Кіріспе

Израильдік генерал және саясаткер (1918–1980)

Игал Аллон (10 қазан 1918 – 29 ақпан 1980) – израильдік әскери лидер және саясаткер. Ол Палмаx командирі және Израиль қорғаныс күштерінің (ИҚК) генералы болды. Сондай-ақ, ол Ахдут ха-Авода және Израильдің Еңбек партияларының лидері болды. 1969 жылы Леви Эшколдың қайтысы мен Голда Меирдің тағайындалуы аралығында Израильдің премьер-министрі міндетін уақытша атқарды. Аллон Израильдің премьер-министрі қызметін атқарған алғашқы ізраильдік туған адам болды (алғашқы сайланған ізраильдік туған премьер-министр кейін 1974 жылы Ицхак Рабин болды). Ол үшінші Кнессеттен бастап тоғызыншы Кнессетке дейін үкімет министрі болды. Төменгі Галилеяда пионерлердің отбасында дүниеге келген Аллон бастапқыда әскери карьерасы арқылы танымал болды. 1936–1939 жылдардағы Палестинадағы араб көтерілісі басталғаннан кейін, ол Хаганаға, содан кейін Палмаxқа қосылды. Ол отрядқа қолбасшылық етті және еврей қарсылық қозғалысының маңызды операцияларын ұйымдастырды, мысалы, «Көпірлер түні». 1947–1949 жылдардағы Палестина соғысы кезінде Аллон Оңтүстік командасының басшысы ретінде Галилеяны, Лодты және Рамланы, сондай-ақ Эйлатқа дейінгі бүкіл Негевті жаулап алды. Аллон сол кездегі премьер-министр Давид Бен-Гурионның бұйрығымен қызметтен босатылғаннан кейін саясатқа қатысты. Саяси карьерасы барысында ол сыртқы істер және білім министрі, премьер-министрдің орынбасары және қысқа мерзімге премьер-министр міндетін атқарушы болып қызмет етті. Ол Ахдут ха-Авода мен Мапайдың бірігуін жақтаған Еңбек партиясын құрушылардың бірі болды. 1967 жылы ол 1967 жылғы араб-израиль соғысынан кейін Израиль үшін келесі қадамдарды ұсынған Аллон жоспарын жасады. Бұл жоспар ресми түрде қабылданбаса да, Израильдің келесі он жылдыққа жасаған қоныстануының нұсқаулығы болды. Ол сондай-ақ 1975 жылы Синай аралық келісіміне қатысты. 1980 жылы Аллон Еңбек партиясының төрағалығына үміткерлігі кезінде күтпеген жүрек тоқтасынан қайтыс болды.

Алғашқы жылдары (19181931)

