Кіріспе

1957 жылы Джек Керуактың романы, Кормак Маккартидің кітабы – американдық жазушы Джек Керуактың 1957 жылы жарық көрген романы. Ол Керуак пен оның достарының АҚШ-тағы саяхаттарына негізделген. Бұл роман соғыстан кейінгі «Бит» және «Контрмәдениет» буындарының маңызды туындысы саналады, оның кейіпкерлері джаз, поэзия және есірткілердің әсерімен өмір сүреді. Роман – «roman à clef» жанрындағы туынды, онда «Бит» қозғалысының көптеген өкілдері, мысалы Уильям С. Берроуз («Олд Булл Ли»), Аллен Гинзберг («Карло Маркс») және Нил Кассади («Дин Мориарти») кітаптағы кейіпкерлер арқылы бейнеленген. Керуактың өзі де баяндаушы рөлінде, Сал Парадайс кейіпінде көрінеді. «Жолда» романына қатысты идея 1940 жылдардың соңында бірнеше дәптерлерде қалыптасты, ал 1951 жылдың сәуірінде үш апта ішінде қағаздың үздіксіз лентасына теріліп шықты. Кітап 1957 жылы Viking Press баспасынан жарық көрді. «Нью-Йорк Таймс» газеті бұл кітаптың жарық көргенін «Керуактың өзі бірнеше жыл бұрын «бит» деп атаған және оның басты өкілі саналған буынның ең көркем, ең айқын және ең маңызды туындысы» деп бағалады.

Өндіріс және жариялау

Керуак Колумбия университетінен шыққаннан кейін Нью-Йоркке жазуға оралғанға дейін бірнеше түрлі теңіз кемелерінде қызмет етті. Ол Бит-генерациясының өкілдері Аллен Гинзберг, Уильям Берроуз және Нил Кассадимен танысып, араласты. 1947-1950 жылдар аралығында «Қала мен қала» (1950) романын жазып жатқанда, Керуак «Жолда» атты туындысының негізі болған саяхаттарға қатысты. Керуак үлкен дәптерлерде көптеген жазбалар жасады, олар жол сапарлары кезінде жазылған. Романның алғашқы нұсқасын 1948 жылы, 1947 жылғы алғашқы ұзақ саяхатының әсерімен жаза бастады, бірақ туындыға толық қанағаттанбады. 1950 жылы Нил Кассадиден алған 10 000 сөздік хаттан шабыттанған Керуак «Спонтанды прозаның негіздері» деген мақала жазып, Кассадимен бірге өткен жылдарын джаздың импровизациялық еркіндігін көрсететін хат түрінде жазуға бел буды. 1961 жылы бір студентке жазған хатында Керуак: «Дин мен мен Уитманнан кейінгі Американы аралап, Американы табуға және американдық адамның ішкі жақсылығын табуға кірістік. Бұл екі католик дос елді аралап, Құдайды іздеген туралы әңгіме еді. Біз Оны таптық» деп жазды. Романның алғашқы нұсқасы 1951 жылдың сәуір айында үш апта ішінде жазылды, Керуак екінші әйелі Джоан Хавертимен Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы 454 Батыс 20-шы көшеде тұрғанда. Ол қолжазбаны «шиыршыққа» – өз өлшемдеріне қарай кесілген және бір-біріне жалғанған, 37 метрлік қағазға жазды. Шиыршыққа бір қатардан жазылып, абзацтар мен шеттер болмады. Келесі жылдары Керуак осы қолжазбаны қайта қарастырып, кейбір бөлімдерін (1950-ші жылдары порнографиялық деп танылған жыныстық суреттерді) алып тастап, кішкентай әдеби үзінділер қосты. 1951-1952 жылдар аралығында Керуак «Жолда» романына қосымша материалдар жазды, бірақ кейін оларды қолжазбадан алып тастап, «Кодидің көріністері» (1951–1952) атты туындының негізі ретінде пайдаланды. «Жолда» романы Viking Press баспасында Малкольм Коулидің қолдауымен 1957 жылы, 1951 жылғы қолжазбаның өңделген нұсқасы бойынша жарық көрді. Басылып шыққан роман түпнұсқа қолжазбадан қысқа болды және барлық негізгі кейіпкерлер үшін псевдонимдер қолданылды. Viking Press түпнұсқа қолжазбаның аздап өңделген нұсқасын «Жолда: Түпнұсқа шиыршық» (2007 жылдың 16 тамызы) деген атаумен шығарды. Бұл нұсқаны ағылшын ғалымы және жазушы Говард Каннелл жазып, редакциялады. Бастапқы нұсқадан алынып тасталған материалдарды қамтитын, ашық мазмұнына байланысты, шиыршық нұсқасында кейіпкерлердің нақты есімдері де қолданылды, сондықтан Диан Мориарти Нил Кассадиге, ал Карло Маркс Аллен Гинзбергке айналды. 2007 жылы Монреальдің Le Devoir газетінің журналисі Габриэль Анктиль Нью-Йорктегі Керуактың жеке мұрағатында оның Квебек француз тілінде, тілдік тілмен жазылған 200 бетке жуық жазбаларын тапты. Жинаққа «Жолда» романының аяқталмаған нұсқасының 10 беті кірді, ол 1951 жылдың 19 қаңтарында жазылған. «Жолда» романының түпнұсқа шиыршығы 2001 жылы Джим Ирсей 2,43 миллион долларға сатып алды. Шиыршық кейде жұртшылыққа көрсетілді, алғашқы 9 метрі ашылды. 2004-2012 жылдар аралығында шиыршық АҚШ, Ирландия және Ұлыбританиядағы бірнеше мұражайлар мен кітапханаларда қойылды. 2012 жылдың жазында Парижде кітап негізінде түсірілген фильмді тойлау үшін көрме ұйымдастырылды.

