Эйлин Коллинз: Ғарышқа алғашқы қадам жасаған әйел

Кіріспе

Американдық ғарышкер және ұшқыш (туған 1956)

Айлин Мари Коллинз (19 қараша 1956 жылы туған) – зейнеткер NASA ғарышкері және АҚШ Әуе күштерінің (АҚШӘК) полковнигі. Бұрынғы ұшу нұсқаушысы және сынақ ұшқышы, Коллинз ғарыш шаттлын ұшқан және ғарыш шаттл миссиясына басшылық еткен алғашқы әйел болды. 1976 жылы математикадан орта білім беруді аяқтаған және 1978 жылы математика мен экономика бойынша бакалавр дәрежесін алған Сиракуз университетінің түлегі, Коллинз Сиракуздің Әуе күштерінің резервтік офицерлер корпусы бағдарламасы арқылы АҚШӘК офицері болып тағайындалды. Ол Оклахома штатындағы Вэнс әуе базасындағы ұшқыштарды даярлау курсына іріктелген төрт әйелдің бірі болды. Ұшқыш қанаттарын алғаннан кейін, ол Калифорниядағы Трэвис әуе базасында C-141 Starlifter ұшағына ауысудан бұрын үш жыл бойы Вэнсте T-38 Talon нұсқаушы-ұшқышы болып қызмет етті. 1983 жылғы қазанда Гренадаға жасалған американдық әскери операция кезінде, оның ұшағы Солтүстік Каролинадағы Поуп әуе күштері базасынан Гренадаға 82-ші әуеде десант дивизиясының әскерлерін жеткізіп, отыз алты медицина студентін қайтарып әкелді. 1986 жылдан 1989 жылға дейін ол Колорадодағы АҚШ Әуе күштері академиясында математика пәнінің ассистент-профессоры және T-41 нұсқаушы-ұшқышы болып жұмыс істеді. 1986 жылы Стэнфорд университетінен операциялық зерттеулер бойынша ғылым магистрі, ал 1989 жылы Вебстер университетінен ғарыш жүйелерін басқару бойынша өнер магистрі дәрежесін алды. Сол жылы ол АҚШӘК сынақ ұшқыштары мектебінің 89B тобымен бітірген екінші әйел ұшқышы болды. 1990 жылы Коллинз НАСА-ның 13-ші астронавт тобының ұшқыш-астронавты болып таңдалды. Ол 1995 жылы STS-63 миссиясының пилоты ретінде ғарыш шаттлын ұшқан, ол Ресейдің "Мир" ғарыш станциясымен кездесуді қамтыды. 1997 жылы STS-84 миссиясының пилоты болды. 1999 жылдың шілдесінде ұшырылған және Чандра рентгендік обсерваториясын орналастырған STS-93 миссиясымен АҚШ ғарыш кемесіне басшылық еткен алғашқы әйел болды. 2005 жылы ол STS-114 миссиясына командалық етті, бұл НАСА-ның "ғарыш шаттл Колумбия апатынан кейін ұшуға оралу" миссиясы болды, ол қауіпсіздікті жақсартуды сынау және Халықаралық ғарыш станциясын (ХҒС) қайта жабдықтау мақсатын көздеді. Бұл миссия кезінде ол ғарыш шаттл орбиталық аппаратын толық 360 градусқа бұрып, ХҒС-дегі астронавттардың корпусының суреттерін түсіруіне мүмкіндік берді, соның арқасында қайта кіру кезінде қалдықтарға байланысты зақымдану қаупі жоқ екеніне көз жеткізді. Ол 2005 жылғы қаңтарда полковник шенімен АҚШӘК, ал 2006 жылғы мамырда НАСА-дан зейнеткерлікке шықты.

Eileen Marie Collins (born 19 November 1956) is a retired NASA astronaut and United States Air Force (USAF) colonel. A former flight instructor and test pilot, Collins was the first woman to pilot the Space Shuttle and the first to command a Space Shuttle mission. A graduate of Corning Community College, where she earned an associate degree in mathematics in 1976, and Syracuse University, where she graduated with a Bachelor of Arts degree in mathematics and economics in 1978, Collins was commissioned as an officer in the USAF through Syracuse's Air Force Reserve Officer Training Corps program. She was one of four women chosen for Undergraduate Pilot Training at Vance Air Force Base, Oklahoma. After earning her pilot wings, she stayed on at Vance for three years as a T 38 Talon instructor pilot before transitioning to the C 141 Starlifter at Travis Air Force Base, California. During the American invasion of Grenada in October 1983, her aircraft flew troops of the 82nd Airborne Division from Pope Air Force Base in North Carolina to Grenada, and took thirty six medical students back. From 1986 to 1989, she was an assistant professor in mathematics and a T 41 instructor pilot at the U. S. Air Force Academy in Colorado. She earned a Master of Science degree in operations research from Stanford University in 1986, and a Master of Arts degree in space systems management from Webster University in 1989. That year, she became the second woman pilot to attend the USAF Test Pilot School, graduating with class 89B. In 1990, Collins was selected to be a pilot astronaut with NASA Astronaut Group 13. She flew the Space Shuttle as the pilot of the 1995 STS 63 mission, which involved a space rendezvous between and the Russian space station Mir. She was also the pilot for STS 84 in 1997. She became the first woman to command a US spacecraft with STS 93, which launched in July 1999 and deployed the Chandra X Ray Observatory. In 2005 she commanded STS 114, NASA's "return to flight" mission after the Space Shuttle Columbia disaster, to test safety improvements and resupply the International Space Station (ISS). During this mission she became the first astronaut to fly the Space Shuttle orbiter through a complete 360 degree pitch maneuver so astronauts aboard the ISS could take photographs of its belly to ensure there was no threat from debris related damage during re entry. She retired from the USAF in January 2005 with the rank of colonel, and from NASA in May 2006.