Игал Пейковиц (кейін Аллон) 1918 жылғы 10 қазанда, сол кездегі жау аумағының әкімшілік бөлігі болған Кфар Тавор қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Реувен 1890 жылы әкесі мен үлкен ағасымен бірге Ресей империясының бір бөлігі болған Белоруссиядан Палестинаға көшіп келді. Оның анасы Хая Шорц Пейковиц Сафед қаласының еврей отбасынан шыққан. Оның әкесі "Рош Пинна" ұйымын құрушылардың бірі болды. Аллонның әкесі бастапқыда оны "Игаэль" деп атағысы келді, яғни "ол құтқарылады", бірақ бұл тым әлсіз деп шешті, сондықтан "Игаль" деп атады, яғни "ол өзі құтқарады". Аллон бес жасқа толғанда анасы қайтыс болды, ал үлкен ағалары үйден кетіп қалды. Аллон, ең кіші бала, әкесімен бірге қалды. Кфар Тавор аймағы шалқап жатқандай, көршілес араб және бедуин қауымдарының жиі шабуылдары мен ұрлықтарына ұшырады. 13 жасқа толғанда бар-мицва болғаннан кейін, әкесі Аллонға отбасылық егістікті ұрылардан қорғау үшін қару берді. 1934 жылы 16 жасар Аллон Кадури ауылшаруашылық орта мектебіне оқуға түсті. Мұнда ол үйден алған білімінің қалалық сыныптастарымен салыстырғанда нашар екенін түсінді. Мұғалімдері оны білімін кеңейтіп, білімдегі кемшіліктерін жоюға ынталандырды. Аллон өзінің өмірбаяндық еңбегінде мектеп директорына маңызды әлеуметтік құндылықтарды үйреткені үшін алғыс айтты. Оқу кезінде Аллон Еңбек Сионизмін қабылдады. 1937 жылы бітіргеннен кейін Аллон және Еңбек Сионистерінің тобы Мигдал поселкесіне жалға берілген Палестина еврейлік отарлау қауымдастығының жерінде Кибуц Гинносарды құрды. Көтеріліс кезінде кибуцтың егістіктері мен шаруашылықтарында жұмыс істеген кезде Аллонды Хаганадағы Ицхак Садех командалық лауазымға шақырды. Отрядтық командалық курсты аяқтағаннан кейін Аллон Мобильді гвардияның командирі болып тағайындалды. Ол еврей далаларына қоныс аударған арабтарды қууға қатысты. Ол поселкелерге кірген топтарға қарсы тұтқындау операцияларын жоспарлағаны үшін де танымал болды. Осы кезеңде Аллон Орд Чарльз Уингейт пен Бала Брединнің басшылығымен Түнгі арнайы жасақтардың (ТЖЖ) бірнеше операциясына қатысты. 1941 жылы ол "Палмахтың" құрылтайшы мүшелерінің бірі болды. 1941-1942 жылдары ол Сирия мен Ливандағы британдық күштердің барлаушысы болды. 1945 жылы ол Палмахтың Бас командирі болды. 1948 жылғы 22 маусымда, Давид Бен-Гурионның "Альталенадан" қару-жарақ тарату мәселесі бойынша "Иргунмен" болған қақтығысының қайнар тұсында Аллон кемеге оқ атуға бұйрық берген әскерлерге қолбасшылық етті. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде ол үш майдандағы бірнеше ірі операцияларды басқарды, соның ішінде Ғалилеядағы Ифтах, орталықтағы Дэнни және Негевтегі Йоав пен Хорев операцияларын. Оның соңғы ірі әскери лауазымдары 1948 жылғы қазан және желтоқсан айларында болды: Хеброн төбелеріне қарай "Йоав" операциясы және Оңтүстік Египет майданындағы "Хорев" операциясы. Оңтүстік командасының операциялық командирі ретінде ол Мысырмен және Иорданияның бір бөлігімен шекарадағы қауіпсіздікке жауапты болды. 1949 жылғы 4 маусымда ол шекара бойындағы кең аумақты жабық әскери аймақ деп жариялады. Аллонның соғыстағы табыстары оның өткір сезімі мен көрегендігіне байланысты болды, бірақ кейде осы қасиеттері әскери сәтсіздіктерге де әкелді. 1949 жылғы 18 қазанда ол Парижге ресми сапармен келген кезде француздық қабылдаушылары Бен-Гурион Аллонды Моше Даянмен Операциялық командир лауазымынан ауыстыруға шешім қабылдағанын хабарлады. Аллонның штаб офицерлерінің көпшілігі наразылық білдіріп отставкаға кетті. 1950 жылы ол әскери қызметтен зейнетке шықты.

Саяси мансап (1950-1980 жылдар)

1948 жылғы қаңтарда Аллон солшыл Mapam партиясын құруға көмектесті. Алайда, премьер-министр Бен-Гурион, қарсыласы – басқарушы Mapai партиясының жетекшісі, Allon-ға Mapam-нан алшақтауды бұйырды, оны тым солшыл және мемлекеттік қауіпсіздікке қауіпті деп есептеді. 1948 жылғы желтоқсанда Mapam партиясының бірлескен жетекшісі Мейр Яари, Allon-ның стратегиялық мақсаттарға жету үшін ондаған мың палестиналық босқындарды пайдалануын сынады. 1950-1952 жылдары Оксфордтағы Сент-Энтони колледжінде философия және тарихты оқыды. Әскери қызметін аяқтағаннан кейін Аллон қоғамдық-саяси мансапқа қадам басты. Ол 1954 жылы Mapam партиясынан бөлініп шыққан Ахдут ХаАводаның көрнекті қайраткері болды және 1955 жылы Кнессетке сайланды, онда өмірінің соңына дейін қызмет етті. Ол Экономикалық мәселелер комитетінің, Конституция, Заң және Әділет комитетінің, Білім және Мәдениет комитетінің, Израильдегі спорт мәселелері жөніндегі комиссияның, және Сыртқы істер мен Қорғаныс комитетінің мүшесі болды. Аллон 1961 жылдан 1968 жылға дейін Еңбек министрі қызметін атқарды. Осы лауазымда ол мемлекеттік жұмыспен қамту қызметін жақсартуға, жол желісін кеңейтуге жұмыс істеді және еңбек қатынастары саласындағы заңнаманы қабылдауға күш салды. 1968-1969 жылдары Премьер-министрдің орынбасары және Иммигранттарды қабылдау министрі болып қызмет етті. 1969 жылғы 26 ақпанда Леви Эшколдың қайтысынан кейін Аллон уақытша Премьер-министр болып тағайындалды. Ол 1969 жылғы 17 наурызға дейін, Голда Меир Еңбек партиясының төрағасы болып сайланғанға дейін лауазымында қалды. Меир үкіметінде Премьер-министрдің орынбасары және Білім және Мәдениет министрі болды, бұл қызметте 1974 жылға дейін болды. 1970 жылғы қыркүйектегі Иорданиядағы дағдарыс кезінде ол Хусейн патшаны ПЛО-мен қақтығысында қолдауға шақырды. 1974 жылы ол күштерді бөлу туралы келісімге қатысқан делегация құрамында болды. 1974 жылы Сыртқы істер министрі болып тағайындалды және 1977 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1980 жылы күрт қайтыс болған кезде ол "Бірігіпті Еңбек" партиясының төрағалығына үміткер болып, қазіргі партия жетекшісі Шимон Переске қарсы тұрды.