Сюжет

Кітаптың екі басты кейіпкері – баяндаушы Сал Парадайс және оның досы Дин Мориарти, ол өзінің бейқамдығы мен оқиғаға құштарлығы үшін зор құрметке ие, кез келген жаңалықты зерттеуге асыққан еркін рухты, ережелерді бұзушы және Салдың саяхаттарына шабыт беріп, оларды жеделдететін тұлға. Роман бес бөлімнен тұрады, олардың үшеуі Динмен жасаған жол саяхаттарын суреттейді. Оқиға 1947-1950 жылдары аралығында өрбітеді, американдық мәдениетке толы және джаз тарихындағы ерекше кезеңді көрсетеді, "Чарли Паркердің орнитологиялық кезеңі мен Майлс Дэвистің бастаған кезеңінің арасындағы бір жерде" (1-бөлім, 3-тарау). Роман көбінесе автобиографиялық сипатта, Сал – автордың өзінің екінші жағы, ал Дин – Нил Кассадинің прототипі. Керуак сияқты, Сал Парадайс та жазушы, ол сюжет барысында есімдері белгісіз екі кітап жариялайды.

Бірінші бөлім

Бірінші бөлімде Салдың Сан-Францискоға алғашқы сапары сипатталады. Ажырасқаннан кейін көңілі құлазып, ол "өмірге зор қуанышпен қарайтын" Дин Мориартимен танысып, жолдың бостандығына ұмтыла бастайды: "Бір күні қыздар, көріністер, барлығы болады деп білдім; бір күні маған бағалы нәрсе сыйланады". 1948 жылдың шілдесінде ол Пэтэрсон қаласындағы әпкесінің үйінен қалтасында 50 доллар (1948 жылғы 50 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең) алып шығады. Бірнеше автобуспен және автостоппен Денверге жетіп, Карло Маркс, Дин және олардың достарымен кездеседі. Олардың арасында Central City атты құрдым қаласына саяхат бар. Соңында Сал автобусқа отырып, Сан-Францискоға жетеді, онда ол Реми Бонкоер мен оның сүйіктісі Ли Эннмен танысады. Реми Салға теңізшілер кемелерін күтіп отырған лагерьде түнгі күзетші болып жұмыс табуға көмектеседі. Бұл жұмыста ұзақ тұра алмай, Сал қайтадан жолға шығады. "О, мен сүйетін қыз қайда?" деп ойлайды ол. Көп ұзамай ол Лос-Анджелеске баратын автобуста "ең сүйкімді мексикалық қыз" Терримен кездеседі. Олар бірге Бейкерсфилдке, содан кейін оның отбасы егіншілікпен айналысатын "туған жері" Сабиналға барады. Ол Терридің ағасы Риккимен танысады, ол оған "mañana" ("ертең") сөзінің нағыз мағынасын түсіндіреді. Мақта даласында жұмыс істей келе, Сал мұндай еңбекке жарамайтынын түсінеді. Терриді артына қалдырып, ол шығысқа қарай Питтсбургке автобуспен келеді, ал содан кейін Нью-Йорк қаласындағы Таймс-скверге дейін автостоппен саяхаттайды. Ол жерде ол көздерін бұрған дін қызметкерінен бес цент алып, әпкесінің үйіне жетеді, Дин оны көруге екі күн бұрын келген екен.