Ерте өмір

Айлин Мари Коллинз 1956 жылғы 19 қарашада Нью-Йорк штатының Эльмира қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы – Джеймс Эдвард Коллинз және оның әйелі Роза Мари О’Хара. Оның әкесінің ата-бабалары 1800 жылдардың ортасында Ирландияның Корк графтығынан Америкаға келіп, Пенсильвания және Нью-Йорктің Эльмира қаласында қоныстанды. Оның үш бауырласы болды: үлкен ағасы, кіші қарындасы және кіші інісі. Әкесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитында АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол отбасылық барды басқарды, содан кейін геодезист болды. Оның ата-анасы ол кішкентай кезінде ажырасып, анасы Эльмира түзеу мекемесінде стенограф болып жұмыс істеді. Бала кезінде Коллинз ұялшақ болды және кекеңдігіне байланысты сөз дамыту терапиясынан өтуге мұқтаж болды. Ол скауттар қатарына қосылды. Ол ұшқыш болуға ерте қызығушылық танытты, «Әуе күштері» журналына жазылып, Екінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі әскери авиаторлар туралы «Тағдыр – аңшы» және «Құдай – менің серігім» сияқты кітаптарды оқыды. Коллинз сегізінші сыныпқа дейін Эльмирадағы Сент-Патрик мектебінде оқыды, содан кейін католик орта мектебі – Нотр-Дам орта мектебінде білім алды, бірақ ол жерде бақытсыз болды. 1972 жылғы маусымда «Агнес» дауылынан туған су тасқыны отбасылық үйге көп зиян келтірді. Қаржылық жағдайы қиын болғандықтан, ол анасын Эльмира еркін академиясына, мемлекеттік орта мектепке ауысуға көндірді. 1974 жылы Эльмира еркін академиясын бітіргеннен кейін Коллинз АҚШ Әуе күштеріне түсуді жоспарлады, бірақ әкесі оған бұл қадамға қатысты түрде қарсы болды. Оның орнына ол 1976 жылы математика мамандығы бойынша диплом алған Корнинг қауымдастық колледжіне оқуға түсті. Содан кейін ол Сиракуз университетіне оқуға түсті, себебі онда Әуе күштерінің резервтік офицерлерді даярлау корпусы (AFROTC) бағдарламасы бар еді. 1975 жылы АҚШ Әуе күштері (USAF) әйелдерге ұшқыш ретінде оқуға рұқсат беру саясатын өзгертті, бірақ тек жауынгерлік емес миссиялар үшін. 1976 жылдың қыркүйегінде ұшқыштарды даярлауға алғашқы он әйел таңдалды, олардың барлығы төрт жылдық колледж біліміне ие Әуе күштері офицерлері болды. Олар 1977 жылдың қыркүйегінде бітірді. Коллинз олардың есімдерін жазып алып, олардың жетістіктерін және кейіннен мансаптарын қызығушылықпен бақылады, өзі де олардың ізімен жүруге үміттенді. Корнингті бітіргеннен кейін алты аптадан соң Коллинз негізгі дайындықтан өту үшін Рикенбеккер әуе күштері базасына келді. Әйелдердің дене шынықтыру нормалары еркектерден өзгеше болды, бірақ Коллинзге еркектермен бірге таңертеңгі жүгіруге рұқсат берілді, олар 12 минуттан кем уақытта жүгіруі керек еді. Оқу бағдарламасына USAF тарихы және ұшу теориясы бойынша сабақтар, Fairchild C-123 Provider ұшағындағы саяхат және нұсқаушымен Cessna T-37 Tweet ұшағындағы ұшу кірді. Ол Эльмира-Корнинг аймақтық әуежайында Cessna 150 ұшағында ұшу сабақтарын алды, ақырында жеке ұшты, бірақ жеке ұшқыш лицензиясының талаптарын толық орындауға уақыты болмады. 1978 жылдың қаңтарында Коллинз Сиракуздан бітіргеннен кейін Оффут әуе күштері базасына компьютерлік жүйелер инженері болу үшін баруға бұйрық алды. Бұл орын алуға үлкермес бұрын, Сиракуз AFROTC командирі, полковник Вернон Хаген, USAF енді AFROTC бағдарламаларынан онға дейін әйелдерді ұшқыштарды даярлауға қабылдап жатқанын хабарлады; алғашқы он әйел 1977 жылдың 2 қыркүйегінде бітірді. Ол оның кандидатурасын ұсынуды ұсынды. Коллинз бұл ұсынысты қуана қабылдады, бірақ Ханкок әуе күштері Ұлттық гвардия базасындағы медициналық тексеруде оң көзі 20/20 көру қабілетіне ие болса да, сол көзі 20/25 көру қабілетіне ие екені анықталды, нәтижесінде ол қабылдамады. Хаген оған көзін демалдыруды айтты және қайта тексеруді тапсырды, оны ол сәтті тапсырды. Сол жылы ол математика және экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Eileen Marie Collins was born in Elmira, New York, on 19 November 1956. Her parents were James Edward Collins and his wife Rose Marie O'Hara. Her father's ancestors came to America from County Cork in Ireland in the mid 1800s, settling in Pennsylvania and Elmira, New York. She had three siblings: an older brother, a younger sister, and a younger brother. Her father served in the US Navy in the Pacific Theater during World War II. After the war he managed the family bar, then became a surveyor. Her parents separated when she was young, and her mother took a job as a stenographer at the Elmira Correctional Facility. As a child, Collins was shy and needed speech therapy for her stutter. She joined the Girl Scouts. She expressed an early interest in becoming a pilot, subscribing to Air Force Magazine and reading books about World War II era military aviators such as Fate Is the Hunter and God Is My Co Pilot. Collins attended St. Patrick's School in Elmira up to the eighth grade and then Notre Dame High School, a Catholic high school, but was unhappy there. The family home was badly damaged by flooding caused by Hurricane Agnes in June 1972, and with finances tight, she was able to convince her mother to allow her to transfer to Elmira Free Academy, a public high school. After graduating from Elmira Free Academy in 1974, Collins considered enlisting in the US Air Force, but her father was adamantly opposed. Instead, she attended Corning Community College, where she earned an associate degree in mathematics in 1976. She then entered Syracuse University, which she chose because it had an Air Force Reserve Officer Training Corps (AFROTC) program. In 1975, the United States Air Force (USAF) changed its policy to allow women to train as pilots, although only for non combat missions. The first ten women chosen for pilot training in September 1976 were all serving Air Force officers with four year college degrees. They graduated in September 1977. Collins noted their names and followed their progress and subsequent careers with interest, hoping to soon follow in their footsteps. Six weeks after graduating from Corning, Collins reported to Rickenbacker Air Force Base for her basic training. Women had different fitness standards from men, but Collins was granted permission to do the morning run with the men, who had to run in less than 12 minutes. The training included classes on the history of the USAF and the theory of flight, a ride in a Fairchild C 123 Provider and a flight in a Cessna T 37 Tweet with an instructor. She took flying lessons in a Cessna 150 at Elmira Corning Regional Airport, eventually flying solo, but did not have time to complete all the requirements for a private pilot license. In January 1978, Collins received orders to report to Offutt Air Force Base upon graduation from Syracuse, to become a computer systems engineer. Before this could occur, the Syracuse AFROTC commander, Colonel Vernon Hagen, informed her that the USAF was now accepting up to ten women from AFROTC programs for pilot training; the first ten women graduated on 2 September 1977. He offered to put her name forward. Collins eagerly accepted the offer, but a physical examination at Hancock Field Air National Guard Base revealed that although she had 20/20 visual acuity in her right eye, she had only 20/25 in the left, leading to her being rejected. Hagen told her to rest her eyes, and ordered a re test, which she passed. She graduated later that year with a Bachelor of Arts in mathematics and economics.

