Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрастырылған жұқпалы ауру
Fictional communicable disease
Күлтелер – балалар арасында кең таралған, көбінесе халық ауыз әңгімелерінде кездесетін ойдан туған ауру. Ол АҚШ, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия және Филиппин елдерінде бас тарту ретінде және «Адамдар зомбилерге қарсы» сияқты инфекциялық тег ойыны ретінде қолданылады. Бұл британдық «қауіпті лурги» және скандинавия елдерінде, Италияда, Үндістанда және Иракта қолданылатын терминдерге ұқсас. Көптеген тілдерде паразиттік, тістейтін жәндіктерді білдіретін «куто» немесе «куту» деген сөздер бар. Дегенмен, бұл атау «cuties» сөзінен шыққан болуы да мүмкін, ол да сол сияқты циникалық мағына береді. Ағылшын тілінде бұл терминді алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық сарбаздар қолданған, олар осылай шайқас даласында көбейген біттерді атаған. 1915 жылы Чикагодағы Ирвин Смит компаниясы «Күлтелер ойыны» деп аталатын қолмен ойналатын ойын жасады. Ойынның шарты – ұрыс алаңы бейнеленген фонда капсулаларды (күлтелерді) тұзаққа түсіру. Кейін басқа да күлтелер ойындары пайда болды, олардың барлығында «insect» немесе «cootie» элементтері болды. Бұл ойын өте танымал болды және белгілі бір символға айналды. 2003 жылы Ойыншықтар индустриясы қауымдастығы оны 20 ғасырдың ең есте қаларлық және ең шығармашылық 100 ойыншығының тізіміне енгізді. «Күлтелер ойынынан» басқа, «күлтелер» термині 1950 жылдары Оңтүстік Тынық мұхитында британдықтармен бірге қызметтен оралған американдық әскери қызметкерлердің арасында кеңінен танымал болды. Британдық «қауіпті лурги» сияқты, күлтелер ойыны 1950 жылдардың басында полиомиелит эпидемиясы кезінде пайда болды және кір мен жұқпалы аурулармен байланысты болды.
Cooties is a fictitious childhood disease, commonly represented as childlore. It is used in the United States, Canada, Australia, New Zealand, and the Philippines as a rejection term and an infection tag game (such as Humans vs. Zombies). It is similar to the British 'dreaded lurgi', and to terms used in the Nordic countries, in Italy, India and Iraq. languages have the word kuto or kutu for a parasitic biting insect. However, it is equally likely the name originated from "cuties", a cynical reference to the same. The earliest recorded uses of the term in English are by British soldiers during the First World War to refer to lice that proliferated in battlefield trenches. A hand held game, the Cootie Game, was made by the Irvin Smith Company of Chicago in 1915; it involved tilting capsules (the cooties) into a trap over a background illustration depicting a battlefield. Other cootie games followed, all involving some form of "bug" or "cootie", This game was very successful, becoming an icon; in 2003, the Toy Industry Association included it on its "Century of Toys List" of the 100 most memorable and most creative toys of the 20th century. In addition to the cooties games, the term cooties was popularised in America in the 1950s by military personnel coming back from service alongside the British in the South Pacific. Like the British 'dreaded lurgi', the cooties games developed during the early 1950s polio epidemic, and became associated with dirt and contagion.
Басқа терминдер
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қамалдардағы "косяк" деп аталған бітелер "арифметикалық жәндіктер" деп те аталды, себебі "олар біздің қиындықтарымызды арттырды, ләззатымыздан ажыратты, назарымызды бөліп, дұрыс көбейтіп жіберді". Италияда балалар оларды "ла песте" ("ауру") дейді. Данияда бітелер пигелус және дренгелус, ал Норвегияда джентелус және гуттелус деп аталады: әрбір жұп сөзбе-сөз "қыз бітесі" және "ұл бітесі" дегенді білдіреді. Швецияда олар tjejbaciller және killbaciller (сөзбе-сөз "қыз/ұл бациллалары") деп, ал Финляндияда tyttöbakteeri және poikabakteeri ("қыз/ұл бактериялары") деп аталады. Сербияда бұл ойын шуга деп аталады; бұл сөз тері безгегін білдіреді.
The lice of the First World War trenches nicknamed "cooties" were also known as "arithmetic bugs" because "they added to our troubles, subtracted from our pleasures, divided our attention, and multiplied like hell." In Italy, children have the term la peste ("the plague"). Cooties are known in Denmark as pigelus and drengelus and in Norway as jentelus and guttelus: each pair meaning literally "girl lice" and "boy lice". In Sweden they are known as tjejbaciller and killbaciller (literally "girl/boy bacilli") and in Finland they are known as the tyttöbakteeri and poikabakteeri ("girl/boy bacteria"). In Serbia the game is known as šuga; the word means scabies.
Құс аңдары
Бала "құтырған" адамның немесе оның жасындағы қарама-қарсы жынысты адамның денесімен кез келген байланыста, жақын тұру арқылы немесе қол тигізу арқылы "құтырып алады" деседі. Көбінесе "жұққан" адам – кемшілігі, ұялшақтығы, қарама-қарсы жынысты болуы немесе ерекше мінез-құлқы бар адам болады. Бұл тіркесті көбінесе төрттен он жасқа дейінгі бастауыш мектеп оқушылары қолданады; алайда, үлкен балалар да оны әзілдеп немесе ойыншықтап қолдануы мүмкін. АҚШ-та балалар кейде бір-біріне "құтырғыш" егу арқылы құтырдан "сақтайды". Әдетте, бір бала екінші баланың қол жағына дөңгелектер мен нүктелер салып, "Шеңбер, шеңбер, нүкте, нүкте – енді сен құтырғыш егілдің!" деп айтады. Кейбір нұсқаларында бала: "Шеңбер, шеңбер, төртбұрыш, төртбұрыш – енді ол сенде барлық жерде!" дейді. Бұл жағдайда баланың бүкіл денесіне сақтандыру жасалады. Бұл өзгерістер соңғы егуге дейін жалғасуы мүмкін, онда бала: "Шеңбер, шеңбер, пышақ, пышақ – енді ол сенде өмір бойы!" дейді. Тағы да басқа түрлері бар.
A child is said to "catch" cooties through any form of bodily contact, proximity, or touching of an "infected" person or from a person of the opposite sex of the same age. Often the "infected" person is someone who is perceived as different, due to disability, shyness, being of the opposite sex, or having peculiar mannerisms. The phrase is most commonly used by children in elementary school aged from four to ten; however, it may be used by older children in a sarcastic or playful way. In the United States, children sometimes "immunize" one another from cooties by administering a "cootie(s) shot". Typically, one child administers the "shot", using an index finger to trace circles and dots on another child's forearm while reciting the rhyme, "Circle, circle, Dot, dot, – Now you've got the cootie shot!" In some variations, a child then says, "Circle, circle, Square, square, – Now you have it everywhere!" In this case, the child receives an immunization throughout their body. These variations may continue to a final shot where the child says, "Circle, circle, Knife, knife, – Now you've got it all your life!". A number of other variations exist.