Екінші бөлік

1948 жылдың желтоқсанында Сал Вирджиния штатының Тестамент қаласындағы туыстарымен Рождествоны тойлап жатыр, сол кезде Дин Мэрилумен (екінші әйелі Камил мен жаңа туған қызы Эмиді Сан-Францискода қалдырып) және Эд Дункельмен келеді. Салдың Рождество жоспарлары "енді сол қызыққандық тағы да маған оралды, ал оның аты Дин Мориарти еді" деген сөздермен құлап түседі. Бірінші кезекте олар Нью-Йоркке барады, онда Карломен кездесіп, көңіл көтереді. Дин Салдың Мэрилумен жақындыққа түсуін қалайды, бірақ Сал бас тартады. Диннің «Гадсон» көлігімен олар 1949 жылдың қаңтарында Нью-Йорктан Нью-Орлеанға аттанады. Алжирде олар морфинге тәуелді Буль Ли және оның әйелі Джейнмен бірге тұрады. Галатея Дункель күйеуіне Нью-Орлеанда қосылады, ал Сал, Дин және Мэрилу саяхатын жалғастырады. Сан-Францискоға келгеннен кейін Дин тағы да Мэрилуді Камилмен бірге болу үшін тастап кетеді. "Дин өзіне пайдалы болған жағдайда сені кез келген уақытта суыққа тастап кетеді", - дейді Мэрилу Салға. Екеуі де қысқа уақытқа қонақ үйге орналасады, бірақ көп ұзамай ол түнгі клубтың иесімен бірге кетіп қалады. Сал жалғыз қалады және Маркет көшесінде бұрынғы өмірі, дүниеге келу мен қайта туу туралы елестер көреді. Дин оны тауып алып, отбасымен бірге тұруға шақырады. Олар бірге түнгі клубтарға барып, Слим Гейлард және басқа да джаз музыканттарын тыңдайды. Қонаққа шақыру ащы аяқталады: "Фрискоға келгенімнің мәнісі неде екенін білмеймін", - дейді Сал және автобусқа отырып, Нью-Йоркке қайтады.

