Кіріспе

АҚШ-тың аэроғарыш зерттеу орталығы NASA Нил А. Армстронгтың ұшу зерттеу орталығы (AFRC) – NASA басқаратын аэронавтикалық зерттеу орталығы. Оның негізгі кампусы Калифорниядағы Эдвардс әуе күштері базасында орналасқан және NASA-ның авиациялық зерттеулер үшін ең басты орны саналады. AFRC әлемдегі ең озық ұшақтарды пайдаланады және көптеген авиациялық тұңғыштармен танымал, соның ішінде бірінші экипажды ұшақтың тегіс ұшудағы дыбыс жылдамдығынан асып түсуін қолдау (Bell X 1), экипажбен жұмыс істейтін ұшақтың ең жоғары жылдамдығы (North American X 15), алғашқы таза цифрлық ұшқыш жел ұшағы (F 8 DFBW) және тағы да басқалары. AFRC Калифорнияның Палмдейл қаласындағы 42-ші әуе күштері зауытының жанында 703-ші құрылыс деп аталатын екінші нысанында жұмыс істейді, ол бұрын Rockwell International / North American Aviation өндірістік зауыты болған. Онда AFRC NASA-ның бірнеше Ғылыми миссиялар дирекциясының ұшақтарын, соның ішінде SOFIA (Инфрақызыл астрономия үшін стратосфералық обсерватория), DC 8 ұшу зертханасын, Gulfstream C 20A UAVSAR және ER 2 биіктіктегі платформасын басқарады. Аэронавтика жөніндегі Ұлттық кеңес комитеті ретінде құрылған Мюрок ұшу сынақ бөлімі (1946) орталығы кейіннен NACA жоғары жылдамдықты ұшу зерттеу станциясы (1949), NACA жоғары жылдамдықты ұшу станциясы (1954), NASA жоғары жылдамдықты ұшу станциясы (1958) және NASA ұшу зерттеу орталығы (1959) деп аталды. 1976 жылдың 26 наурызында орталық NASA Ames Dryden Flight Research Center (DFRC) деп қайта аталды. Бұл орталық 1965 жылы NASA әкімшілігінің орынбасары болып қызмет етіп қайтыс болған көрнекті авиациялық инженер Хью Л. Драйденнің және белгілі физик, Джонс Хопкинс университетінің президенті болған Джозеф Свитман Эймстің құрметіне аталды. 2014 жылдың 1 наурызында нысан қазіргі атауын алды, ол орталықтың бұрынғы сынақ ұшқышы және Айға аяқ басқан алғашқы адам Нил Армстронгтың есімін мәңгі есте сақтау үшін берілді. AFRC Шаттл тасымалдаушы ұшағының (SCA) үйі болды, ол Эдвардсқа қонған жағдайда Space Shuttle орбиталық аппаратын Кеннеди ғарыш орталығына жеткізуге арналған модификацияланған Boeing 747 ұшағы еді. Орталық ұзақ жылдар бойы ең ескі B 52 Stratofortress бомбалаушысын, B 52B (оның құйрық нөмірі 008 болғандықтан, Balls 8 деп аталды) пайдаланды, ол сынақ ұшағына айналдырылды. 008 командасы X 15-тен бастап, соңғы зерттеу бағдарламасы – гипердыбыстық X 43A-ға дейін көптеген дыбыстан жоғары жылдамдықты сынақ жүргізетін аппараттарды сынақтан өткізді, олар Пегасус зымырасымен қуатталды. 2004 жылы қызметтен шығарылған ұшақ Эдвардстың Солтүстік қақпасының жанында қойылған.

Орналасқан жері

Армстронгтың ұшу зерттеу орталығы әрқашан Роджерс құрғақ көлінің жағалауында орналасқан, бірақ оның нақты орны жылдар бойы өзгеріп келді. Қазіргі таңда ол көл төсегінің солтүстік-батыс жиегінде, Солтүстік қақпадан оңтүстікке қарай орналасқан. Келушілер Эдвардс әуе базасына және NASA AFRC-ге кіруге рұқсат алуы керек. Роджерс құрғақ көлінің төсегі ұшу зерттеулері үшін өте қолайлы, ерекше ландшафтты ұсынады: құрғақ жағдай, жылына небары бірнеше жаңбырлы күн және апаттық жағдайларда қонуға болатын үлкен, тегіс, ашық кеңістіктер. Кейде төсекте ұшу жолағының ұзындығы 40 000 футтан асып кетеді. Сонымен қатар, мұнда диаметрі шамамен 2000 фут болатын компас гүл орналасқан, ол әуе кемелеріне желдің кез келген бағыты бойынша қонуға мүмкіндік береді.

