамтиды.
Жоғары білім
Англияда жоғары білім беруді жоғары білім беру (HE) колледждері, университет колледждері, университеттер және жеке колледждер ұсынады. Студенттер әдетте 18 жастан бастап жоғары білімге бакалавриат ретінде түседі және кәсіптік және академиялық біліктіліктердің алуан түрлерін оқи алады, соның ішінде 4-деңгейдегі жоғары білім туралы куәліктер мен жоғары ұлттық сертификаттар, 5-деңгейдегі жоғары білім туралы дипломдар, жоғары ұлттық дипломдар және негіздемелік дәрежелер, 6-деңгейдегі бакалавр дәрежесі (әдетте құрметпен), 7-деңгейдегі медицина, стоматология және ветеринария салаларындағы интеграцияланған магистрлік дәрежелер мен дәрежелер. Тарихи тұрғыдан алғанда, 1960 жылдан бері жеке колледждер мен университеттерден басқа бакалавриаттық білім беру негізінен мемлекеттік қаржыландыруда, 1998 жылдың қазанында қосымша төлемдер енгізілді, бірақ 2012 жылдың қазанынан бастап жылына 9000 фунт стерлингке дейін төлем қабылданады. Университеттер арасында белгілі бір иерархия бар, Расселл тобы елдің ең беделді университеттерінен тұрады. Жеке компаниялар университеттердің рейтингтерін жасайды, олар әдетте бүкіл Ұлыбританияны қамтиды. Мемлекет университеттердегі оқу бағдарламаларын бақыламайды, бірақ жоғары білімге әділ қолжетімділікті қамтамасыз ету және ілгерілету үшін студенттермен келісімдерді бекітіп, бақылайтын Студенттерге қызмет көрсету қызметі (OfS) арқылы қабылдау процедураларына ықпал етеді. Жоғары білім беруді сапамен қамтамасыз ету агенттігі (QAA) – тәуелсіз сарапшы сапа органы, оның міндеті Англиядағы жоғары білім берудегі оқыту және оқу сапасын сақтау және жақсарту. Көптеген дәрежелерден айырмашылығы, мұғалімдерді даярлау курстарын мемлекет бақылайды, ал стандарттарды Ofsted инспекторлары бақылайды. Ағылшын университеттерінде ұсынылатын әдеттегі бірінші дәреже – бакалавр дәрежесі, ол әдетте үш жылға созылады, бірақ кейбір оқу орындарында екі жылға (немесе толық уақыттық балама) созылатын кәсіптік негіздегі дәрежелер де бар. Көптеген оқу орындары қазір интеграцияланған магистрлік дәрежелерді, әсіресе STEM пәндерінде, бірінші дәреже ретінде ұсынады; олар әдетте төрт жылға созылады, алғашқы үш жыл осы пән бойынша бакалавр курсына қатар жүреді. Бірінші дәрежелі студенттер студенттер деп аталады. Интеграцияланған және дәстүрлі аспирантуралық магистрлік дәрежелер арасындағы төлемдердің айырмашылығы (және біріншісі үшін төлемдер бірінші дәреже деңгейінде шектеледі) интеграцияланған магистрлік дәрежеге бірінші дәрежеде түсуді ыңғайлырақ жасайды. Интеграцияланған магистрлік дәрежелер көбінесе Англиядағы STEM мамандарының аттестациялық мәртебесіне жетудің стандартты жолы болып табылады. Ұлыбританиядағы шетелдік студенттердің көп бөлігі британдық оқу орнын елдің жоғары сапалы білім беруіне байланысты таңдайды, бұл көрсеткіш Канада мен Австралиядан (20% -дан астам) немесе АҚШ-тан (шамамен 15%) әлдеқайда жоғары. Оксфорд және Кембридж университеттері әлемдік рейтингтердегі алғашқы ондыққа кіреді. Лондон экономика мектебі және Лондон университетінің колледжі сияқты кейбір лондондық оқу орындарында бірінші курс студенттерінің көп бөлігі Ұлыбританиядан тыс жерлерден келеді. Аспиранттарды қоса алғанда, Лондондағы Империал колледжінде және Лондон өнер университетінде де шетелдік студенттер көпшілікті құрайды.
Ақылы қызметтер
1998 жылдың қазан айынан бастап көптеген студенттер бітіргеннен кейін қайтарылатын оқу ақысын төлейді, бұл ақы төлеуі табыстың белгілі бір деңгейіне (21 000 фунт стерлинг) жетуіне байланысты. Ең төмен табысты отбасылардан шыққан студенттер үшін мемлекет барлық оқу ақысын төлейді. Тек белгілі бір жалақы шегіне жеткендер ғана (21 000 фунт) оқу ақысын жалпы салық арқылы төлейді. Іс жүзінде, Англияда жоғары білім алуға кіретін студенттердің аз бөлігі үшін білім тегін болып қала береді. Ағылшын студенттері әдетте күнкөріс және тұру шығындарын жабу үшін студенттік несие алуға құқылы. 2012-13 оқу жылынан бастап қабылданған студенттер жылына 9 000 фунт стерлингке дейін оқу ақысын төлейді, ал көптеген университеттер 6 000 фунт стерлингтен астам ақы алады. Оқу ақысы жоғарылағаннан кейін бай және кедей студенттер арасындағы айырмашылық азайды. Бұл университеттердің оқу ақысын стипендиялар мен әлеуметтік жәрдем бағдарламаларына инвестиция ретінде жұмсауының нәтижесі болуы мүмкін. 2016 жылы The Guardian газеті 2006 жылдан 2015 жылға дейін университетке түсуге үміткер кемқұрылтай студенттердің саны 72% -ға өскенін хабарлады, бұл Шотландия, Уэльс немесе Солтүстік Ирландиядағы өсімнен асып түседі. Экономикалық өнімділікті зерттеу орталығының зерттеуі оқу ақысын енгізу «жеке адамға шаққандағы қаржыландыруды арттырды, білім беру стандарттарын көтерді, студенттер санын арттырды және артықшылықты және әлеуеті шектеулі студенттер арасындағы қатысу аралығын қысқартты» деген қорытынды жасады.