Үшінші бөлім

1949 жылдың көктемінде Сал Нью-Йорктен Денверге автобуспен сапар шегеді. Ол мұңды, жалғыздыққа толы, достарының ешқайсысы жанында жоқ. Біраз ақша алған соң, Динды көру үшін Денверден Сан-Францискоға кетеді. Камилла жүкті және бақытсыз, ал Дин Мэрилуды басқа біреумен жатқаны үшін ұруға тырылғанда бас бармағын жарақаттады. Камилла оларды үйден қуады, ал Сал Динды Нью-Йоркке шақырып, Италияға саяхаттауды жоспарлайды. Олар Галатеямен танысады, ол Динге: "Сен өзіңді ғана ойлайсың, басқаларға ешқандай құрмет көрсетпейсің" дейді. Сал оның дұрыс айтқанын түсінеді – Дин – "ҚАДЫРЛЫ АҚМАҚ" – бірақ оны қорғайды, себебі "біздің бәріміз табуға тырысып жатқан құпия оның қолында". Фолсом көшесіндегі Кіші Харлемде джаз тыңдап, ішімдік ішкеннен кейін олар жолға шығады. Сакраментоға бара жатқанда, олар "гомосексуал" кездеседі, ол оларға ұсыныс жасайды. Дин одан ақша табуға тырысады, бірақ ол бас тартады. Сапардың осы бөлігінде Сал мен Дин "СОЛ" және "УАҚЫТ" дегенді тапқандары туралы құштарлықпен әңгімелеседі. Денвердегі қысқа дау екеуінің арасындағы жарылысты көрсетеді, Дин Салға оның жасын еске салады, Сал үлкенірек. Олар 1947 жылғы "Кадиллак" көлігін саяхат агенттігінен алып, Чикагоға жеткізуге міндетті болады. Дин жолдың көп бөлігін асығыс, бейсауат және көбінесе жылдамдық шегінен асып, көлікті қиын жағдайда жеткізеді. Автобуспен Детройтке қарай сапар шегіп, Скид-Роуде бір түн өткізеді, Дин үйсіз әкесін табуға үміттенеді. Детройттен Нью-Йоркке бірге барады және Лонг-Айлендтегі Салдың тәтесінің жаңа пәтеріне жетеді. Олар Нью-Йоркте әрі қарай тойлап, Дин Инезбен танысып, оны жүкті етеді, ал оның әйелі екінші баласын күтеді.

Төртінші бөлім

1950 жылдың көктемінде Сал тағы да саяхаттауға құмар болады, ал Дин Манхэттенде паркинг күзетшісі болып жұмыс істейді, оның сүйіктісі Инезбен бірге тұрады. Сал өзінің қарапайым ләззаттарға тоқталып қалғанын байқайды – баскетбол ойындарын тыңдап, эротикалық карталарға қарап. Автобуспен Сал қайта жолға шығады, Вашингтон, Ашленд, Цинциннати және Сент-Луис қалаларынан өтіп, ақырында Денверге жетеді. Сол жерде ол Стэн Шепардпен танысады, екеуі де Мехико қаласына баруды жоспарлайды, содан кейін Дин көлік сатып алғанын және оларға қосылуға келе жатқанын біледі. Үшеуі 1937 жылғы ескі "Форд" седанында Техас арқылы Ларедоға қарай жолға шығады, шекарадан өтеді. Олар өте қуанышты, себебі "өзіміздің барлығымыздан қол үздік және жаңа, беймәлім бір жағдайға ендік". Ақшаларына көбірек нәрсе алуға болады (бір сыра 10 центке), полиция тыйым салмайды, марихуананы оңай табуға болады, ал адамдар қызығушылықпен және мейірімділікпен қарайды. Көрініс таңғажайып. Грегорияда олар жергілікті бала Виктормен кездеседі, ол оларды соңғы керемет кешке бастап келеді, онда олар мамбо билейді, ішіп-жеп, проституткалармен көңіл көтереді. Мехико қаласында Сал дизентерияға шалдығады және "есінен шығып, бейсана болып қалады". Дин оны тастап кетеді, ал Сал кейін ойлайды: "Жақсы болған соң, оның қаншалықты қиын адам екенін түсіндім, бірақ содан кейін оның өмірінің қаншалықты күрделі екенін түсінуім керек болды, ол мені қалай ауру қалдырып, әйелдері мен қайғыларымен айналысу үшін кетіп қалғанын".

Бесінші бөлім

Дин Мексикада ажырасу қағаздарын алып, алдымен Нью-Йоркке Инеске үйлену үшін оралды, бірақ оны тастап, Камилге қайта оралды. Мексикада дизентериядан жазылғаннан кейін, Сал күзде Нью-Йоркке қайтады. Ол Лора деген қызбен танысып, онымен Сан-Францискоға көшуді жоспарлайды. Сал Динге Сан-Францискоға көшу туралы ниетін жазды. Дин Лора мен Салға бірге келемін деп жауап берді. Дин бес аптадан астам ерте келді, бірақ Сал түнгі серуенде болады. Сал үйге оралып, Пруст кітабының бір данасын көреді, ол Диндікі екенін түсінеді. Сал досы келгенін сезеді, бірақ сол кезде оның Сан-Францискоға көшуге қаражаты жоқ. Дин Камилге қайтуға шешім қабылдағанын естігенде, Салдың досы Реми Бонкёр, Салдың Динды Метрополитен опера үйінде Дьюк Эллингтонның концертіне бара жатқанда 40-шы көшеге апару туралы өтінішін қабылдамайды. Салдың қатыны Лора бұл Сал үшін қиын сәт екенін түсінеді және оны жауап беруге итермелейді, ал көлік Динсіз кетеді. Сал: "Ол жақсы болады", - дейді. Кейін Сал Нью-Джерси түнгі аспаны астындағы өзен жағасында отырып, өзі сапарлаған Американың жолдары мен жерлері туралы ойланады және былай дейді: "Мен Дин Мориартиді, тіпті біз таппаған әкесі Дин Мориартиді де ойлаймын."