Таңдау және оқыту

1989 жылдың 17 сәуірінде Ұлттық әуе және ғарыш басқармасы (NASA) тағы бір топ ғарышкерлерді іріктеп жатқанын хабарлады. Коллинздің өтініші 1989 жылдың 30 маусымына дейін келіп түскен 2500-ге жуық өтініштің бірі болды, олардың 1945-і ұшқыш немесе миссия маманы лауазымдарына қатысты минималды талаптарға сай келді. Ол USAF сынақ пилоттары мектебін әлі бітірмегендіктен, USAF оның өтінімін миссия маманы ретінде ұсынды. NASA ұшу экипажы операцияларының директоры Дон Пэдди төрағалық еткен іріктеу комиссиясын құрды, оған өмір ғылымдары директоры Кэролин Хунтон, Тең мүмкіндіктер бағдарламасының басшысы Джозеф Аткинсон және басқа да мамандар кірді. Оның көру қабілеті тағы да мәселе туғызды; ол тереңдікті қабылдау тестінен өте алмады, бірақ дәрігер оған қосымша тест тапсыруға рұқсат берді, оны ол сәтті тапсырды. 1990 жылдың 16 қаңтарында ол хабарлама тақтасында Дюэйн Россқа қоңырау шалуды сұраған хабарды көрді. Ол шалғанда Джон Янгқа қосылды, ол оның іріктелгенін хабарлады. Ол сұрақтары бар ма деп сұрағанда, ол өзінің ұшқыш немесе миссия маманы болатынын сұрады. Янг күліп: "Ұшқыш! Иә, ұшқыш. Сіз ғарыш кемесін пилоттауға тағайындалған алғашқы әйел боласыз!" деді. Коллинздің NASA-ның 13-ші ғарышкерлер тобындағы жиырма үш ғарышкер үміткерінің (ASCAN) бірі ретінде таңдалғаны 1990 жылдың 17 қаңтарында жарияланды. Ол АҚШ Әскери-әуе күштерінің сынақ пилоттары мектебін бітіргеннен кейін 1990 жылдың 16 шілдесінде JSC-ге қызметке келді. Ол топтан Сьюзан Хелмсті жақсы білді, олар екеуі де Әскери академияда оқытушы және Стэнфорд университетінде аспирант болып жұмыс істеген. ASCAN-ұшқыштар Т-38 ұшағында ұшу дағдыларын жетілдірді, бұл ұшақ Коллинзге бұрыннан таныс еді. Олар ғарыш кемесі мен оның жүйелері бойынша сабақтарға қатысып, қарапайым симуляторда жаттықты. Құрлықта аман қалу жаттығулары Вашингтондағы Фэрчайлд әуе базасында, суда аман қалу жаттығулары Флоридадағы Пенсакола әскери-теңіз әуе станциясында, ал парашютпен секіру жаттығулары Ванс әуе базасында өтті. Олардың дайындығы бір жылға жоспарланғанмен, ASCAN-дар тоғыз айдан кейін операциялық лауазымдарға ауыстырылды. Коллинз орбиталық жүйелерге бекітілді, оның ішінде қосымша қуат блогына жауапкершілік бар еді. Бұл лауазымда тоғыз ай жұмыс істегеннен кейін Коллинз Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына (KSC) астронавттарды қолдаушы (ASP), сондай-ақ "кейп крусейдері" деп белгілі адам ретінде жіберілді. Бұл ғарышкерлердің ғарыш кемесінің жүйелерімен және процедураларымен танысуы үшін орындалатын кәдімгі тапсырма еді. ASP-лар ангарда және ұшыру алаңында жүйелерді тексерді. KSC командасының мүшелері ретінде олар ұшыру алдында астронавттарды орындықтарына бекітіп, қонудан кейін оларға көмектесті. Коллинз ASP ретінде он алты ай жұмыс істеді, 1992 жылдың ақпаны мен 1993 жылдың маусымы аралығында он ғарыш миссиясына көмектесті. JSC-ден ұзақ болғандықтан, оның симулятордағы дағдылары тозған, сондықтан ғарышкерлер кеңсесінің басшысы Хут Гибсон оны JSC-ге капсулалық коммуникатор (CAPCOM) ретінде қайтарды.

On 17 April 1989, the National Air and Space Administration (NASA) announced that it was selecting another class of astronauts. Collins's application was one of nearly 2,500 received by the 30 June 1989 deadline, of which 1,945 met the minimum requirements for pilots or mission specialists. Because she had not yet graduated from the USAF Test Pilot School, the USAF submitted her application as one for a mission specialist. NASA convened a selection board chaired by the Director of Flight Crew Operations, Don Puddy, which also included Carolyn Huntoon, the Director of Life Sciences; Joseph Atkinson, the Chief of Equal Opportunity Programs; Once again, her eyesight proved a problem; she failed the depth perception test, but the doctor allowed her to take an alternative test, which she passed. On 16 January 1990, she saw a note on the message board asking her to call Duane Ross. When she called she was put through to John Young, who informed her that she had been selected. When he asked if she had any questions, she asked if she was to be a pilot or a mission specialist. Young laughed and told her: "Pilot! Yes, pilot. You will be the first woman to pilot the Space Shuttle!" Collins's selection as one of the twenty three astronaut candidates (ASCANs) in NASA Astronaut Group 13 was publicly announced on 17 January 1990. She reported for duty at JSC on 16 July 1990, after graduating from the USAF Test Pilot School. She knew one other member of the group well: Susan Helms had been a fellow assistant professor at the Air Force Academy and graduate student at Stanford. Pilot ASCANs honed their skills flying the T 38, an aircraft with which Collins was already familiar. They attended classes on the Space Shuttle and its systems, and trained in a low fidelity simulator. Land survival training was conducted at Fairchild Air Force Base in Washington, water survival training at Naval Air Station Pensacola in Florida, and parachute training at Vance Air Force Base. Although their training was intended to take a year, the ASCANs were moved on to operational roles after nine months. Collins was assigned to orbiter systems, with particular responsibility for the auxiliary power units. After nine months in this assignment, Collins was sent to the Kennedy Space Center (KSC) in Florida as an astronaut support person (ASP), also known as a Cape Crusader. This was another routine assignment that astronauts did to familiarize them with the Space Shuttle's systems and procedures. ASPs handled the checkout of the systems in the hangar and on the launch pad. As members of the KSC closeout crew, they strapped the astronauts into their seats before takeoff, and helped them out again after landing. Collins spent sixteen months as an ASP, assisting with ten Space Shuttle missions between February 1992 and June 1993. After so long away from JSC, her skills in the simulator had become rusty, so the Chief of the Astronaut Office, Hoot Gibson, returned her to JSC for duty as a capsule communicator (CAPCOM).