Аллон План (1967)

Аллон Батыс жағалаудың бір бөлігін Израильдің оккупациясын аймақтарды келіссөздер арқылы бөлу жолымен аяқтауды көздеген Аллон жоспарының авторы болды. Жоспар алты күндік соғыстан кейін, 1967 жылдың шілдесінде министрлер кабинетіне ұсынылды. Бұл жоспар ресми түрде қабылданбаса да, келесі он жыл бойы Израильдің қоныстану саясатына әсер етті. Жоспарға сәйкес, Израиль Батыс жағалаудың үштен бір бөлігін сақтап, Иордан өзені бойындағы қоныстар мен әскери нысандар қатары арқылы шығыстан болатын шабуылдан қорғаныс жасауды көздеді. Осы қатардың батысындағы, арабтар қоныстанған таулы аймақ Иорданиямен конфедерация құруға тиіс болды. Иерихон-Иерусалим жолының бойындағы аймақ, Гуш-Ецион және Хеброн төбелерінің көп бөлігі аннексияланатын еді. Жасыл желі бойында, әсіресе Латрун аймағында, шағын аумақтық өзгерістер енгізілуі жоспарланған. Аллон сонымен қатар Шығыс Иерусалимдегі еврей шағын аудандарын дамытуды, Ескі қаланың еврей кварталын қайта жаңғыртуды және араб халқы басқа жерге көшірілетін Газаны аннексиялауды ұсынды.

Өлім (1980)

Аллон 1980 жылғы 29 ақпанда Афула қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол Солтүстік округтегі Ғалилея теңізінің жағасындағы Гиносар кибуцының зиратына жерленді. Құрмет көрсетуге ондаған мың адам келді, әлемнің көптеген басшылары, соның ішінде Мысыр президенті Анвар Садат көңіл айтты.

Мұра

Игал Аллонның қайтысынан кейін үш онжылдық өткен соң оған деген құрметтің өсуін түсіндіре отырып, Израиль мұражайларын сақтау қоғамының өкілі Орен Даган былай деді: "Адамдар Игал Аллон армандаған мемлекетте өмір сүргісі келеді, мысалы, араб-еврей мәселесіне қатысты. Бұл пост-сионистік көзқарас емес, ол тартыншақты да, өтініш айтушы да емес. Бұл қауіпсіздік пен сенімділікке негізделген көзқарас, ол "Біздің орнымыз осында" дейді, бірақ сонымен қатар диалогтың маңыздылығын атап өтеді, және ешқашан жоғарыдан қараушылықпен немесе мақтандылықпен емес. Аллон бейбітшілікке қол ұсынды, және біз бүгін басшылардың осы тәсілді қабылдауын қалаймыз."

Жеке өмір

Оллон Рутқа үйленді, ол 1934 жылы Германиядан Палестинаға көшіп келді, «Махтгрейфунг» орнатылғаннан бір жыл өткен соң. Олардың үш баласы болды. Олардың үлкен қызы Нурит аутизм спектрінде болды және 5 жасқа дейін сөйлей алмады. Көптеген жылдар бойы әртүрлі континенттердегі медицина мамандарымен кеңескеннен кейін, Нурит Шотландиядағы бір орынға орналастырылды. Оллон оны жылына бір рет көретін. 1948 жылы Израиль мемлекеті жарияланғаннан кейін Оллон өзінің тегін «Пейковицтен» «Аллонға» өзгертті, бұл «емен ағашы» дегенді білдіреді. 1950 жылдары Аллон отбасы көршілеріне Иерусалимдегі ауруханадан Тзиона Хейманды асырап алуға көмектесті. Бұл сол кездегі Йемендік балалар ісімен байланысты болды, онда мыңдаған еврей нәрестелері, көбінесе Йеменнен, Израильде асырап алуға үміткер болып көрінді. Хейман өзінің асырап алған ата-анасы мен Аллонның оған жақсы және мейіріммен қарағанын айтты. Сұхбатта Оллонның әйелі Хейманның тегі туралы ештеңе білмейтіндерін мәлімдеді. 2016 жылға дейін Хейманның тегі анықталмады.