Кейіпкерлер

Керуак өзінің көркем кейіпкерлерін көбінесе достары мен туыстарынан шығарған. Алғашқы баспагерлерімнің наразылығынан кейін, мен әр туындыда бірдей кейіпкер есімдерін қолдануға мүмкіндік алған жоқпын.

Нағыз өмірдегі тұлға Кейіпкер аты
Джек Керуак Сал Парадайс
Габриэль Керуак (Джек Керуактың анасы) Сал Парадайс әпкесі
Джоан Керуак (туған Хаверти) Лора
Алан Ансен Ролло Грэб
Уильям С. Берроуз Олд Булл Ли
Джоан Волмер Адамс Берроуз Джейн Ли
Уильям С. Берроуз кіші Рэй Ли
Жули Берроуз Доди Ли
Люсьен Карр Дамион
Нил Кэссади Дин Мориарти
Нил Кэссади әкесі Олд Дин Мориарти
Нил Кэссадидің туысы Сэм Брэди
Кэролин Кэссади Камиль
Жэми Кэссади Джоани Мориарти
Кэтлин Кэссади Эми Мориарти
Беа Франко (Беатрис Козера) Терри Аллен
Гинзберг Карло Маркс
Джон Клеллон Холмс Иэн МакАртур
Герберт Ханке Элмер Хассел
Уильям Холмс "Биг Слим" Хаббард Уильям Холмс "Биг Слим" Хазард
Рут Гуллион Рита Беттенкур
Хелен Гуллион Мэри Беттенкур
Диана Хансен Инез
Беверли Бурфорд Бейб Роулинс
Боб Бурфорд Рэй Роулинс
Дианна Орин Ли
Энн Хенри Крю Реми Бонкёр
Пол Блейк (Джек Керуактың қайнағасы) Рокко
Ал Хинкел Эд Данкел
Хелен Хинкел Галатея Данкел
Билл Томсон Рой Джонсон
Хелен Томсон (Билл Томсонның әйелі) Дороти Джонсон
Джим Холмс Томми Снарк
Грегорио Виктор Франк Джефрис
Стэн Шепард Джин Пиппин
Джин Декстер Джинни Бейкер Лехрман
Джинни Джонс Викторино Техера
Виктор Вильянуэва Уолтер Адамс
Уолтер Эванс Хосе Гарсиа Вилла
Ангел Лус Гарсиа Эд Ул
Эд Уолл Джастин В. Брайерли
Денвер Д. Долл Эд Уайт
Тим Грей Джоани Уайт (Эд Уайттың қарындасы)
Бетти Грей ЛуАнн Хендерсон
Мэрилу Полин Люсиль Вики Рассел
Дори, "Ұзын қызылшашты" Рода
Мона Эд Стрингхэм Том Сейбрук
Келс Элвинс Дейл
Лорейн Мари Алан Харрингтон
Хал Хингам Джинджер Чейз
Пичес Халдон "Хал" Чейз
Чад Кинг Аллан Темко
Роланд Мажор Грегори Ла Кава "Атақты режиссер"
Мырза Сноу

Қабылдау

1957 жылы жарық көрген «Жолда» кітабы сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлерге бөлінді. Алғашқы рецензиялардың кейбірі кітапты жақсы бағаласа, оған қарсы реакция жылдам және күшті болды. Кітап жарық көргеннен бері сыншылар назары кейіпкерлердің іс-әрекеттеріне және Керуактың прозалық стиліне, сондай-ақ оның мән-жайына қатысты мәселелерге ауысты.

