Кіріспе

Құс түрі Ақ тақталы тараншы (Zonotrichia leucophrys) – Солтүстік Америкаға тән пассарин құсы. Жаңа әлемнің тараншылар тұқымдасының орташа мөлшерлі өкілі, осы түрдің беті сұр, ал басының жоғарғы бөлігі қара және ақ жолақтармен ерекшеленеді. Ол континенттің ең солтүстік бөлігіндегі тайга мен тундрада, сондай-ақ Роки таулары мен Тынық мұхитының жағалауындағы бұталы жерлерде көбейеді. Роки таулары мен жағалаудағы оңтүстік популяциялары көбінесе тұрақты болса, оның ареалының солтүстік бөлігіндегі көбейетін популяциялары көшпенді және Солтүстік Американың көп бөлігінен Мексиканың орталық бөлігіне дейін қыстауға немесе көшіп өтетін құстар ретінде кездеседі.

Этимология

Ғылыми атауы ежелгі грек тілінен шыққан. Zonotrichia туысының атауы ежелгі грек тіліндегі ζώνη (белдеу) және θρίξ (шаш) сөздерінен шыққан. Leucophrys түрінің атауы λευκός (ақ) және ὀφρῡ́ς (қас) сөздерінен алынған.

Кіші түрлер

Қазіргі уақытта ақ тәжді серкелердің бес мойындалған тұқымшасы бар (pugetensis, gambelii, nuttalli, oriantha және leucophrys), олар көбею ареалы және көш жолы бойынша өзгешеленеді. Nuttalli тұқымшасының құстары Калифорнияда жыл бойы тұрады, ал gambelii тұқымшасының құстары жазғы көбею маусымында Арктика шеңберіне дейін көшіп баруы мүмкін. Солтүстік құстар қысқа АҚШ-тың оңтүстігіне және Мексиканың солтүстігіне көшеді.

Тарату

Олардың көбею ортасы – Канаданың солтүстігі мен АҚШ-тың батысындағы бұталы жерлер. Ақ тәжді торғай Батыс Еуропаға өте сирек ұшып келетін құс. Ол Англияда, Шотландияда, Ирландияда және Норвегияда көрілген. 2008 жылы Англияның Норфолк графтығындағы Клей-некст-зе-Сиде ақ тәжді торғай байқалды. Осы оқиғаны еске алу үшін құстың суреті Сент-Маргарет шіркеуінің терезесіне салынды.

Мінез-құлық

Бұл құстар жерде немесе төменгі өсімдіктерде азықтанады, бірақ кейде ұшатын жәндіктерді ұстау үшін қысқаша ұшып шығады. Олар негізінен тұқымдар, өсімдіктердің басқа бөліктері және жәндіктермен қоректенеді. Қыс мезгілінде олар көбінесе топтап азық іздейді. Бұл құбылыс, ауысыммен жұмыс істеушілер мен жүк көлігі жүргізушілердің сергектігін арттыру мақсатында зерттелді. Орнитологтар, оның ішінде Элизабет Дерриберридің жақындағы зерттеулері ақ тажы барқыштардың әндеріне адамның әрекеті мен шуының әсер ететінін көрсетті.