STS-63

Колинз алғаш рет 1995 жылы STS-63 миссиясында ғарыш шаттлының ұшқышы ретінде ұшты. Бұл ғарыш шаттлын ұшқан әйелдің алғашқы реті болды. Миссияға дайындық кезінде Колинз Шаттл оқу ұшағында (STA) 500-ден астам жақындау және қону жаттығуларын жасады, бұл NASA-ның орбиталық аппараттың жақындау профилі мен басқару сапасын қайталайтын оқу құралы болды. Ұшқыштар тобы Ресейге сапар шегіп, "Жұлдызды қала" мен Мәскеу облысындағы авиация және ғарыш кемелері музейлерін аралады, сондай-ақ "Буран" ғарыш кемесінің – ресейлік ғарыш шаттлының – пилот кабинасында отырды. Колинзтің шақыруымен 3 ақпан 1995 жылы ұшырылымға "Меркурий 13" бағдарламасының жеті тірі қалған мүшесі қатысты. Двигательдердің бірнеше рет іске қосылуы "Дискавери" кемесін "Мир" станциясымен бір қатарға келтірді. Миссия жоспарына "Мир" станциясына белгілі бір қашықтыққа жақындап, оны айналып өту кіретін. Бұл орбиталық аппараттың 44 реакциялық басқару жүйесінің (РКС) үш қозғалтқышында ақаулар табылуына байланысты кешіктірілді, олардың ішіндегі май ағып шықты. Кейбір қозғалтқыштарды өшіруге болады, бірақ кездесу үшін R1U қозғалтқышы қажет болды, оны өшіру мүмкін болмады. Ақырында оның ішіндегі барлық май ғарышқа ағып кетті және "Мир" станциясына жақындау қауіпсіз болды.