Бастапқы реакция

Гилберт Миллштейн The New York Times газетінің рецензиясында: «Оның жарық көруі тарихи оқиға, себебі шынайы өнер туындысының ашылуы – бұл кез келген үлкен сәт, осы уақытта назар ауып, сезімталдық моданың асыра сілтемелерімен күңкейдеп жатады» деп жазды және оны «маңызды роман» деп мақтады. Миллштейн Бит буынына жақсы көзқараспен қарады және оның Times газетінде кітапты жариялауы оның танылуы мен құрметіне зор үлес қосты. Оған тақырыптар ғана емес, сонымен қатар стиль де ұнады, ол кейінгі сын-пикирлерде де қызу талқылауға түсті. «Жолда» романының кейбір бөлімдері тыныс кететіндей әдемі, сондай-ақ американдық көркем әдебиетте бұрын-соңды ешқашан теңдесі жоқ джаз туралы жазулар бар, олар түсінігі, стилі және техникалық шеберлігі жағынан ерекше». Бірнеше күннен кейін сол басылымда қарсы пікір пайда болды. Дэвид Демпси Миллштейннің кітапта алға тартқан көптеген ойларына қарсы келетін рецензия жариялады. «"Жолда" – қоғамның өзінің невротикалық қажеттілігімен қозғалатын, өзара байланысы жоқ бөлігінің керемет бейнесі. Бірақ кейіпкерлер үшін бұл жол ешқайда жеткізбейді». Ол мәтіннің стильдік ерекшеліктерін жоққа шығармаса да («үлкен ықыласпен» жазылғандығын айтты), мазмұнын роман емес, «керемет ойын-сауық» деп бағалады. Басқа рецензенттер де әсерленбеді. Фиби Лу Адамс Atlantic Monthly журналында: «Ол үнемі маңызды аян немесе қорытынды беретіндей болып, бірақ Диннің кейіпкері адамзаттың кез келген бөлігінің өкілінен гөрі эксцентрик ретінде көрінетіндіктен, мұндай қорытынды бере алмайды, сондықтан көңілін қалдырады» деп жазды. Ол жазу стилін ұнатып, жақсы тақырып тапса да, қайталану туралы алаңдады. «Керуактың Дин туралы айтқан барлық ойы кітаптың алғашқы үштен бірінде айтылған, ал кейінгі бөлімдерде сол тақырыптың әртүрлі нұсқалары келтіріледі». Time журналының рецензиясы да осыған ұқсас пікір білдірді. «Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі буын – "бит" немесе "бақытты" – Фицджеральд, Хемингуэй немесе Натанаэль Уэст сияқты таланттарға ие символдық өкілдерді таппады. Осы романда талантты автор Керуак, 35 жаста, бұл әдеби лигаға қосылмайды, бірақ оның буыны үнсіз емес екенін көрсетеді. "Жолда" кітабымен Керуак әдебиеттегі Джеймс Дин сияқты назар аударады». Ол кітапты ішінара саяхат кітабы, ішінара күнделік жазбаларының жинағы деп санайды. Керуак өзінің кейіпкерлерін «бір мезгілде барлық нәрсені қалайтындай өмір сүруге құштар» деп қараса, рецензент оларды «Гансер синдромының бір түрі болып табылатын психоз» жағдайларымен салыстырады, олар «шын мәнінде ақымақ емес – олар олай көрінеді ғана». "Жолда" кітабы жарық көргеннен бері сын зерттеулерінің нысаны болып табылады. "Нью-Йорк Таймс" газетінің жазушысы Дэвид Брукс бірнеше пікірлерді жинақтап, 2007 жылдың 2 қазанында жарияланған мақаласында қорытындылады. Миллштейн оны кейіпкерлерінің барлық нәрседен ләззат алатын оқиғасы ретінде қараса, жаңа басылымның редакторы Джордж Муратидис «ең бастысы, бұл оқиға жоғалту туралы» деп мәлімдеді. «Бұл өлім туралы кітап және ұстап тұруға болатын