Кіріспе
Уэльстің тарихи графтығы 1974 жылға дейін Мерионшир немесе Мерионнет (Мейрионныд немесе Сэр Фейрионныд) Уэльстің солтүстік-батысындағы әкімшілік графтық болды, кейін Уэльстің он үш тарихи графтығының бірі ретінде жіктеліп саналды.
Until 1974, Merionethshire or Merioneth (Meirionnydd or Sir Feirionnydd) was an administrative county in the north west of Wales, later classed as one of the thirteen historic counties of Wales.
География
Мерионшир – теңіз жағалауындағы округ. Солтүстігінде Каернарфоншир, шығысында Денбигшир, оңтүстігінде Монтгомеришир және Кардиганшир, батысында Кардиган шығанағымен шектеседі. Жалпы ауданы 1731 км² (668 шаршы миль) құрайды, бұл Ұлыбританиядағы халық тығыздығы төмен округтердің бірі. Мерионет аймағы Уэльстің уэльс тілінде сөйлейтін ең күшті аймақтарының бірі болып табылады, алайда Бармут және Тиуин сияқты жерлерде ағылшын тілі басым. Жағалауы кезекпен жартастар мен құмды жағажайлардан тұрады, ал аймақ жалпы алғанда Уэльстегі ең таулы аймақ болып есептеледі; Сноудония ұлттық паркінің үлкен бөлігі оның шекарасында орналасқан. Ең биік нүктесі (округ төбесі) – Динас Маудуи ауылының жанындағы Аран Фауддуи тауы, биіктігі 905 м (2970 фут), ол Ұлыбританиядағы 900 метрден жоғары биіктіктегі ең оңтүстік тау болып табылады. Дегенмен, Дольгелаудың оңтүстігіндегі 893 м (2929 фут) биіктіктегі Кадир Идрис тауы көбірек танымал және тау жүрушілердің арасында өте танылған. Басқа тауларға Арениг Фаур және Риногидд жатады. Басты өзендер – Двурид, Мавддах, Дифи және Ди, ал оңтүстікте Дулас округтің шекарасын құрайды. Пистилл Каин сияқты сарқырамалар мен кішкентай көлдер көптеп кездеседі, ең ірісі – Бала көлі (ұзындығы 6 км, ені 2 км).
Тарих
Аймақ, кейіннен Мерионшир болған, бұрын Мерионидд пен Пенлиннің кантрефтерін және Ардудуидің комотын құрады. 10 ғасырдан бұрын Ардудуи Дунодинг княздығының бір бөлігі болса, Мерионидд пен Пенлин Поуистің бір бөлігі болды. Уэльс жазбалары осы кезеңнің соңында және одан кейін Дунодингті Гвинендтің вассалы ретінде қарастырады, оны сол әулеттің ежелгі кіші тармағы басқарды. Дегенмен, Джон Эдвард Ллойдтың айтуынша, Дунодинг Кадфан ап Яго тұсында (7 ғасырдың басында) және одан бұрын Гвинендтен тәуелсіз болды. 1066 жылдан кейін Англияға нормандықтардың келуі бұл жағдайды бұзған ең маңызды фактор болды. 1067 жылы Гвиненд пен Поуис билеушілері нормандықтарға қарсы саксондық қарсылықтың көшбасшысы Эдрик Дикіге қолдау көрсету үшін Англияға шабуыл жасады. 1080 жылы Солтүстік Англия көтеріліске шыққанда, нормандықтар алдын ала шабуыл жасап, содан кейін Уэльсті басып алып, ағылшындарға уэльстік көмек көрсетуді болдырмау үшін жауап берді. 