Батпақ шабақтары: тропиктік және субтропиктік суларда тіршілік ететін, құрлықта да тыныс ала алатын балықтар туралы мағлұмат. Адам қаңқасы, ерекше бейімделуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар тұқымдасы.
Family of fishes
Саздық балықтар (немесе "саздық балықтар" деп те жазылады) – тропиктер мен субтропиктерде кездесетін тұщы суға бейімделген, балыққа ұқсас Synbranchidae тұқымдасына жататын балықтар. Көптеген түрлері ауамен тыныс ала алады және көбінесе батпақтарда, тоғандарда және ылғалды жерлерде тіршілік етеді, кейде су көзі тартылғанда лайға көміліп кетеді. Олардың осы тіршілік салтына бейімделулері бар: олардың денесі ұзын және жіңішке, көкденең және жамбас қанаттары жоқ, ал арқа және анальдық қанаттары жетілмеген, сондықтан оларды аяқтары жоқ омыртқалы жануарлар деп санауға болады. Оларда қабыршақ және жүзбе қуысы жоқ, ал жаңқалары жұтқыншаққа жарық немесе тесік арқылы ашылады. Ауыз қуысы мен жұтқыншақтың қабырғасы арқылы оттегі сіңіріледі, ол қан тамырларына бай және «өкпе» рөлін атқарады. Ересек саздық балықтардың қанаттары болмаса да, дернәсілдерінде үлкен көкденең қанаттары болады, олар денелерін сумен желпиді, осылайша ересектердің тыныс алу аппараты жетілгенге дейін газ алмасуын қамтамасыз етеді. Шамамен екі апта өткен соң олар қанаттарын тастап, ересек түріне айналады. Саздық балықтардың көпшілігі гермафродиттер, өмірін әйел ретінде бастап, кейін еркекке айналады, бірақ кейбір жекелемелер еркек ретінде өмір сүріп, жынысын өзгерте бермейді. Қытайдың Цзяннань аймағында саздық балықтар деликатес ретінде жейді, әдетте оларды қуыру немесе қазанға салу арқылы дайындайды. Ассам және Бангладеш елдерінде оны Кусия (কুচিয়া) деп атайды. Ол ассамдық асүйдің құрамындағы дәмді тағам саналады.
The swamp eels (also written "swamp eels") are a family (Synbranchidae) of freshwater eel like fishes of the tropics and subtropics. Most species are able to breathe air and typically live in marshes, ponds and damp places, sometimes burying themselves in the mud if the water source dries up. They have various adaptations to suit this lifestyle; they are long and slender, they lack pectoral and pelvic fins, and their dorsal and anal fins are vestigial, making them limbless vertebrates. They lack scales and a swimbladder, and their gills open on the throat in a slit or pore. Oxygen can be absorbed through the lining of the mouth and pharynx, which is rich in blood vessels and acts as a "lung". Although adult swamp eels have virtually no fins, the larvae have large pectoral fins which they use to fan water over their bodies, thus ensuring gas exchange before their adult breathing apparatus develops. When about a fortnight old they shed these fins and assume the adult form. Most species of swamp eel are hermaphrodite, starting life as females and later changing to males, though some individuals start life as males and do not change sex. In the Jiangnan region of China, swamp eels are eaten as a delicacy, usually cooked as part of a stir fry or casserole. It is known as Kusia (কুচিয়া) in Assam and Bangladesh. It is considered a delicacy and cooked with curry as part of Assamese cuisine.
Дастарханда
Индонезияда батпақ балығы белут деп аталады, және көбінесе күріш шалабаларының су тоғандарынан жиналады, сондай-ақ Индонезияның ауылдық халқы үшін ақуыздың маңызды көзі болып табылады. Батпақ балығы көбінесе самбал – ащы чили соусымен бірге белют пенет түрінде қуырылады, сондай-ақ кәдімгі кәрі немесе хрустящий текстураға ие болу үшін крипик белют ретінде қайнатылады. Қытайдың Цзяннань аймағында батпақ балығы деликатес саналады, әдетте жарма немесе кастрюльде пісіріледі. Рецептурада әдетте сарымсақ, бамбук өркендері, күріш арағы, қант, крахмал және соя соусы, сонымен қатар көп мөлшерде өсімдік майы қолданылады. Бұл тағам Шанхайдан Нанкинге дейінгі аймақта кең таралған. Бұл тағамның қытайша атауы – чао шань ху. Батпақ балығының қытайша атауы – шань ю немесе хуан шань. Ассамда батпақ балығы деликатес болып есептеледі және оны кәрі немесе құрғақ қуырып дайындайды. Олардың темірге бай екеніне және қан тапшылығына көмектесетініне сенімді.
In Indonesia swamp eel is called belut, and are commonly harvested from water ponds of rice paddies and become the protein source for rural population in Indonesia. Swamp eel is usually stir fried served with sambal hot chili sauce as belut penyet, curried, or deep fried to achieve crispy texture as kripik belut. In the Jiangnan region of China, swamp eels are a delicacy, usually cooked in stirfries or casseroles. The recipe usually calls for garlic, scallions, bamboo shoots, rice wine, sugar, starch, and soy sauce with prodigious amounts of vegetable oil. It is popular in the region from Shanghai to Nanjing. The Chinese name in pinyin of this dish is chao shan hu. The name of the swamp eel is shan yu or huang shan. In Assam swamp eels are considered a delicacy and prepared as curry or dry fry. It is believed there that these are good source of iron and good for blood deficiency.
Қорғау мәртебесі
2021 жылға қарай IUCN он бір түрді ерекше қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізді: Typhlosynbranchus boueti (Либерия батпақты балықбалық), Rakthamichthys indicus (Малабар батпақты балықбалық), Rakthamichthys roseni, Rakthamichthys digressus және Ophichthys hodgarti туралы мәліметтер жеткіліксіз деп жіктелді, яғни олардың қорғау статусын анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Ophichthys indicus (Бомбей батпақты балықбалық) осал түр ретінде жіктелген. Ophichthys fossorius (Малабар батпақты балықбалық), Ophisternon infernale (соқыр батпақ балық), Ophisternon candidum (соқыр үңгір балық) және Ophisternon afrum (Гвинея батпақты балық) – жойылу қаупі бар түрлер ретінде жіктелген. Ophichthys desilvai (Desilvai соқыр балығы) – өте жойылу қаупі бар түр ретінде жіктелген. Ал, Флоридадағы шалқар балықтардың таралуы ракушалар мен басқа да шағын түрлердің популяцияларына үлкен қауіп келтіреді.
As of 2021, eleven species were listed by the IUCN as species of special concern: Typhlosynbranchus boueti (Liberian swamp eel), Rakthamichthys indicus (Malabar swamp eel), Rakthamichthys roseni, Rakthamichthys digressus, and Ophichthys hodgarti have been classified as data deficient, meaning that they require more study to determine their conservation status. Ophichthys indicus (Bombay swamp eel) is classified as vulnerable. Ophichthys fossorius (Malabar swampeel), Ophisternon infernale (blind swamp eel), Ophisternon candidum (the blind cave eel), and Ophisternon afrum (Guinea swamp eel) are classified as endangered. Ophichthys desilvai (Desilvai's blind eel) is classified as critically endangered. On the other side of the endangerment issue, invasive swamp eels in Florida are a major threat to populations of crayfish and some other small species.