Кіріспе

Британдық романист, ақын және драматург (1911–1993)

Сэр Уильям Джеральд Голдинг (19 қыркүйек 1911 – 19 маусым 1993) – британдық романист, драматург және ақын. Оның ең танымал туындысы – 1954 жылғы «Бұшпан иелері» романы. Өмірінде ол тағы он екі томдық көркем әдебиет жариялады. 1980 жылы «Ритс оф Пассаж» романы үшін Букер сыйлығына ие болды, ол «Жердің шеттеріне» теңіз трилогиясының бірінші кітабы еді. 1983 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды. Әдебиетке қосқан үлесі үшін Голдинг 1988 жылы рыцарь атағын алды.

Неке және отбасы

Голдинг Марлборо қаласынан келген Молли Эванспен кездесіп, ол оның екі ата-анасының да жақсы көретін әйел еді. Бірақ ол одан бас тартып, 1939 жылдың 30 қыркүйегінде аналитикалық химик Анн Брукфилдке үйленді. Олардың екі баласы болды: Дэвид (1940 жылдың қыркүйегінде туған) және Джудит (1945 жылдың шілдесінде туған).

Соғыс қызметі

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Голдинг 1940 жылы Корольдік теңіз күштеріне қосылды. Ол неміс соғыс кемесі "Бисмарк"ты қууға және батыруға қатысқан эсминецте қызмет етті. Голдинг Нормандияға шабуыл күні десант кемесін басқарды, ол жағалауға рокеттердің бірнеше атысын жасады. 1944 жылдың қазан және қараша айларында Вальхерен шайқасында ол да болды, сол шайқаста 27 шабуыл кемесінің 10-ы батып кетті. Голдинг лейтенант шеніне жетті.

"Дағдарыс"

Голдингтің алкогольмен қарым-қатынасы қиын болды; Джуди Карвер әкесінің "арақ ішу мәселелері туралы әрқашан ашық, тіпті өкінішпен айтатынын" белгілейді. Голдинг өзінің өмір бойы өзін-өзі сипаттаған "дағдарысын" (алкоголизм оның маңызды бөлігі болды) бастан өткергенін айтты. Джон Кэри өзінің өмірбаянында ішімдікке құмарлықтың бірнеше мысалын келтіреді, соның ішінде Голдингтің 1963 жылғы тәжірибесін; Грекиядағы демалысы кезінде (оның "Спир" романын аяқтауы тиіс болғанда), таңертең жазумен айналысқаннан кейін, ол түскісін сүйікті "Кафенейон" мейрамханасына ішімдік ішуге баратын. Кешке қарай ол узо мен брендиге көшетін; ол жергілікті жерде "жанжал тудырумен" танымал болды. 1967 жылы "Пирамида" жарияланғаннан кейін Голдинг ауыр жазу дағдарысын бастан кешірді: оның себебі – көптеген дағдарыстар (отбасылық алаңдаушылықтар, ұйқысыздық және жалпы көңілсіздік сезімі). Тим Кендалл бұл тәжірибелер Голдингтің "Қағаз адамдар" романындағы Уилф кейіпкері арқылы көрініс табады дейді; "алғашқы кітабының табысымен қаржыландырылатын, Еуропа бойынша алкогольге толы саяхаттар жасаған қартайған романист". 1960 жылдардың соңында Голдинг алкогольге тәуелді болды, оны "ескі, ескі құбылыс" деп атады. Оның жазылуына алғашқы қадамдар Карл Юнгтің еңбектерін зерттеуінен және оны "ұстаздығын мойындауынан" бастау алды. 1971 жылы Юнгтің ландшафтарын өз көзімен көру үшін Швейцарияға сапар шекті. Сол жылы ол түстерін жазып, түсіндіретін күнделік жүргізе бастады; соңғы жазбасы 1993 жылы қайтыс болған күніне дейінгі болды, ал сол кезде бұл том мыңдаған беттерден тұрды.

Жазушылық жетістік

Уильям Голдинг: Критикалық зерттеу (2008) кітабында Джордж былай дейді: "Голдинг өзінің жазуына ең үлкен әсер еткен екі нәрсені бастан кешірді – біріншісі, соғыс және теңіз күштеріндегі қызметі, екіншісі, ежелгі грек тілін оқығандығы". 1951 жылы, әлі Бишоп Уордсворт мектебінде оқытушы болып жұмыс істеген кезде, Голдинг бастапқыда "Іштен келген жаттар" деп аталған романның қолжазбасын жазуды бастады. 1953 жылдың қыркүйегінде, тағы жеті баспагер бас тартқаннан кейін, Голдинг Faber and Faber баспасына қолжазба жіберді, бірақ оны бастапқыда оқырман Жан Перкинс қабылдамады, ол оны "Құрдымсыз және жалықтыратын, мәні жоқ" деп сипаттады. Алайда, фирманың жаңа редакторы Чарльз Монтейт оның кітабын қолдады. Монтейт мәтінге бірнеше түзетулер енгізуді сұрады және роман 1954 жылдың қыркүйегінде "Шыбықтардың билеушісі" деген атпен жарық көрді. 1958 жылы Солсбериден жақын орналасқан Боверчалкеге көшкеннен кейін, ол ауылдас және серігі Джеймс Лавлокпен танысты. Екеуі Лавлоктың Жер планетасының барлық тірі материясы жалғыз организм сияқты жұмыс істейді деген гипотезасын талқылады, ал Голдинг осы гипотезаны грек мифологиясындағы Жердің бейнесі және Титандардың анасы Гайяның есімімен атауды ұсынды. Голдингтің баспагерлік жетістігі оған 1961 жылы Бишоп Уордсворт мектебіндегі оқытушылық қызметінен кетіп, сол оқу жылын АҚШ-та, Вирджиния штатының Роанок қаласына жақын орналасқан Холлинс колледжінде (қазір Холлинс университеті) тұрақты жазушы ретінде өткізуге мүмкіндік берді. Голдинг 1979 жылы "Көрнекті қараңғылық" үшін Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығын, ал 1980 жылы "Қадамдар ритуалы" үшін Букер сыйлығын жеңіп алды. 1983 жылы ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығына ие болды, және "Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінің" мәліметінше, бұл "күтпеген және тіпті даулы таңдау" болды. Голдинг 1988 жылы туған күніне орай Бакалавр рыцарі атағымен марапатталды. 1993 жылдың қыркүйегінде, оның күтпеген өлімінен кейін бірнеше ай өткен соң, Францияда Бірінші Халықаралық Уильям Голдинг конференциясы өтті.

