Кіріспе

Британдық эссеші, ғалым және полиглот Уильям Тейлор (7 қараша 1765 – 5 наурыз 1836), көбінесе Норвичтік Уильям Тейлор деп аталады, британдық эссеші, ғалым және полиглот еді. Ол неміс романтикалық әдебиетін қолдаушы және аудармашы ретінде ең белгілі.

Ерте өмір

Ол 1765 жылдың 7 қарашасында Англияның Норфолк графтығындағы Норвич қаласында дүниеге келді. Ол Уильям Тейлордың (1819 жылы қайтыс болды) жалғыз баласы, Еуропалық сауда байланыстары бар бай Норвич саудагері, оның әйелі Сара (1811 жылы қайтыс болды), Джон Райттың екінші қызы. Уильям Тейлорға латын, француз және голланд тілдерін Норвичтегі француз және голланд протестант шіркеулерінің пасторы Джон Брукнер үйретті, ол оның әкесінің континенттік мата саудасын жалғастыруына дайындады. 1774 жылы оны Рошемон Барбольд, оның әйелі Анна Летиция Барбольд Тейлордың күшті ықпалы болған, Саффолк графтығындағы Палгрейв академиясына ауыстырды. Үш жыл бойы оның мектептегі серігі – өмір бойы дос болып қалған Фрэнк Сайерс болды. 1779 жылдың тамыз айында әкесі оны мектептен алып қайтты. Келесі үш жыл бойы ол көп уақытын шетелде өткізді. Біріншіден, ол Нидерланды, Франция және Италияны аралап, тілдер мен бизнес әдістерін үйренді. 1781 жылы ол қайтадан үйден кетіп, бір жыл Детмольдте, Родерер есімді Эльзас протестант пасторымен бірге тұрды, ал Родерердің ықпалымен неміс әдебиетін оқып, Геттингендегі тарихшы Август Людвиг фон Шлёцермен және Веймардағы Гетемен танысты. Неміс еліндегі сапарларын аяқтағаннан кейін ол 1782 жылдың 17 қарашасында Норвичке оралды. Ол Норвичтегі әдеби ортаның жетекші тұлғасы және саяси радикал атанды. Ол француз революциясын қолдады және жалпыға бірдей сайлау құқығын және дін істеріне мемлекеттік араласуды тоқтатуды талап етті. Ол 18 ғасырдың либералдық және кең көзқарасты сынау дәстүрінде жазды (Сайерс мұны кем дегенде жартылай еретикалық деп есептеді). 1793-1799 жылдары ол өзінің «философиялық сын» тұжырымдамасына сәйкес мерзімді басылымдарда 200-ден астам рецензия жазды. 1783 жылдан бастап Тейлор әкесінің бизнесімен айналысты. 1784 жылдың мамыр және маусым айларында ол Эдинбургте медициналық білім алуды бастаған Сайерспен бірге Шотландияда болды; ол жерде Джеймс Маккинтошпен танысты. 1788 жылы Эдинбургке екінші сапары Сайерстің денсаулығының нашарлауынан кейін болды. 1790 жылдың соңына дейін Норвичте екі жаңа клуб құрылды, олардың бірі – саяси талқылаулар үшін «Тускулан мектебі», екіншісі – Уильям Энфилд құрған философиялық пікірталас үшін «Спекулятивтік қоғам». Ол 1797 жылға дейін жұмыс істеді, Энфилд қайтыс болғаннан кейін таратылды. Осы кезде Тейлор әкесін зейнеткерлікке шығуға көндірді. Фирма 1791 жылы таратылды; әкесі өз капиталының бір бөлігін андеррайтингке жұмсады, бірақ бұл өте сәтті болмады. Тейлор әкесінің оны Лондондық банкке орналастыруына қарсы болды. 1794 жылдың мамыр айында үкіметтің радикалдарға қарсы репрессиясы Норвич революциялық қоғамының ресми түрде жабылуына әкелді; және Тейлор әкесінің аты бар жазбаларда «кіші» деген сөзді қосты. 1794 жылдың соңында Норвичте «Кабинет» атты мерзімді басылым құрылды, онда үкіметке қарсы көзқарастарды білдіретін мақалалар жарияланды. Бұл «Джентльмендер қоғамының» жұмысы деп есептелді, оның артындағы топ 1794 жылдың ортасында тарап кеткен немесе жасырын жұмыс істей бастаған «Тускулан мектебімен» тығыз байланысты болды: оны Чарльз Марш редакциялады, ал Тейлор, басқа да ойлы жас радикалдармен бірге, мысалы, Томас Старлинг Норгейт және Амелия Альдерсон, үлесін қосты. Оларға Энфилд пен Эдвард Ригби сияқты ересек азаматтардың жасырын қолдауы болды. Ол 1794 жылдың қыркүйегінен бастап бір жыл бойы жарық көрді, шын мәнінде иілгіш және орташа интеллектуалды бағытты ұсынды.

