Кіріспе
Шығыс Германия саяси партиясы, Германия Федеративтік Республикасының саяси партиясы. Германияның Ұлттық Демократиялық партиясы (National Demokratische Partei Deutschlands, NDPD) – 1948 жылдан 1989 жылға дейін Германияның Социалистік Бірлік партиясының (SED) серіктес партиясы болып қызмет еткен Шығыс Германияның саяси партиясы. Ол бұрынғы наци партиясының мүшелерін, Вермахтты және орта тапты өкілдік еткен. Оны Батыс Германиядағы және қазіргі біріккен Германиядағы азғын ұлттық демократиялық партиямен (Nationaldemokratische Partei Deutschlands, NPD) шатастыруға болмайды.
the political party in the Federal Republic of Germany
The National Democratic Party of Germany (National Demokratische Partei Deutschlands, NDPD) was an East German political party that served as a satellite party to the Socialist Unity Party of Germany (SED) from 1948 to 1989, representing former members of the Nazi Party, the Wehrmacht and middle classes. It should not be confused with the far right National Democratic Party of Germany (Nationaldemokratische Partei Deutschlands, NPD), which was a party in West Germany and continues as a minor non governmental party in the modern united Germany.
Тарих
НДПД-ны Лотар Болц (Германия Коммунистік партиясының және КСРО-дағы «Еркін Германия үшін Ұлттық Комитетінің» бұрынғы мүшесі), Вильгельм Адам (СА-ның бұрынғы мүшесі) және басқалар бірлесіп құрды. Оның мақсаты 1945 жылға дейін нацистік партияға (НСДАП) қызығушылық танытқан әлеуметтік топтарға (мысалы, әскерилер мен орта таптың бір бөлігіне) қол жеткізіп, оларға саяси платформа ұсыну болды. Осы арқылы олардың қайтадан оңшылдарды қолдауына немесе антикоммунистік Батыс одақтастарына жүгінуіне жол бермеу жоспарланды. Неміс ұлтшылдығы соғыстар аралық кезеңде күшті күш болды және миллиондаған немістер НСДАП мүшелері болды. Сталин оларды неміс саясатында жаңа кеңестік және Батысқа қарсы бағыт құру үшін пайдалануды көздеді. Жоғары дәрежелі кеңес дипломаты Владимир Семеновтың сөзіне сәйкес, Сталин оларға тіпті өздерінің «Völkischer Beobachter» газетін шығаруға рұқсат беруді ұсынған. Бірақ неміс коммунистері мен бірқатар кеңес шенеуніктері Сталиннің идеяларына қызығушылық танытпады және оларды іске асыруға құлшыныс білдірмеді. Оның орнына партия 1952 жылы «Mitteldeutsche Neueste Nachrichten» атты аймақтық күнделікті газетті жариялады. Жаңа партияға бұрынғы НСДАП мүшелерінен, офицерлерден және қоныс аударғандардан да қабылдау көзделді, сондай-ақ Батыс Германияның «Барлық неміс блогы»/Құқықтарынан айырылғандар лигасы және Австрияның тәуелсіздер федерациясы сияқты ұйымдардан да адамдарды тарту жоспарланды. Германияның Социалистік Бірлік Партиясының (СЭД) 1948 жылғы мамыр айында өткен отырысында «саяси тұрғыдан анық емес адамдардың» келесі сайлауда Батыс Германияның ХДС және ФДП сияқты буржуазиялық партияларға, ХДС және ЛДПД үшін «кадеттер» деп дауыс бермеуі керек екені айтылды. Клаус Шредердің мәлімдемесіне сәйкес, НДПД-ның қатарында бұрынғы нацистер коммунистік СЭД-ге қарағанда аз болды. Бұл НДПД-ның СЭД-ге қарағанда әлдеқайда кішкентай болуымен байланысты болды. НДПД Германиядағы Кеңес әскери әкімшілігі тарапынан 1948 жылдың 16 тамызында мойындалды және кейіннен 52 делегатты Шығыс Германия парламентіне, «Volkskammer»-ге, Ұлттық фронттың құрамында жіберді. Бұл делегаттардың ешқайсысы үкіметке қарсы дауыс берген жоқ, бұл басқа блоктық партиялар сияқты, билеуші партия СЭД-тің құлықтарын орындаумен байланысты болды. Алайда, Берлин қабырғасы құлағаннан кейін НДПД саясатта тәуелсіз күшке айналып, ешқашан өткізілмеген жалғыз еркін «Volkskammer» сайлауына (1990 жылдың 18 наурызында) қатысты. НДПД Шығыс Германиядағы басқа либералдық партиялардың сайлау коалициясына қосылмады және жеке күшпен сайлауға түсті. Нәтижелер көңіл көншітпеді: 44,292 дауыспен (0,38%) олар номиналды түрдегі мүшелерінен де аз дауыс алды. 1990 жылдың 27 наурызында НДПД «Bund Freier Demokraten» ұйымына қосылды, бірақ бұл ұйым көп ұзамай Еркін Демократиялық Партияға (FDP) біріктірілді.
Бағдарлама және идеология
NDPD бағдарламасы, басқа нәрселермен қатар, орта тапты дамытуды талап етті. Болц жаңа партияны құрғанға дейін SED мүшесі болған, бұрынғы нацист емес, көзге түсетін аз ғана мүшелердің бірі болды. Ол нацистер тарапынан таратылғанға дейін Германия Коммунистік партиясының мүшесі болған. Коммунистік билік осы әлеуметтік топ арасында қолдау табу мақсатында NDPD-ны құрды. NDPD демократиялық орталықтану принципі бойынша ұйымдастырылды және 1980 жылдардың соңында 110 000 мүшесі болды. Партия Германияның Либералды-демократиялық партиясы сияқты либерализмді ұсынуы тиіс болды және (әсіресе бастапқыда) неміс ұлттық сезімдерін ойнатты. Дегенмен, NDPD SED-ге одан да адал болды және 1989 жылғы Бейбіт революция кезінде де үкіметті сынауға тартынды. Революциядан кейін, оңшыл Ұлттық-демократиялық партия (НДП) NDPD-ны одақтас етуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Кейін NDPD өзін орталықшыл партия ретінде қарастырып, коммунистік және ұлтшыл/неофашистік бағыттардан алшақтады. Сондай-ақ, олар Еуропалық интеграцияны қолдады және "оңшыл партия", "оңшыл ұлтшыл" немесе "ұлттық консерватор" деген сипаттаманы қабылдамады. Партияны "Германияның Жаңа Демократиялық Партиясы" деп қайта атау туралы да ұсыныстар жасалды.