Джордж Роуз: Британ саяхатшысының өмірбаяны (1744-1818)

Кіріспе

Британдық саясаткер (1744–1818)

Джордж Роуз (17 маусым 1744 – 13 қаңтар 1818) – британдық саясаткер болған.

Өмір

Шотландияның Бречин қаласына жақын Вудсайдта туған Роуз, Найрн графтығындағы Килраук әулетінің ежелгі тамырларынан шыққан Летноттан келген пастор Дэвид Роуздың екінші ұлы болды. Роуздың анасы, екінші әйелі Маргарет, Килраук бароны атанды. Дэвид Роуздің Марчмонттың үшінші графы Хью Хьюм Кэмпбеллдің заңсыз ұлы екені айтылды; алайда, Томас Финлейсон Хендерсон Марчмонтқа арналған Ұлттық биографиялық анықтамада заңсыз ұл туралы ештеңе жазбаған, ал Джордж Роуздың сол басылымдағы жазбасында: «Кейінгі әңгімелерде оны Лорд Марчмонттың (Хьюм, Хью, Марчмонттың үшінші графы), дәріхананың шәкірті немесе кассалық қызметкерінің заңсыз ұлы деп көрсетуге тырысқандардың барлығына назар аудармауға болады» делінген. Бұл мәлімдемеге қатысты нақты мәліметтердің жетіспеуін көрсетеді (өйткені шындығында Джордж Роуздың әкесі Дэвид Марчмонттың заңсыз ұлы болғаны айтылды). Дегенмен, Марчмонттармен тығыз байланыс болды: пастор Дэвид Роуз Марчмонттың үлкен ұлы, Лорд Полвартқа ұстаздық жасады, ал Джордж Роуз Корольдік теңіз флотынан кеткен соң Марчмонт оны Казначействоның Тали сотының палата төрағасы лауазымына ұсынды. Марчмонт қайтыс болғаннан кейін, ол оның жалғыз мұрагері болды және «Ұлыбританиядағы ең қызықты және құнды қолжазбалардың бірінен тұратын» кітапханасын иеленді. Джордж Роуздың ұлы, саясаткер сэр Джордж Генри Роуз 1831 жылы «Марчмонт графтарының қағаздарынан таңдама» атты еңбегін жариялады. Марчмонттар мен Роуз әулеті арасындағы қарым-қатынас туралы мәліметтер «Джордж Роуздың күнделіктері мен хат алмасулары» (1860) кітабында, Рев. Левесон Вернон Харкорттың өңдеуімен берілген. Әкесінің кедейлігіне байланысты, Роуз төрт жасында анасының ағасымен бірге Хэмпстедте мектеп ашқан үйге жіберілді; ол Корольдік теңіз флотына түспес бұрын қысқа уақыт Вестминстер мектебінде білім алды және 1762 жылы Вест-Индияда жарақаттанғаннан кейін қызметтен кетті. Содан кейін ол мемлекеттік қызметке қабылданып, 1772 жылы жазбалардың бірлескен сақтаушысы, ал 1777 жылы Салық кеңесінің хатшысы болды. 1782 жылы ол соңғы лауазымынан бас тартып, премьер-министр лорд Шелберннің қазынашылық хатшысының бірі болды, бірақ ол Парламентке сайланбады. 1783 жылдың сәуір айында әріптестерімен бірге қызметтен кетті, бірақ келесі желтоқсанда Питт министрлігіндегі қазынашылықтағы бұрынғы лауазымына оралды және осыдан бастап министрдің ең адал қолдаушыларының бірі болды. Ол 1784 жылдың басында Лансестон округінен Парламентке сайланды, оның адалдығы мен достығы Питт тарапынан марапатталды, ол оған Казначейство сотында жоғары жалақылы лауазым берді; 1788 жылы ол Парламент хатшысы болды. Ол 1788 жылы Лимингтон округінен және 1790 жылы Крайстчерчтен Парламентке қайта сайланды. 1801 жылы Роуз Питтпен бірге биліктен кетіп, 1804 жылы оның қайтадан билікке келген кезде сауда комитетінің вице-президенті және бас төлем генералы болып тағайындалды. 1802 жылдың қаңтарында ол жеке кеңесші атанды. Роуз Питт қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң осы лауазымдарынан кетті (1806), бірақ 1807 жылдан 1812 жылға дейін Портленд герцогы мен Спенсер Персевальдың басшылығымен сауда комитетінің вице-президенті және Әскери-теңіз флотының қазынашысы қызметін атқарды. 1807 жылы оған Эдвард Дженнермен бірлесіп, шешекке қарсы жаппай вакцинация жүргізу үшін жаңа мекеме құруды тапсырды. 1808 жылы сэр Лукас Пеппистің төрағалығымен дәрігерлер колледжі мен хирургтар колледжінің мүшелерінен құралған Вакциналар кеңесі басқаратын Ұлттық вакциналар институты құрылды. Ол Лорд Ливерпульдің алдындағы Әскери-теңіз флотының қазынашысы және 28 жыл бойы басқарған Крайстчерчтен Парламент депутаты болып, 1818 жылы Хэмпширдегі Линдхерсттегі Куффнеллс үйінде қайтыс болды. Ол және оның отбасының көптеген мүшелері Крайстчерч соборында жерленген. Роуз адмирал Лорд Нельсонның жақын досы болды. Олар Нельсон жас капитан болып, Вест-Индиядан жаңа оралған кезде алғаш рет кездесті. Осы жылдар ішінде олардың достығы нығайды. Нельсон Роузды Трафальгар шайқасына кетер алдында «HMS Victory» кемесіне шақырды; оның мақсаты Роузға егер ол қаза болса, Леди Гамильтон мен олардың қызы Хоратияны елге тапсырғанын айту еді. Осылайша Роуз Нельсонды Англияда соңғы рет тірі көрген адам болды. Нельсонның қайтысынан кейін Роуз Эмма Гамильтонның мұрагері және Хоратияның қамқоршысы болды; бірақ Питттің өлімі Роуздың ықпалын азайтты және оның әріптес министрлері оны қолдамады. Роуз король Георг III және оның отбасының да досы болды, олар жазғы демалыстарын Веймутқа бару жолында Куффнеллсте бірнеше рет қонақтап қайтты. Роуз сонымен қатар Крайстчерч маңындағы Сэндхиллсте теңіз жағасындағы үйге ие болды, қазір ол демалыс лагері болып табылады. Роуз адал саясаткер болды, әйтсе де, ол және оның екі ұлы көптеген жалақысыз лауазымдардан үлкен сомада ақша тапқан, бұл фактіні Уильям Коббет «Ескі Джордж Роузға Жаңа жылдық сыйлық» атты еңбегінде атап өткен.