Беделі

Тейлордың радикалды көзқарастары үшін Харриет Мартино оны Құдайсыз Билли деп атады. 1802 жылы туған Мартино, Тейлордың зиялылық шарысының қалыптасқан кезінде бала болды. Ол Тейлордан отыз үш жас кіші еді және оның туралы былай деді: оның шектен тыс мінез-құлқы оны әйелдер алдында ұятты қылды, ал ол өзінің төңірегіне білімсіз және мақтанқор жас жігіттерді жинады, олар өздерінің жойғылық бейімділіктерімен бүкіл әлемді түзетуге болатындай сезінді. Дэвид Чандлер «Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінде» Тейлордың гомосексуал болғанын жазды. 1802 жылы Амиен бейбітшілігі кезінде Тейлор Еуропаға тағы бір сапар жасады, Франция, Италия және Германияға, ішіраралық мәселелермен айналысты; Генри Саути оған Парижде қосылды. Ол Лафайетпен Лагранжда тұрып, Франсис д'Арблаймен танысты. Парижде ол Томас Холкрофт, Томас Пэйн және Томас Мэннингпен кездесті. 1811 жылдан бастап американдық және басқа да бизнес шығындары қаржыны қиын жағдайға түсірді. Тейлор 1812 жылы Саутидің ұсынысымен Фрэнсис Доустың отставкасынан кейін Британ мұражайындағы қолжазбалар сақтаушысы лауазымына үміттү болды, бірақ бос орын бұрыннан толыққан еді. Ол кешкі уақытта қоғамда араласып, ішімдік ішіп, тіл білімі, әдебиет және философия тақырыптарын талқылауды ұнататын.

Шығармалары

Ол неміс тілінен үш поэзиялық аударма жасап, осы арқылы танымал болды. Георг Герцфельд оған қате түрде "Еркіндік туы" саяси әнін жатқызды, ол алғаш рет 1791 жылғы 16 шілдеде Норфолк хроникасында жарияланды, ал 14 шілдеде Бастилияның құлауын еске алу кешкі асында орындалды; Эдвард Тейлор оны өзінің әкесі, Джон Тейлор, басқа Норвич отбасынан шыққан адам деп мәлімдеді. Уильям Тейлор Готфрид Август Бюгердің "Ленора" шығармасын ағылшын баллада өлеңімен аударғандығымен көзге түсті. Бұл 1790 жылы жазылған және "Ленора" деген атпен шығарылған; оны Детмолдтан (кейін Вернигеродеде) досы Бенцлерге жіберді; бұрынғы нұсқасын 1782 жылы Генри Джеймс Пай жасаған, бірақ ол 1795 жылға дейін жарияланбаған және Тейлорға белгісіз болған. Қолжазба түрінде таратылған аударма Джон Айкиннің 1791 жылғы балладасының негізі болды, ал 1794 жылы Эдинбургтегі Дугальд Стюарттың үйінде өткен әдеби жиында Анна Барбольд оқыды. Стюарттың қайнағасы Джордж Кранстон (Лорд Корхаус) осы туралы естеліктерін Уолтер Скоттқа жеткізді, ол 1796 жылы өзінің жеке нұсқасын, "Уильям мен Гелен" атты поэмасын жариялады. Скотттың нұсқасымен қатар тағы үш нұсқаның дерлік бірдей уақытта жарық көргені Тейлорды 1796 жылғы наурыз айында Monthly Magazine журналында оны жариялауға итермеледі; содан кейін ол оны жеке түрде "Эленор" деген атпен, Уильям Роберт Спенсердің нұсқасынан алынған түзетулермен қайта жариялады.