Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливерпуль қаласы мен аймағындағы ағылшын тілінің акценті мен диалектісі
Accent and dialect of English in the Liverpool City Region
the accent and dialect
Scouse (/s//k//aʊ//s/ skowss), ресми түрде Ливерпуль ағылшын тілі немесе Мерсисайд ағылшын тілі деп аталады, Ливерпуль қаласымен және оны қоршаған Ливерпуль қалалық аймағымен байланысты ағылшын тілінің акценті мен диалектісі. Скуз акценті ерекше, себебі оған Ливерпуль порты арқылы келген ирланд және уэльс иммигранттары, сондай-ақ портты пайдаланған скандинавиялық теңізшілердің күшті әсері тиді, сондықтан ол Англияның қалған бөлігіндегі акценттерден мүлдем өзгеше. Ливерпуль тұрғындары ливерпульдіктер деп аталады, бірақ көбінесе оларды Scousers дейді; бұл атау скандинавиялық лобскус деп аталатын, теңізшілер мен жергілікті халық жеген дәмді тағамнан шыққан. Scouse ішіндегі айырмашылықтар байқалды: Ливерпульдің қала орталығы мен солтүстік аудандарының акценті көбінесе жылдам, қатал және мұрынды деп сипатталады, ал Ливерпульдің оңтүстік жақ аудандарындағы «The Beatles сияқты» акцент әдетте баяу, жұмсақ және күңгірт деп аталады. Халық арасында қолданылатын сөздер Ливерпульде бұрын болған тарихи Ланкашир диалектісінен айқын өзгешеліктерді көрсетіп келеді. Басқа британдықтар үшін Scouse-ты түсіну қиын болғандықтан, ол елдегі ең нашар қабылданатын акценттердің бірі саналады, бірақ керісінше, британдық акценттерге қатысты сауалнамаларда оны көптеген адамдар қуаныш пен достықпен байланыстырады.
Scouse (/s//k//aʊ//s/ skowss), more formally known as Liverpool English or Merseyside English, is an accent and dialect of English associated with the city of Liverpool and the surrounding Liverpool City Region. The Scouse accent is highly distinctive as it was influenced heavily by Irish and Welsh immigrants who arrived via the Liverpool docks, as well as Scandinavian sailors who also used the docks, and thus has very little in common with the accents found throughout the rest of England. People from Liverpool are known as Liverpudlians, but are usually called Scousers; the name comes from scouse, a stew originating from Scandinavian lobscouse eaten by sailors and locals. Variations within Scouse have been noted: the accent of Liverpool's city centre and northern neighbourhoods is usually described as fast, harsh, and nasal, while the "Beatles like" accent found in the southern suburbs of Liverpool is typically referred to as slow, soft, and dark. Popular colloquialisms have shown a growing deviation from the historical Lancashire dialect that was previously found in Liverpool, Scouse is often considered by other Britons to be one of the country's least popular accents due to its difficulty, but it conversely also performs very well in polls of British accents that people perceive as happy and friendly.
Этимология
Scouse сөзі lobscouse сөзінің қысқартылған түрі, оның шығу тегі нақты белгісіз. Ол норвегиялық lapskaus, шведтік lapskojs, даниялық labskovs (skipperlabskovs) және төменгі неміс labskaus сөздерімен байланысты, сонымен қатар теңізшілер арасында кең таралған бір атаумен белгілі бір қайнатылған тағамды білдіреді. 19 ғасырда Ливерпуль, Биркенхед, Бутл және Уоллсидегі нашар жағдайдағы адамдар көбінесе scouse жейтін, себебі ол арзан тағам еді және теңізшілердің отбасыларына жақсы таныс болатын. Сырттан келгендер оларды "scousers" деп атайтын. "Ланкашир диалектісі, дәстүрі және фольклорының сөздігінде" Алан Кросби бұл сөздің бүкіл елге BBC-нің "Till Death Us Do Part" (1965-1975) комедиялық сериалының танымалдылығы арқасында кеңінен танылғанын айтқан, онда ливерпульдік социалист пен лондондық консерватор үнемі пікірталас жүргізетін.
The word scouse is a shortened form of lobscouse, the origin of which is uncertain. It is related to the Norwegian lapskaus, Swedish lapskojs, and Danish labskovs (skipperlabskovs), as well as the Low German labskaus and refers to a stew of the same name commonly eaten by sailors. In the 19th century, poorer people in Liverpool, Birkenhead, Bootle and Wallasey commonly ate scouse as it was a cheap dish and familiar to the families of seafarers. Outsiders tended to call these people "scousers". In The Lancashire Dictionary of Dialect, Tradition and Folklore, Alan Crosby suggested that the word only became known nationwide with the popularity of the BBC sitcom Till Death Us Do Part (19651975), which featured a Liverpudlian socialist and a Cockney conservative in a regular argument.
Шығу тегі
Бастапқыда шағын балық аулау ауылы болған Ливерпуль порт ретінде дамыды. 1700-жылдардан кейін ол ірі халықаралық сауда және өнеркәсіптік орталыққа айналды. Соның салдарынан қала түрлі акценттер мен диалекттердің қорытынды ортасына айналды, себебі әртүрлі аймақтардан (әсіресе Уэльс пен Ирландиядан) келген теңізшілер мен саудагерлер осы аймақта қоныстанды. 19-ғасырдың ортасына дейін басым жергілікті акцент көршілес Ланкашир аудандарына ұқсас болды. Мысалы, комедия актері Робб Уилтон (1881–1957), Ливерпульдің Эвертон ауданында туғанына қарамастан, Скуз акценті емес, Ланкашир акцентімен сөйледі. Ирландиядан (әсіресе Дублиннен) және Солтүстік Уэльстен келген иммигранттардың, сондай-ақ скандинавиялық теңізшілердің әсері Ливерпульдің ерекше жергілікті акцентінің қалыптасуына себеп болды. Ливерпуль акцентінің ерекшелігі туралы алғашқы жазба 1890 жылы пайда болды. Лингвист Джеральд Ноулз бұл акценттің мұрындық ерекшелігі 19-ғасырдағы нашар денсаулық сақтау салдарынан туындаған болуы мүмкін деп болжады, себебі көптеген адамдардың ұзақ уақыт бойы суық тиюі нәтижесінде мұрындық акцент қалыпты жағдай ретінде қабылданып, жергілікті диалектті үйренушілер тарапынан көшірілді. Скузерлер көбінесе басқа ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарға қарағанда жоғарырақ тембрмен сөйлейді, кейде фальцетке жақындайды.