STS-84

1995 жылдың тамызында Коллинз екінші миссиясына – STS-84-ке тағайындалды. Бұл миссия «Мир» станциясына қосылып, астронавт Майкл Фоулды төрт айға қалдырып, одан кейін «Мирден» келген астронавт Джерри Линенгермен бірге қайта оралуды көздеді. Фоул бұрын STS-63 миссиясында Коллинзбен бірге болған. Бұл жолы миссияға космонавт Елена Кондакова қатысты, ол 1994 жылдың қазанынан 1995 жылдың наурызына дейін «Мир» станциясының EO 17 миссиясы аясында 169 күн өткізген. Коллинз оны STS-63 миссиясы кезінде көріпті. Миссия командирі Чарльз Прекорт орыс тілінде еркін сөйлейтін. Ұжымға француз ESA астронавты Жан Франсуа Клервой да кірді. Миссияға дайындық барысында Коллинз 100 сағат орыс тіліндегі сабақтарға қатысты, бірақ көбінесе Прекорттың аудармасына сүйенді. Ұжым «Мир» жүйелерін зерттеу үшін Жұлдыз қаласына сапар шегіп, Кондакова мен оның күйеуі, космонавт Валерий Рюминнің үйінде кешкі ас ішті. Рюмин қазір «Энергия» ресейлік ғарыш агенттігінің президенті. 1997 жылдың 15 мамырында «Атлантис» KSC-ден ұшты. Коллинз үшін бұл – ұшырудың кешіктірілмейтін алғашқы және жалғыз реті болды. Сондай-ақ, қозғалтқыштардан ақаулықтар да болған жоқ. «Атлантис» келесі күні «Мир» станциясына ешқандай қиындықсыз қосылды. Бұл жолы Коллинз ауыртпалық сезінбеді. Ұжым мүшелері алмастырылды, жабдықтар, қосалқы бөлшектер, тәжірибелер мен жабдықтамалар «Мирге» жеткізілді, оның ішінде су да болды. Коллинз көп уақытын ауыз суға толтырылған пакеттерді толтырумен өткізді. Ол сондай-ақ «Мир» станциясының және «Атлантис» ұшу палубасының терезелері арқылы «Мир» станциясының сыртқы түрін фотоға түсірді. «Мир-ЭО 23» миссиясының командирі Василий Циблиев шағын бөтелке Courvoisier коньягын ұсынды, барлығы бірнеше жұтым ішті. Ғарыш шаттлында алкогольге тыйым салынған, бірақ «Мирде» тыйым жоқ еді. Миссияның қалған бөлігі тәжірибелер жүргізумен өтті. Коллинз көп жылдар бойы аспанда көрінетін ең жарқын комета – Хале-Бопп кометасын суретке түсірді. «Атлантис» 9 күн, 23 сағат 20 минут ұшқаннан кейін 24 мамырда KSC-ге оралды. Жаңадан келген астронавт Джеффри Эшби Коллинздің ұшқышы болып тағайындалды. AXAF-ты іске қосу үшін NASA миссия маманы Кейди Коулман және француз CNES астронавты Мишель Тогнини қатысты. Бастапқыда Уинстон Скотт екінші миссия маманы болуға тиіс еді, бірақ NASA штаб-пәтері AXAF-ты орбитаға шығаратын инерциялық жоғарғы сатымен (IUS) тәжірибесі бар астрономды қалады. Стивен Хоули осы екі талапқа да сай келетін жалғыз астронавт болды. Хоули 1978 жылы NASA-ның 8-ші тобымен таңдалған және 1990 жылы Хаббл ғарыш телескобын іске қосуға және 1997 жылы оған қызмет көрсетуге көмектескен өте тәжірибелі астронавт еді. Коллинз Хоулидің миссияны басқаруға тырысады деп қорқып, аңқылдады. Оның қорқынышы негізсіз болды. Хоули даналық пен кеңес берді, бірақ Коллинздің миссияға басшылығына араласпады. STS-93 миссиясы қалыпты болған жоқ. Ол қолданылуға тиіс болды, өйткені оның шлюзі жүк бөлімінде емес, экипаж бөлімінде орналасқан. Бұл AXAF пен IUS-ты қабылдай алатын жалғыз орбиталық аппарат болды. Бастапқыда 1999 жылдың қаңтарына жоспарланған, ұшыру күні IUS-ты қолдана отырып, USAF Titan IV ұшыруының сәтсіздігін және AXAF-тың (қазір Chandra X-ray Observatory деп аталады) сынақтары кезінде анықталған мәселелерді тексеруге байланысты кейінге жылды. Бұл ұшыру күнін сәуірге, содан кейін шілдеге дейін жылжытты, онда «Колумбия» Калифорния штатының Палмдейл қаласында он бес айлық жөндеуге дайындалды. AXAF-тың салмағы және IUS-тың салмағы болғандықтан, бұл ғарыш шаттлының ұшырған ең ауыр жүгі болды. Салмақты үнемдеу үшін экипаж бес адамға дейін қысқартылды, ал жабдықтамалар бес күндік миссияға қажетті деңгейге дейін азайтылды. Бұл 1990 жылдан бергі ең қысқа жоспарланған миссия болды. Егер олар іске қосылған болса, оларды ауыстыру қажет болар еді, бұл бір айға созылып, жоспарланған техникалық қызмет терезесіне түсіретін еді. Отынның ағып шығуы