Көркем әдебиет

Оның алғашқы романы "Бұшпандардың Иесі" (1954; фильм, 1963 және 1990; Найджел Уильямс бейімдеген пьеса, 1995) тропикалық аралда қаңғып қалған жігіттер тобының құтқарылуға дейін заңсыз және күрделене түсетін жабайы өмірге құлауын суреттейді. "Мұрагерлер" (1955) қазіргі заманғы адамдармен кездесетін мейірімді неандертальдықтар тайпасын бейнелейді, олар салыстырмалы түрде алдамшы және зорлыққа бейім. 1956 жылғы "Пинчер Мартин" романы суға батып бара жатқан теңізшінің ойларын жазады. "Тәуелсіз құлау" (1959) таңдау еркіндігі мәселесін зерттейді. Романның баяндаушысы, Екінші дүниежүзілік соғыста неміс тұтқын лагеріндегі солдат, тергеуге және жалғыздыққа түседі. Осы оқиғалардан кейін және естеліктерді еске түсіріп, ол өзінің жасаған таңдауларын қайта қарап, шешім қабылдау еркіндігін қайда жоғалтқанын анықтауға тырысады. "Шпиль" (1964) ортағасырлық собордың (көбінесе Солсбери соборы деп есептеледі) үстіндегі мүмкін емес биіктіктегі шпильдің салынуын (және құлауға жақын болуын) көрсетеді. Голдингтің 1967 жылғы "Пирамида" романы Голдингтің өскен жері Марлбороға негізделген шағын ағылшын қаласында ортақ оқиғасы бар үш байланысты әңгімеден тұрады. "Аққорған құдайы" (1971) үш повестьтен тұрады: біріншісі ежелгі Египет сарайында ("Аққорған құдайы"); екіншісі тарихқа дейінгі Африка аңшы-жинаушы тобын сипаттайды ("Клонк, Клонк"); және үшіншісі Рим императорының сарайында ("Ерекше елші"). Соңғысы, алғаш рет 1956 жылы жарық көрген, Голдинг 1958 жылы "Мыс бабочка" атты пьесаға өңдеген. 1971 жылдан 1979 жылға дейін Голдинг романдар жарияламады. Осы кезеңнен кейін ол "Көрнекті қараңғылық" (1979) атты терроризм, педофилия және "Блитц" кезінде өрттен аман қалған және үстін аспан күші бар сияқты көрінетін құпия тұлға туралы әңгіме жариялады. 1980 жылы Голдинг "Ақ жол" романын шығарды, ол 19 ғасырдың басында Австралияға жасалған саяхат туралы романдарының біріншісі болды. Роман 1980 жылы Букер сыйлығын жеңіп алды, ал Голдинг осы жетістікті "Жақын аумақ" (1987) және "Жалын төменде" (1989) романдарымен жалғастырып, "теңіз трилогиясын" аяқтады, кейіннен ол "Жердің шетіне дейін" деп аталатын бір томдық жинақ ретінде жарияланды. 1984 жылы ол "Қағаз адамдар" романын жариялады: романист пен оның өмірбаянын жазуға тырысатын адам арасындағы күрес туралы.

Жарияланбаған шығармалары

"Теңіз жылқысы" 1948 жылы жазылған. Бұл 1947 жылдың жазында Англияның оңтүстік жағалауында теңізде саяхаттау туралы өмірбаяндық әңгіме, сонымен қатар D күніне дайындыққа қатысты қысқаша мәліметтер де бар. "Теңіз астындағы шеңбер" – Силли аралдарының жағалауында археологиялық қазыналарды іздеу үшін теңізге шыққан жазушы туралы оқиғалық роман. "Қысқа өлшем" – епископ Вордсворт атындағы мектеп сияқты британдық мектепте өтетін роман.

Жалпы және келтірілген дереккөздер

Кендалл, Тим. "Уильям Голдингтің ұлы арманы". "Сын-пикірлер" журналы, 68-ші том, 4-ші нөмір, 2018 жылғы қазан, 466–487 беттер. Oxford Academic (веб-сайт), https://academic.oup.com/eic/article-abstract/68/4/466/5126810?redirectedFrom=PDF. Қол жеткізілген күні: 2021 жылғы 3 маусым.