1094 жылы уэльстіктер көтеріліс жасауға шешім қабылдады, бірақ ең жақын нормандық магнаты Хью Честер 1098 жылдың соңына қарай Солтүстік Уэльсті (норвегиялық көмекпен) қайта басып алды. Гвиненд княздығының мұрагері Груффуд ап Кюнан нормандықтармен келісімге келді, олар оны Гвинендте билікке қайтарды, Перфеддвалдтан басқа. Хью қайтыс болғаннан кейін (1101 жылы) Груффуд король Генрих I-ге қосымша өтініш жасады, ол жауап ретінде Груффудқа Дунодингті де берді. Груффудтың ұлдары айналасындағы аумақтарға экспансиялық шабуылдар жасады, 1123 жылы Поуистен Мериониддті алып, оны Гвинендке қосты. Поуистің қуатты билеушісі Мадог ап Мареддудтың және оның тікелей мұрагерінің қайтысынан кейін Мадогтың қалған ұлдары Поуисті өздері арасында бөлісті. Пенлин Оуэйн Брогинтинге тиген үлес болды. Оуэйн әкесімен салыстырғанда Гвинендтің агрессивті мінез-құлқына қарсы тұру үшін тым әлсіз болды және Гвинендті билеген Груффудтың ұлы Оуэйн Гвинендтің вассалы болуға мәжбүр болды; нәтижесінде Пенлин Гвинендтің қарапайым кантрефіне айналды. Дунодинг табиғи түрде Тремадог шығанағы және Глазлин өзенінің сағалары мен батпақтарымен ортасынан екіге бөлінеді; Ардудуи осы бөліністің оңтүстігінде орналасқан. 13 ғасырдың басында Оуэйн Гвинендтің немересі Ллиуэлин Фау Ардудуи мен Мериониддті (Ардудуиден оңтүстікке қарай) біріктіретін жеке аумақтық бірлік құрды және оны өзінің ұлы Груффидтке аппанаж ретінде берді. Алайда 1221 жылы Груффид осы жерлерді тым қатал басқарғаны үшін тартып алды. 1245 жылы Груффидтің жартылай бауыры Дафид өзінің ағасы Генрих III-ке шабуыл жасады, нәтижесінде Перфеддвалд жоғалды. Груффидтің ұлы Ллиуэлин Эдуард I-нің (Генрихтің ұлы) жауларымен одақтасып, Перфеддвалдты қайтарып алуға тырысқанда, Эдуард Гвинендке үлкен шабуыл жасады, нәтижесінде Ллиуэлин 1282 жылы қаза тапты. Екі жылдан кейін, 1284 жылы король Эдуард Руддлан жарлығын шығарды, ол Гвинендтің мемлекет ретінде болуын тоқтатты. Ардудуи Мериониддтің бұрынғы аппанажы, Пенлинмен бірге, 150 жылдан аз уақыт бойы Гвинендтің бір бөлігі болған, Мерионширге айналдырылды (атын Мериониддтен алды). Мерионет 19 және 20 ғасырларда Уэльстің шифер өнеркәсібінің маңызды бөлігі болды, графтықтың солтүстігіндегі Бленау Ффестиниог және оңтүстігіндегі Коррис қалаларында ірі карьерлер болды, сондай-ақ Абергинолуин, Аберллефени, Артог және Пенналдағы Күм Эбол карьері де бар. 1947 жылы, Елизавета ханшайымға үйленуге дейін, лейтенант Филип Маунтбеттен король Георг VI-ның бұйрығымен Мерионет графы, Эдинбург герцогы және Гринвич бароны атанды.
Әкімшілік тарихы
Мерионеттің әкімшілік округі 1888 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес 1889 жылғы 1 сәуірде құрылды. Жаңа билікке алғашқы сайлау 1889 жылғы қаңтарда өтті. Округ кеңесі бастапқыда Дольгелаудағы Смитфилд көшесіндегі Округ залында орналасқан, 1953 жылы Дольгелаудағы Кей Пэнарлагтағы қазіргі заманғы ғимараттарға көшкенге дейін. Округ 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заң бойынша 1974 жылғы 1 сәуірде таратылды. Оның көп бөлігі Гвинедтің Меирионнед ауданына, ал солтүстік-шығыстағы шағын аумақ, Эдеирнион ауылдық округі, Клвидтің Глиндюр ауданының құрамына кірді. 1994 жылғы Жергілікті үкімет (Уэльс) туралы заңның 1996 жылғы 1 сәуірде күшіне енуі нәтижесінде Глиндюр ауданы жаңа Денбигшир негізгі аумағының бөлігі болды, ал қалған бөлігі жаңа Кернарфоншир және Мерионетшир негізгі аумағын құрады. Бірақ, соңғы аумақ дерлік бірден Гвинед деп аталды.