Born at Woodside near Brechin, Scotland, Rose was the second son of the Reverend David Rose of Lethnot, of an ancient family of Kilravock, in the County of Nairn, titled Baron of Kilravock by his second wife, Margaret, daughter of Donald Rose of Wester Clune (and a descendant of James Sharp, Archbishop of St Andrews from 1661 to 1679, through his daughter, Isabella). David Rose was said to be the illegitimate son of Hugh Hume Campbell, 3rd Earl of Marchmont; no illegitimate son is mentioned by Thomas Finlayson Henderson in Marchmont's entry in the Dictionary of National Biography, and George Rose's own entry in that same edition states: 'Later gossip, which made him out a natural son of Lord Marchmont [see Hume, Hugh, third Earl of Marchmont], an apothecary's apprentice, or a purser's clerk, may safely be disregarded'. This indicates the lack of exact detail attached to the claim (as it was in fact George Rose's father David that was said to have been Marchmont's illegitimate son). Nevertheless there was a strong connection with the Marchmonts: Rev. David Rose became tutor to Marchmont's eldest son, Lord Polwarth, and George Rose, on leaving the Royal Navy, was recommended by Marchmont for the position of deputy chamberlain of the Tally court of the Exchequer, and on Marchmont's death, serving as his sole executor, was bequeathed his library, 'consisting of one of the most curious and valuable collections of manuscripts in Great Britain'. George Rose's son, politician Sir George Henry Rose, published in 1831 'A Selection from the papers of the Earls of Marchmont'. An account of the relationship between the Marchmonts and the Rose family is given in 'The Diaries and Correspondence of the Right Hon. George Rose' (1860), edited by Rev. Leveson Vernon Harcourt. Owing to his father's poverty, at the age of four years Rose was sent to live with a maternal uncle who ran a school at Hampstead; he was educated for a short time at Westminster School before entering the Royal Navy, a service which he left in 1762 after he had been wounded in some fighting in the West Indies. He then obtained a position in the civil service, becoming joint Keeper of the Records in 1772 and secretary to the Board of Taxes in 1777. In 1782 he gave up the latter appointment to become one of the secretaries to the treasury under Prime Minister Lord Shelburne, though he did not enter Parliament. He left office with his colleagues in April 1783, but in the following December he returned to his former position at the Treasury in Pitt's ministry, being henceforward one of this minister's most steadfast supporters. He entered Parliament as the Member for Launceston early in 1784, and his fidelity and friendship were rewarded by Pitt, who gave him a lucrative post in the Court of Exchequer; in 1788 he became Clerk of the Parliaments. He was also re elected to Parliament in 1788 to represent Lymington and again in 1790 to represent Christchurch. In 1801 Rose left office with Pitt, but returned with him to power in 1804, when he was made vice president of the committee on trade and joint Paymaster General. He was made a Privy Councillor in January 1802. Rose resigned these offices a few days after Pitt's death in 1806, but he served as vice president of the committee on trade and Treasurer of the Navy under the Duke of Portland and Spencer Perceval from 1807 to 1812. In 1807 he was asked to create a new institution, in conjunction with Edward Jenner, to carry out mass vaccinations against smallpox. The National Vaccine Establishment, which is controlled by the Vaccine Board, composed of members of the College of Physicians and the College of Surgeons under the Presidency of Sir Lucas Pepys, was established in 1808. He was still Treasurer of the Navy under Lord Liverpool and MP for Christchurch, a seat he had held for 28 years, when he died in 1818 at Cuffnells, his house in Lyndhurst, Hampshire. He and many of his family are buried at Christchurch Priory,