мағыналы нәрсені іздеу – сол атақты "IT" іздеуі, өзінен үлкен шындық, ол, әрине, ешқашан табылмайды», - деп жазды Меган О'Рурк Slate журналында. «Керуак терең, жалғыз, меланхолиялы адам болды», - деді Массачусетс университеті Лоуэллдің Хилари Холладей Филадельфия Инквайерге. «Кітапты мұқият оқысаңыз, әр беттен жоғалту мен қайғы сезімінің күшейгенін көресіз». «Шындығында, "Жолда" – бұзылған армандар мен ойластырылмаған жоспарлардың кітабы», - деп жазды Тед Джиоя The Weekly Standard газетінде. Джон Лиланд, "Неге Керуак маңызды: Жолда сабақтары (Сіз ойлағандай емес)" кітабының авторы: «Біз енді жыныстық қатынас пен есірткіге таңқалмаймыз. Сленг ескірген, кейде жалған. Кейбір нәсілдік сезімталдық қорқынышты», - деді, бірақ «керемет достық туралы әңгіме және аян іздеу уақыттан тыс. Бұл кітаптар қазіргі заманда да, Салдың заманында да өте құнды және сирек кездеседі». Брукс үшін бұл сипаттама шектеулі болып көрінді. «Жыл мерекесін атап өту шараларын оқығанда, сіз ұлы Бумер Нарциссінің тартымдылығын сезінесіз. Мәдениеттің барлық артефактілері Baby Boomer буынының сол сәтте қандай тәжірибеден өтіп жатқанын түсіндіруі керек. Осылайша, бұрын жастық шақтағы көңілділігімен танымал болған кітап енді орта жастағы адамның көңілін қалдырады». «Патриархаттың күшін жоюшы элементтерін әйелдерге қайта жүктеу арқылы олар ядролық отбасының орнына еркек бауырластығын ауыстыруға және еркек болмысының негізгі өлшемі ретінде жолдың бостандығын табыс баспалдағымен алмастыруға тырысады». Керуактың 1953 жылғы "Спонтандық прозаның негіздері" еңбегіндегі өзінің стилі туралы түсіндірмесі – оның жазуы импрессионист суретшілері сияқты, тікелей байқау арқылы өнер жасауға тырысады. Мэтт Теадо оның шындықтың шикі нұсқасын ұсынуға тырысқандығын, ол дәстүрлі түзету және қайта жазу процесіне емес, керісінше, ол іздеген спонтандықтың эмоционалды түрғысынан қуатты тәжірибесіне ұмтылғандығын айтады. Теадоның пікірінше, мәтіннің жеке сипаты Керуак пен оқырман арасында тікелей байланыс орнатуға көмектеседі; оның бейресми тілі мен өте бос синтаксисі оқиғаларды олар болғандай бейнелеу және барлық энергияны және эмоцияларды жеткізу үшін жасалған әдейі әрекет болды. "Light My Fire: My Life with The Doors" кітабында, Ray Manzarek (The Doors тобының клавишшісі): «Егер Джек Керуак "Жолда" романын жазбаған болса, The Doors тобының пайда болуы мүмкін емес еді» деп жазды. "Жолда" романы музыканттардың, ақындардың және жазушылардың бүкіл буынына әсер етті, соның ішінде Аллен Гинзбергке. Гинзбергтің Керуакпен достығының арқасында Гинзберг романға Карло Маркс кейіпкері арқылы енгізілді. Гинзберг Бит буынына және Керуакқа тартылғанын, себебі биттер «қазіргі қоғамнан бөлінуге» баға берген, сонымен бірге «дене мен идеялар ең "еркін" қол жетімді болып көрінетін мәдениеттен дереу босануды» талап еткенін еске алды. Гинзберг Керуактың ықпалымен өзінің поэзиясына проза мен стильдің бостандығын енгізді. Supernatural сериалының авторы Эрик Крипке де "Жолда" романын фантастикалық сериалға үлкен шабыт берген деп атады.