Дуглас Скайрокет

NASA-ның алдыңғы ұйымы, NACA, «Дуглас Скайрокет» ұшағын пайдаланды. Әуе күштерінің «Белл X-1» ұшағының ізбасары болған «D 558 II» зымырандық немесе реактивтік күшпен жұмыс істей алатын. Ол ұшақтың дыбыс жылдамдығынан асып өтетін кезеңдегі тұрақтылығын, ең тиімді жоғары жылдамдықты қанат пішіндерін, зымыранның шығарылымдарының әсерін және жоғары жылдамдықтағы ұшу динамикасын жан-жақты зерттеді. 1953 жылғы 20 қарашада «Дуглас Скайрокет» 2.005 Мах жылдамдығына жетіп, дыбыс жылдамдығынан екі есе артық жылдамдықпен ұшқан алғашқы ұшақ атанды. «X-1» сияқты, «D 558 II» де «B-29 Суперфортресс» көмегімен ауадан ұшырылуы мүмкін. «X-1»-нен ерекшелігі, «Скайрокет» JATO құрылғыларының көмегімен ұшу-қону жолағынан да ұшып көтеріле алатын.

Бақыланатын әсерді көрсету

Бақыланатын соққы демонстрациясы – үлкен жолаушы ұшағының апат кезінде өрт салдарынан болатын зақымды азайту үшін жаңа реактивтік отынды зерттеу мақсатындағы Федералды авиация басқармасымен бірлескен жоба болды. 1984 жылдың 1 желтоқсанында қашықтан басқарылатын Боинг 720 ұшағы арнайы құрылған қанат ашу құрылғыларына ұшырылды, ол қанаттарды жарып, отынды кеңінен шашыратты. Жаңа отын қоспасы болғанына қарамастан, пайда болған от шарлары өте зор болды; отты толық сөндіруге бір сағат уақыт кетті. Отын қоспасы өрттің алдын болмаса да, зерттеу толық сәтсіздікке ұшырамады. Бұл қосымша ұшақ корпусынан ағып өткен отынның жануын тоқтатты және оны салқындатып, дәстүрлі ракета қозғалтқышының сопласын салқындату тәрізді қызмет етті. Сонымен қатар, ұшақта соққы сынағына арналған құралдармен жабдықталған манекендер орналастырылды, олар апаттан аман қалудың басқа да жақтарын зерттеуге құнды мәліметтер берді.

SR-71 эксперименті

LASRE – NASA мен Lockheed Martin компанияларының ынтымақтастығымен жүзеге асырылған, сызықтық аэроспайк зымыран қозғалтқышы негізінде қайта пайдалануға болатын ұшыру құралының дизайнын зерттеуге арналған эксперимент. Эксперименттің мақсаты – Lockheed Martin компаниясы ұшақты жобалау үшін әзірлеген есептеулік болжамдау құралдарын растауға көмектесетін ұшу деректерін ұсыну болды. SR-71 Blackbird ұшағының артына орнатылған эксперимент, бір түгелінен "ұшатын жел тоннелі" сияқты жұмыс істеді. Эксперимент қайта пайдаланылатын ұшыру құралының қозғалтқыш ағынының оның көтергіш корпусының аэродинамикалық пішініне белгілі бір биіктіктерде және шамамен жылдамдықтарда қалай әсер ететінін анықтауға бағытталған. Аэродинамикалық ағын мен қозғалтқыш ағынының өзара әрекеттесуі кедергі тудыруы мүмкін; дизайнды жетілдірудің мақсаты осы өзара әрекеттесуді азайту болып табылады.

Айға қонуды зерттеу аппараты

Айға қонуды зерттеу көлігі немесе LLRV – Аполлон жобасы кезеңінде Айға қону симуляторын құруға бағытталған бағдарлама. LLRV-лер, әзілде "Ұшатын төсектер" деп аталған, сол кездегі FRC, қазір Армстронг ұшу зерттеу орталығы деп белгілі, Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында Айдың ауасыз кеңістігінде Аполлон Ай модулін ұшыру және қондыру үшін қажетті пилоттау техникасын зерттеу және талдау үшін пайдаланылды.