болған жоқ, сенсордың ақаулы екені анықталды. Ұшыру екі күнге кейінге жылды. Содан кейін нашар ауа райына байланысты тағы бір күнге кейінге жылды. Үшінші ұшыру кезінде байланыс мәселесіне байланысты жеті минуттық кешігу болды, бірақ «Колумбия» ақыры 23 шілдеде ұшты. Ұшу кезінде негізгі қозғалтқыш контроллерінің бірі істен шығып, негізгі қозғалтқыштардың бірі мерзімінен бұрын өшірілді. Нәтижесінде орбита жоспарланғаннан 7 миль (11 км) төмен болды, бірақ жағдай одан да нашар болуы мүмкін еді. Қозғалтқыш проблемасы еріген шынақтан туындап, соқпақты соққыға ұшырап, үш сұйық сутегі салқындатқыш түтіктерін жарып жіберді. Егер контроллер ақаулы болмағанда, ол көбірек сутегін сордырып, қозғалтқышты жаруы мүмкін еді. 2002 жылдың маусымында «Атлантис» және «Дискавери» кемелеріндегі жанармай беру желілерінде анықталған мәселелер ғарыш шаттлының барлық флотын қайтадан тоқтатуға әкеп соқты, ұшыру күні 2003 жылдың 6 наурызына дейін жылды. 2003 жылдың ақпанында «Колумбия» ғарыш шаттлының апаттан кейін флот қайтадан тоқтатылды. STS-114 NASA-ның қауіпсіздікті жақсартуды сынау және ХҒС-ты қайта жабдықтау үшін «қайта оралу» миссиясы болды. Ол ұшыру алаңындағы ғарыш шаттлын ұстап тұрған шпилькаларға қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. Оларды ұшыру кезінде жарылыс зарядтарымен жыртуға тиіс болған бұрандалардың бірі бес миссияның біреуінде жыртылмаған. Тым көп бұрандалар бөлінбесе, нәтижесі апатты болуы мүмкін еді. Жаңа детонаторлық жүйе жасалды, бірақ ол STS-114 үшін қолжетімді болмайды. Ол сондай-ақ SRB-ны орбиталық аппараттан бөлетін күшейткіштердің бөлінуіне қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. Бұл жүйе STS-114 үшін қайта жасалды. Соңында, ол руль/жылдамдық тежегіштерінің (RSB) актuatorларына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. «Дискаверидегі» RSB актuatorларын тексеру мәселелерді анықтады, олар «Эндевордан» алынған бөлшектермен түзетілді. «Атлантисті» тексеруге бір ай қажет болғандықтан, STS-114 миссиясы үшін «Атлантис» орнына «Дискавери» қолданылды. «Дискавери» 2005 жылдың 6 сәуірінде ұшыру алаңына шығарылды, бірақ сыртқы бактағы сенсорлардағы мәселелер оны KSC-дегі құрастыру ғимаратына қайтаруға мәжбүр етті. Бұл ұшыру күнін 13 шілдеге жылжытты. Содан кейін сол мәселе қайта орын алды, тағы бір кейінге жылдыруға себеп болды. Миссия 2005 жылдың 26 шілдесінде сәтті санаудан кейін ұшырылды. «Дискавери» зардап шекпесе де, ұшыру видеосы ғарыш шаттлына соқтығысқан бөлшектер мәселесі шешілмегенін көрсетті. Ұшу кезінде сыртқы бактан 10 бөлшек сынды, оның ішінде ең ірісі тіркелген. Бұл «Колумбияны» құлатқан мәселе еді және ол, көрініп тұрғандай, түзетілмеген. Коллинс Michoud-ты өзгерістер жасауға көбірек талап етуіне өкінді. STS-114 миссиясы жалғасты, өйткені «Дискавери» орбитада болды, бірақ ғарыш шаттлының флоты қайтадан тоқтатылды. Коллинс орбиталық аппаратты толық 360 градусқа бұру маневрін жасаған алғашқы астронавт атанды. Бұл ХҒС-тағы астронавттар «Дискаверидің» ішкі жағынан суреттерге түсіруі үшін қажет болды, орбитаға кіргенде бөлшектерден зардап шеккеніне көз жеткізу үшін. Бұл қиын маневр болды, бірақ ол оны симуляторда көп рет жаттықтырған. Содан кейін ол ХҒС-тың астынан ұшып өтіп, оған қосылды. Тексерулерде кейбір мәселелер анықталды: плиткалардың арасынан аралық толтырғыштар шығып тұрды, бұл олардың қайтадан кіргенде сынып қалуына әкелуі мүмкін еді. Үш ғарыш серуені және жабдықтаманы беру сәтті аяқталды. Ол 30 түрлі ұшақта 6751 сағат ұшқан және ғарышта 872 сағаттан астам уақыт өткізген. 2007 жылдан 2011 жылға дейін NASA кеңесінің Ғарыш операциялары комитетінің төрағасы ретінде NASA-мен байланысын жалғастырды. Коллинс сондай-ақ CNN арнасында ғарыш шаттлының ұшыруларын және қонуларын талдаушы ретінде кейде қоғамдық шараларға қатысты. 2001 жылдың мамырында Сиракуза университетінің 148-ші бітіру салтанатында сөз сөйледі. Ол 2016 жылғы Республика...