Ересектер білім беруі
Ересектер білімі, білім беруді жалғастыру немесе өмір бойы білім алу барлық жастағы студенттерге ұсынылады. Бұл жоғарыда аталған кәсіптік біліктіліктерді де, сондай-ақ: тиісті біліктілігі жоқ ересектерге университетке түсуге мүмкіндік беретін бір немесе екі жылдық дайындық курстарды да қамтиды. Ашық университеті бакалавриат және магистратура деңгейіндегі қашықтықтан оқыту бағдарламаларын ұсынады. Жұмысшылардың білім беру қауымдастығы жергілікті білім беру органдарының қолдауымен ұсынылатын, біліктілік берумен немесе бермейтін, көңіл көтеруге арналған көптеген курстарды ұсынады. Курстар демалыс тілдері, өнер, қолөнер және яхта жүзу сияқты әртүрлі салаларда қолжетімді.
One or two year access courses, to allow adults without suitable qualifications access to university. The Open University runs undergraduate and postgraduate distance learning programmes. The Workers' Educational Association offers large number of semi recreational courses, with or without qualifications, made available by Local Education Authorities under the guise of Adult Education. Courses are available in a wide variety of areas, such as holiday languages, arts, crafts and yacht navigation.
Стандарттар
ЭЫДҰ үйлестіретін Халықаралық студенттерді бағалау бағдарламасы қазіргі уақытта 15 жастағы британдықтардың жалпы білімі мен дағдыларын сауаттылық, математика және ғылым бойынша әлемде 13-орында санайды, орташа британдық оқушы 503,7 ұпай жинап, ЭЫДҰ-ның 493 ұпайынан жоғары нәтиже көрсетіп отыр. 2021 жылы Англиядағы бастауыш сынып оқушылары оқу дағдылары бойынша Халықаралық оқу сауаттылығын зерттеуде 4-орынды иеленді. Біріккен Ұлттар Ұйымы Ұлыбританияны білім индексі бойынша 7-орынға қойды, бұл білім деңгейі, жан басына шаққандағы ЖІӨ және өмір сүру ұзақтығын өлшейтін көрсеткіш, және ол Еуропаның көп бөлігінен озып тұр. 1997-2010 жылдар аралығында Лейбористік үкімет әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан қиын жағдайдағы аймақтарда қалалық академияларды енгізді. Инспекторлар тарапынан жеткіліксіз деп танылған немесе жақсартуды қажет ететін бұрынғы жергілікті билік мектептері академиялық сенімге көшіріліп, қазір жақсы немесе керемет деп бағалануда. Академиялар ең қиын жағдайдағы аудандарда құрылды, олар білім деңгейін көтерудің, үміттерін арттырудың және ең аз қамтылған азаматтар үшін мүмкіндіктер жасаудың негізгі факторы болып табылады. 2015 жылға қарай, барлық әлеуметтік топтардан шыққан оқушылардың саны 2010 жылға қарағанда жақсы және керемет деп бағаланған мектептерде көбірек болды. Академия жүйесінің осы өсімі Англиядағы мектептердегі жақсарумен бірге жүреді, барлық мектептердің 88% жақсы немесе керемет деп бағаланды, бұл 2010 жылдың тамызындағы 68% көрсеткіштен жақсаруды білдіреді.
Қаржыландыру
2018 жылдан бастап ағылшын мектептері ұлттық формула бойынша қаржыландырылады. 2019 жылдың тамызында мектептерге және ерекше қажеттіліктері бар оқушыларға арналған бюджет 2020–21 жылдары 6%-ға (2,6 миллиард фунт стерлинг) арттырылатыны, 2021–22 жылдары 4,8 миллиард фунт стерлинг және 2022–23 жылдары 7,1 миллиард фунт стерлинг көлемінде ұлғаятыны жарияланды – сонымен қатар мұғалімдердің зейнетақы төлемдеріне қосымша шығыстарды қаржыландыру үшін жылына қосымша 1,5 миллиард фунт стерлинг қарастырылған. Бұл жаңа қаржыландыруға 2020–21 жылдары ерекше білім беру қажеттілігі бар балалар мен мүмкіндігі шектеулі балаларды қолдау үшін 780 миллион фунт стерлинг бөлінген.