Rose was a close friend of Admiral Lord Nelson. He first met Nelson when the latter was a young Captain and had just returned from the West Indies. This friendship grew over the years. Nelson invited Rose to go on board HMS Victory before the ship sailed for the Battle of Trafalgar; his purpose was to tell Rose that, if he was killed, he had left Lady Hamilton and their daughter Horatia to the Nation. Rose was thus the last man in England to see Nelson alive. After Nelson's death Rose became Emma Hamilton's executor and Horatia's guardian; but Pitt's death diminished Rose's influence and his fellow Ministers did not support her. Rose was also a friend of King George III and his family who stayed with him a number of times at Cuffnells on their way to summer holidays at Weymouth. Rose also owned a seaside house at Sandhills near Christchurch, now a holiday camp. Rose was a conscientious politician, although he and his two sons drew a large amount of money from sinecures, a fact referred to by William Cobbett in his A New Year's Gift to old George Rose.

Шығармалары

Роуз экономикалық тақырыптар бойынша бірнеше кітап жазды, ал оның «Күнделіктері мен хат алмасуы», Рев. Л. В. Харкорт өңдеуімен, 1860 жылы жарияланды.

Отбасы

1769 жылы Роуз Фулхэм, Миддлсек және Антигуалық Джон Дюердің қызы Теодораға үйленді, және олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Теодора – Американ Құрама Штаттарының негізін қалаушылардың бірі Уильям Дюердің әпкесі. Ұлы ұлы, сэр Джордж Генри Роуз (1771–1855), 1794 жылдан 1813 жылға дейін және 1818 жылдан 1844 жылға дейін парламент мүшесі болды, сондай-ақ осы аралықта Мюнхенде, Берлинде және Вашингтонда британдық министр қызметін атқарды. Ол Корольдік Гелф орденінің Ұлы крестінің рыцары атанды және 1818 жылы әкесінен кейін Парламент хатшысы болып тағайындалды. Ол британ армиясының ең батыл адамдарының бірі және Үндістан көтерілісіндегі ең жақсы қолбасшы ретінде танылған фельдмаршал, Стратнаирн баронының әкесі болды. Екінші ұлы – ақын Уильям Стюарт Роуз, ол сэр Уолтер Скоттпен жақын дос болған.

Мұра

Австралияның тарихи қаласы (қазір Сиднейдің маңы) Паррамата бастапқыда Джордж Роуздың құрметіне Роуз Хилл деп аталған, бірақ кейін аты өзгертілді. Дегенмен, Роуз Хилл атауын көршілес маңындағы Роуз Хилл сақтап қалды.