In August 1995, Collins was assigned to her second mission, STS 84. This mission would dock with Mir, leave astronaut Michael Foale behind for a four month stay, and return with astronaut Jerry Linenger at the conclusion of his stay on Mir. Foale had been with Collins on the STS 63 mission. This time the cosmonaut on the mission would be Yelena Kondakova, who had spent 169 days on Mir between October 1994 to March 1995 as part of the Mir EO 17 mission. Collins had glimpsed her during the STS 63 mission. The mission commander, Charles Precourt, spoke Russian fluently. The crew also included a French ESA astronaut, Jean François Clervoy. In preparation for the mission, Collins completed one hundred hours of Russian language classroom training, but she usually relied on Precourt translating for her. The crew traveled to Star City to study Mirs systems and had dinner at the home of Kondakova and her husband, cosmonaut Valeri Ryumin, now the president of Energia, the Russian space agency. Atlantis lifted off from KSC on 15 May 1997. For Collins, it was the first and only time a launch had occurred without delays. Nor were there any leaking thrusters; Atlantis docked with Mir without incident the next day. This time, Collins felt no nausea. Crew members were exchanged, and of equipment, spare parts, experiments and supplies were transferred to Mir, of which was water. Collins spent most of the time filling bags with drinking water. She also carried out a photographic survey of the exterior of Mir through portholes on Mir and the overhead windows on Atlantiss flight deck. The Mir EO 23 mission commander, Vasily Tsibliyev produced a small bottle of Courvoisier cognac, and everyone had a couple of sips. Alcohol consumption was banned on the Space Shuttle, but not on Mir. The rest of the mission was taken up conducting experiments. Collins photographed Comet Hale–Bopp, the brightest comet seen in the sky for many years. Atlantis returned to KSC on 24 May after a flight lasting 9 days, 23 hours and 20 minutes. Jeffrey Ashby, a rookie astronaut, was assigned as Collins's pilot. To deploy the AXAF, she had NASA mission specialist astronaut Cady Coleman and French CNES astronaut Michel Tognini. Originally, Winston Scott was to be the second mission specialist, but NASA headquarters wanted an astronomer with experience with the inertial upper stage (IUS) that would deploy the AXAF. Steven Hawley was the only available astronaut who met both these requirements. Hawley was a very senior astronaut who had been selected with NASA Astronaut Group 8 in 1978, and had helped deploy the Hubble Space Telescope in 1990 and service it in 1997. Collins was apprehensive that Hawley would attempt to command the mission. Her fears proved groundless; Hawley offered wisdom and advice but made no attempt to interfere with Collins's command of the mission. The STS 93 mission was not routine. The had to be used because its airlock was inside the crew compartment instead of the payload bay. This meant that it was the only orbiter that could accommodate the AXAF and the IUS. Initially scheduled for January 1999, the launch date was delayed due to an investigation of a failed USAF Titan IV launch using the IUS and problems that were discovered during testing of the AXAF (now named the Chandra X ray Observatory). This pushed the launch date back to April and then to July, when Columbia was scheduled for fifteen months' maintenance in Palmdale, California. Because the AXAF weighed and the IUS weighed , this was the heaviest payload ever launched by the Space Shuttle. To save weight, the crew was reduced to five members, and consumables to those needed for a five day mission. This made it the shortest scheduled mission since 1990. Had they been started, they would have had to be replaced, which would have taken a month, pushing it into the scheduled maintenance window. There was no fuel leak; the sensor was faulty. The launch was rescheduled for two days later. It then had to be postponed a further day due to bad weather. On the third launch attempt, there was a seven minute delay due to a communications problem, but Columbia lifted off at last on 23 July. One of the main engine controllers failed during takeoff, and one of the main engines cut out prematurely. As a result, the orbit reached was 7 mile (11 km) lower than intended but the situation could have been much worse; the engine problem was caused by a pin that had come loose and struck the nozzle, rupturing three liquid hydrogen coolant tubes. Had the controller not been faulty, it might have pumped more liquid oxygen and caused the engine to explode. Problems discovered with the propellant feed lines on Atlantis and then on Discovery in June 2002 led to the entire Space Shuttle fleet being grounded again until October, pushing the launch date back to 6 March 2003. The fleet was then grounded again after the Space Shuttle Columbia disaster in February 2003. STS 114 now became NASA's "return to flight" mission to test safety improvements in addition to resupplying the ISS. She expressed reservations about the studs that held the Space Shuttle in place on the launch pad. The bolts holding them were supposed to be ruptured by explosive charges on lift off, but not all had done so on every mission; nuts had failed to rupture on one in five missions. If too many failed to separate, the result could be catastrophic. A new detonator system was devised, but would not be available for STS 114. She also had concerns about the booster separation motors that separated the SRBs from the orbiter. These were redesigned for STS 114. Finally, she expressed concern about rudder/speed brake (RSB) actuators. An inspection of the RSB actuators on Discovery revealed problems; these were rectified by taking parts from Endeavour. Since it would take a month to inspect Atlantis, Discovery was substituted for Atlantis for the STS 114 mission. Discovery was rolled out to the launch pad on 6 April 2005, but problems with the sensors in the external tank led to it being taken back to the Vehicle Assembly Building at KSC to swap the external tank. This pushed the launch date back to 13 July. Then the same problem recurred, causing another postponement. The mission was launched on 26 July 2005, after a flawless countdown. Although Discovery was not damaged, video of the launch revealed that the problem with debris striking the Space Shuttle had not been resolved. Ten pieces of foam had broken off the external tank during lift off, including a piece that was the largest ever recorded. This was the problem that had doomed Columbia, and it had evidently not been fixed. Collins blamed herself for not pushing Michoud harder to effect changes. The STS 114 mission continued, as Discovery was already in orbit, but the Space Shuttle fleet was grounded again. Collins became the first astronaut to fly an orbiter through a complete 360 degree pitch maneuver. This was necessary so the astronauts aboard the ISS could take photographs of Discoverys belly to ensure there was no threat from debris related damage to the orbiter upon reentry. It was a difficult maneuver, but one that she had practised many times in the simulator. She then flew under the ISS and docked with it. The inspections revealed some concerns: gap fillers were protruding between some of the tiles, which could cause them to pop out during re entry. The three spacewalks and the transfer of supplies were carried out without problems. She had flown 6,751 hours in thirty different types of aircraft, and logged over 872 hours in space flights. She remained involved with NASA, as chair of the Space Operations Committee of the NASA Advisory Council from 2007 to 2011. Collins also made occasional public appearances as an analyst covering Shuttle launches and landings for CNN. She was the commencement speaker at the 148th commencement of Syracuse University in May 2001. She addressed the 2016 Republican National Convention in Cleveland, Ohio, on 20 July 2016, leading to speculation that she might be appointed NASA administrator under Donald Trump.