Фильмге бейімделу

1957 жылы Джек Керуак актер Марлон Брандоға бір беттік хат жазып, Диан Мориарти рөлін сомдауын, ал Керуак Сал Парадайсты бейнелейтінін ұсынған кезде «Жолда» фильмінің бейімделуі туралы ұсыныс жасалды. Брандо бұл хатқа жауап бермеді; кейін Warner Bros. Керуактың кітабының құқықтары үшін 110 000 доллар ұсынды, бірақ оның агенті Стерлинг Лорд Paramount Pictures-тен 150 000 долларлық келісімге үміттене отырып, одан бас тартты, алайда ол орындалмады. Коппола бірнеше сценарийшілерді сынап көрді, олардың ішінде Майкл Херр, Барри Гиффорд және романист Рассел Банкс болды, тіпті Жозе Ривераға тоқтамас бұрын ұлы Романмен бірге жобаның нұсқасын жазды. Әртүрлі жоспарлар қарастырылды: Жоел Шумахер режиссерлікке, Билли Крудуп Сал Парадайс рөліне, ал Колин Фаррелл Диан Мориарти рөліне; содан кейін Этан Хоук Парадайс рөлінде, ал Брэд Питт Мориарти рөлінде; 1995 жылы ол 16 мм-лік қара-ақ түсті фильмге түсіруді жоспарлады және ақын Аллен Гинзберг қатысқан кастингтерді өткізді, бірақ барлық жобалар сәтсіз аяқталды. Фильмге дайындық барысында Саллес Америка Құрама Штаттарына саяхаттап, Керуактың жолын бойлап өтті және «Жолда» іздеу туралы деректі фильм түсірді. Сэм Райли Сал Парадайс рөлін сомдады. Гаррет Хедлунд Диан Мориарти рөлін сомдады. Керстен Данст Камил рөлін сомдады. Фильм 2012 жылы Канн кинофестивалінде көрсетіліп, «Алтын пальма» сыйлығына ие болды. 2007 жылы BBC Four телеарнасы Рассел Брэнд пен Мэтт Морганның қатысуымен Керуакқа арналған «Жолда» атты деректі фильмін көрсетті, ол «Жолда» романына бағышталған. 2014 жылы Курт Якобсен мен Уоррен Лемингтің «Американдық жол» атты толық метражды деректі фильмінің премьерасы Палм-Спрингсте өткен Америка деректі фильмдер фестивалінде өтті, содан кейін тағы екі десятка кинофестивальде көрсетілді.

Бит ұрпағы

Көптеген сыншылар әлі күнге дейін "beat" сөзін "шаршаған және жеңілген" деген сөзбе-сөз мағынасында қарастырса, ал басқалары, соның ішінде Керуактың өзі, бұл ұрпақты көбінесе "қуанышты" немесе бақытты деген мағынада насихаттады. Холмс пен Керуак бұл қозғалысты түсіндіру үшін танымал журналдарда бірнеше мақала жариялады. 1952 жылғы 16 қарашадағы New York Times Sunday Magazine-де ол Бит ұрпағының бет-әлпетін ашатын мақала жазды. "[О] бір күні [Керуак] былай деді: 'Сіз білесіз бе, бұл шынымен жеңілген ұрпақ'”. Бұл жай ғана шаршау емес, пайдаланылған, әбден құлдыраған сезімді білдіреді. Бұл сананың, тіпті жанның жалаңаштығын көрсетеді: сананың негізіне дейін төмендеген сезім. Қысқасы, бұл өзіңнің қабырғасына тығылып, өзіңмен бетпе-бет кездесуді білдіреді. Ол Биттерді 1920-жылдардың жоғалған ұрпағынан ажыратады, Биттер жоғалмағанын, бірақ өмірдің барлық сұрақтарына жауап іздеп жатқанын көрсетеді. Керуактың Эрнест Хемингуэй сияқты жазушыларға қызығушылығы оның Бит ұрпағына деген көзқарасын қалыптастырды. Ол Хемингуэйден алған проза стилін қолданады және "On the Road" романында "Күн де шығады" сияқты шығармаларға сілтеме жасайды. "Қалай өмір сүруіміз, не үшін өмір сүретінімізден гөрі әлдеқайда маңыздырақ болып көрінеді".