Originally a small fishing village, Liverpool developed as a port. After the 1700s, it developed into a major international trading and industrial centre. The city consequently became a melting pot of several accents and dialects as sailors and traders from different areas (specifically Wales and Ireland) established themselves in the area. Until the mid 19th century, the dominant local accent was similar to that of neighbouring areas of Lancashire. For instance, the comedian and actor Robb Wilton (1881–1957), despite coming from the Everton district of Liverpool, spoke with a dry Lancashire accent rather than a Scouse accent. The influence of immigrants from Ireland (especially Dublin) and Northern Wales, as well as visiting Scandinavian sailors, contributed to a distinctive local Liverpool accent. The first reference to a distinctive Liverpool accent was in 1890. Linguist Gerald Knowles suggested that the accent's nasal quality may have derived from poor public health in the 19th century, by which the prevalence of colds among many people over a long time resulted in a nasal accent coming to be regarded as the norm and copied by newer incomers learning the dialect of the local area. Scousers tend to speak at a higher pitch than most other English speakers, sometimes approaching falsetto.
Академиялық зерттеулер
Викториялық фонетик Александр Джон Эллис Ливерпуль мен Биркенхедтің "нақты диалектісі жоқ" деді, себебі ол диалекттерді ең алғашқы ағылшын тілінде сөйлеген адамдардан ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келген тіл деп түсінді. Эллис Вирралдағы кейбір аймақтарды зерттеді, бірақ сол кездегі жауап берушілер дәстүрлі Чешир диалектісінде сөйледі, ал Скус емес. 1950 жылдардағы ағылшын диалектілерін зерттеуде Хейлвуд қаласынан дәстүрлі Ланкастер диалектісі тіркелді, бірақ Скуздың ықпалының ешқандай іздері табылмады. Фонетик Джон С. Уэллс "Скуз акценті тіпті болмағандай" деп жазды, бұл зерттеудің негізгі нәтижесі болған Англияның тілдік атласында. 1973 жылы Лидс университетінде Джеральд Ноулз Скузді академиялық тұрғыдан зерттеді. Ол маңызды мәселені анықтады: дәстүрлі диалект зерттеулері бір прототілдегі өзгерістерге назар аударған, бірақ Скуз (және көптеген басқа қалалық диалекттер) белгісіз саны бар тілдердің өзара әрекеттесуінен пайда болған.
The Victorian phonetician Alexander John Ellis said that Liverpool and Birkenhead "had no dialect proper", as he conceived of dialects as speech that had been passed down through generations from the earliest English speakers. Ellis did research some locations on the Wirral, but these respondents spoke in the traditional Cheshire dialect at the time and not in Scouse. The 1950s Survey of English Dialects recorded traditional Lancastrian dialect from the town of Halewood, finding no trace of Scouse influence. The phonetician John C. Wells wrote that "the Scouse accent might as well not exist" in The Linguistic Atlas of England, which was the Survey's principal output. An academic study of Scouse was undertaken by Gerald Knowles at the University of Leeds in 1973. He identified a key problem: that traditional dialect research had focused on developments from a single proto language, but Scouse (and many other urban dialects) had resulted from interactions between an unknown number of languages.
Фоналогия
Осы мақалада қолданылған дыбыс жазу белгілері жиынтығы қолданылған.
The phonemic notation used in this article is based on the set of symbols used by .
Халықаралық танылу
Скуз тілі ағылшын тілінің басқа диалектілерінен айқын ерекшеленеді. Осы халықаралық мойындалуға байланысты, 1996 жылдың 16 қыркүйегінде Кит Шламп IANA ұйымына оны ресми интернет диалектісі деп тану туралы өтініш білдірді. Көптеген дереккөздер келтірілгеннен кейін, өтініш 2000 жылдың 25 мамырында мақұлданды және қазір осы диалектіде жазылған интернет құжаттарын "en Scouse" тілдік белгісін пайдалану арқылы Scouse деп жіктеуге болады. Скуз сонымен қатар халықаралық мәдени құбылысқа айналған The Beatles тобының акценті ретінде кеңінен танымал. Топ мүшелері Ливерпуль қаласынан болғанымен, олардың акценттері 1960 жылдардан бері Scouse тіліне айналған, оңтүстік маңындағы Ливерпуль диалектісі сияқты ескі Ланкашир диалектісімен көбірек ұқсас.
Scouse is highly distinguishable from other English dialects. Because of this international recognition, Keith Szlamp made a request to IANA on 16 September 1996 to make it a recognised Internet dialect. After citing a number of references, the application was accepted on 25 May 2000 and now allows Internet documents that use the dialect to be categorised as Scouse by using the language tag "en Scouse". Scouse has also become well known as the accent of The Beatles, an international cultural phenomenon. While the members of the band are famously from Liverpool, their accents have more in common with the older Lancashire like Liverpool dialect found in the southern suburbs; the accent has evolved into Scouse since the 1960s.