Марапаттар мен құрметтер

Колинстің Әскери-әуе күштерінің командалық ұшқышы (астронавт) қанаттарымен қатар, оның марапаттары мен наградаларына Ардақтылар легионы, Ерекше ұшу айқасы, Қорғаныс еңбегі үшін марапат, Емен жапырақтысы бар Еңбегі үшін марапат, Емен жапырақтысы бар Әуе күштері мақтау медалі кіреді. Ол 2001 жылы Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын, 2006 жылы «Еркін рух» сыйлығын, Ұлттық ғарыш кубогын, Адлер планетариумның ғарыш ғылымындағы әйелдер сыйлығын, 2007 жылы Ғарыш қорының Дуглас С. Морроу халыққа тарату сыйлығын, 2020 жылы Гармон кубогын және 2022 жылы Райт ағайындардың естелік кубогын алды. Коллинз 1995 жылы Ұлттық әйелдер даңқы залына, 2009 жылы Ұлттық авиация даңқы залына, 2013 жылғы 19 сәуірде АҚШ ғарышкерлерінің даңқы залына және 2020 жылғы 6 мамырда Хьюстон, Техастағы Техас авиация даңқы залына енгізілді. «Британ энциклопедиясы» оны әлемді өзгерткен 300 әйелдің бірі деп таныды. Корнинг қауымдық колледжі басқаратын Эйлин Коллинз обсерваториясы оның құрметіне аталды, сондай-ақ Сиракуз Ханкок халықаралық әуежайының басты кіреберіс бульвары да оның есімімен аталады. Оның аспирантура бітірген оқу орындарының бірі – Вебстер университеті 1996 жылы оған құрметті ғылым докторы дәрежесін берді, ал 2021 жылы Сиракуз университетінің ең жоғары түлектер наградасы – Джордж Аренц сыйлығын алды. Ирландия Ұлттық университетінің Дублин университеті колледжі 2006 жылғы 14 маусымда оған құрметті ғылым докторы дәрежесін берді. Ол 2022 жылы Райт ағайындардың естелік кубогымен марапатталды.