Кіріспе

Австрия композиторы (1858–1884)

Иоганн Непомук Карл Мария Ротт (1 тамыз 1858 – 25 маусым 1884) – австриялық композитор және органшы. Оның шығармалары қазіргі күні көп танымал емес, бірақ өз замандастары Густав Малер мен Антон Брукнер оны жоғары бағалаған. Ол симфония және Lied-тер, сондай-ақ басқа да шығармаларды мұра етіп қалдырды.

Өмір

Ротт Венаның Браунхиршенгрунд қалашығында дүниеге келген. Оның анасы Мария Розалия (1840–1872; туған тегі Лютц) актриса және әнші болған. Оның әкесі Карл Матиас Рот, оған 1862 жылы үйленген (1807 жылы туған; бастапқы тегі Рот), Венадағы белгілі комедиялық актер болған. 1874 жылы сахнадағы оқиғадан жарақат алғаннан кейін екі жыл өткен соң қайтыс болды.

Зерттеулер

Ханс консерваторияда оқуын жалғастыру үшін жалғыз қалды. Бақытымызға орай, оның шеберлігі мен қаржылық мұқтаждығы ескеріліп, оқу ақысынан босатылды. Оқу барысында ол Густав Малермен және басқа біреумен бірге тұрды. Ол Леопольд Ландскрон мен Йозеф Дахспен фортепиано, Герман Грейденермен гармония, Франц Креннмен контрапункт және композицияны оқыды, Малер сияқты. 1874 жылдан бастап Брукнермен орган сабақтарын алды және 1877 жылы Брукнердің орган класын үздік бітірді. Брукнер Ротттың Бахты өте жақсы орындағанын, тіпті тамаша импровизациялағанын айтты (Брукнердің өзі де шебер импровизатор болғандықтан, бұл үлкен мақтау). Ротт Вагнердің шығармаларының ықпалында болды; ол 1876 жылы өткен алғашқы Байройт фестиваліне қатысты.

Композициялар

Сол уақытта Ротт Венадағы "Мария Треу" пиар шіркеуінде де органшы болып жұмыс істеді. 1878 жылы оқуын аяқтаған жылы Ротт өзінің Е мажор симфониясының бірінші бөлігін композиция конкурсына ұсынды. Брукнерден басқа, қазылар алқасы осы туындыны қатты сынай бастады. 1880 жылы симфонияны аяқтағаннан кейін Ротт оны орындау үшін Брамс пен Ханс Рихтерге көрсетті. Бірақ, оның тырысыстары нәтижесіз аяқталды. Брамсқа Брукнердің консерватория студенттеріне күшті ықпал етуі ұнамады, тіпті Роттке оның ешқандай таланты жоқ екенін және музыканы тастау керектігін айтты. Өкінішке орай, Ротт Малерге тән ішкі күшке ие болған жоқ, ал Малер өміріндегі көптеген қиындықтарды жеңіп өте алды, ал Ротт психикалық ауруға шалдығып, құлдырады. Симфония Deutsche Grammophon, BIS, CPO, Acousence, Hyperion, Ondine, RCA, Arte Nova және Oehms жазбаларында сақталған. Ханс Ротт А-бемоль мажордағы үш бөлімнен тұратын скрипкалық оркестрге арналған симфонияны (1874–75) және С-минордағы бес бөлімнен тұратын студенттік жұмысы – скрипкалық квартетті де жазды. Олардың екеуі де Acousence Records лейблінде #ACO CD 20205 (2005) жазылған.

Соңғы жылдар

Ротт қудалау маниясына ұшырады. 1880 жылғы қазан айында пойызбен саяхат жасағанда, ол басқа жолаушыны револьвермен қауіптендіріп, Брамстың пойызды динамитпен толтырғанын айтқан. 1881 жылы Ротт психиатриялық ауруханаға жатқызылды, онда қысқа ғана уақытқа жақсарған күйіне қарамастан, депрессияға түсті. 1883 жылдың соңына қарай "галлюцинациялық психоз, қуғыншылдық мания – жазылуы күтілмейді" деген диагноз қойылды. Ол 1884 жылы 25 жасында туберкулезден қайтыс болды. Брукнер мен Малер сияқты көптеген жақсы тілектестер Венадағы Zentralfriedhof-та Роттың қоштасу рәсіміне қатысты.

Мұра

Малер Ротт туралы жазбасында, карьерасының бастауында танылмай, мұқтаждықта қайтыс болған гений музыкант екенін айтқан. Оның музыка әлеміне сыйған үлесін бағалау мүмкін емес. Оның 20 жасында жазған [E мажорлы] симфониясы – оның гениалдығының биіктігі және мен үшін жаңа симфонияның негізін салушы. Әрине, ол ниет еткенінің бәріне жете алмады. Бірақ оның мақсатын білемін. Ол менің жан дүниемнің ең тереңіндегідей, сондықтан біз екеуміз – бір ағаштан өскен екі жеміс сияқтымыз, бір топырақтан нәр алып, бір ауамен тыныстадық. Ол маған зор маңызға ие болар еді, және бәлкім, екеуміз де музыка үшін жаңа дәуірдің мазмұнын толыққанды ашар едік. Ротттың достарының арқасында оның музыкалық қолжазбаларының бір бөлігі Венаның ұлттық кітапханасының музыкалық қорында сақталған. Олардың ішінде Ротттың E мажор симфониясы және аяқталмаған екінші симфонияның эскиздері бар. Аяқталған симфония Малердің музыкалық ерекшеліктерін болжағандығымен көзге түседі. Атап айтқанда, үшінші бөлімі Малердің Бірінші симфониясының екінші бөлімін алдын ала көрсетеді. Финалда Брамстың Бірінші симфониясына сілтемелер бар. Малер Ротттың "Лидер" (Lieder) әндері туралы да жақсы пікір білдірген, олардың сақталған сегіз әні 2002 жылдан бері концерттерде орындалып келеді, ал Доминик Вёрнер орындаған төрт ән 2009 жылы Ars лейблінде жазылған. Малер естімеген және қазірде жоғалып кеткен Секстет туралы да мәлім. Өмірінің соңғы жылдары Ротт көптеген музыка жазды, бірақ жазғаннан кейін көп ұзамай оларды жойды, өйткені олардың құнды емес екенін айтты. Брукнер мен Малер Ротттың талантын бірінші болып таныды. Малер өзінің музыкасында Ротттың шығармаларына сілтемелер енгізді. Ротттың өлімінен кейін оның музыкасы ұмытылды. Оның Бірінші, E мажор симфониясы 1989 жылға дейін орындалмады; оны Пол Бэнкс дайындаған ноталар бойынша Герхард Самуэль жетекшілік еткен Цинциннати филармониялық оркестрі орындады. Кейін CD жазылды. Содан бері симфонияның басқа да жазбалары шықты, ал Ротттың басқа да шығармалары, соның ішінде оның "Юлий Цезарь" увертюрасы, "Пастораль" увертюрасы және оркестрге арналған прелюдиясы кейде қайта жаңғыртылды. Ол J. Сидней Джонстың "Венадағы реквием" детективінің кейіпкері болып табылады.