Кіріспе

Американдық композитор (1876–1971)

Карл Рэгглз (шын аты Чарльз Спраг Рэгглз; 11 наурыз 1876 – 24 қазан 1971) – американдық композитор, суретші және педагог. Оның шығармаларында "диссонанстық контрапункт" пайдаланылған, бұл терминді әріптес композитор және музыкатанушы Чарльз Сигер Рэгглстың музыкасын сипаттау үшін енгізген. Оның атональдық контрапункт әдісі сериялық емес техникаға негізделген, онда белгілі бір санды – әдетте сегіз – биіктік кластары аралассан ғана бір биіктік класын қайталаудан сақталды. Ол Генри Коуэлл және Рут Кроуфорд Сигер сияқты американдық композиторлардың ультрамодернистік қозғалысының негізін қалаушылардың бірі саналады. Ол формальды музыкалық білім алмаған, бірақ өте жоғары талапкерлік танытқан – музыканы өте баяу жазып, өте аз шығарма мұра еткен. Тікенді мінезімен танымал болғанымен, Рэгглз Коуэлл, Сигер, Эдгард Варез, Чарльз Айвс және суретші Томас Харт Бентонмен жақын достық қарым-қатынаста болды. Оның шәкірттерінің арасында тәжірибелі композиторлар Джеймс Тенни мен Мертон Браун бар. Дирижер Майкл Тилсон Томас Рэгглстың музыкасын насихатап, Бәффало филармониясымен толық шығармаларын жаздырды және кейде Сан-Франциско симфониясымен Sun Treader орындайды. Әсіресе, өмірінің соңғы жылдарында Рэгглз өнімді суретші болды, өмірінде жүздеген суреттерін сатты.

Балалық шақ

Карл Рэгглз 1876 жылдың 11 наурызында Массачусетс штатының Марион қаласында дүниеге келген. Оның тегі Англияның Стаффордшир графтығындағы Рюгли қалашығынан шыққан, оның тұрғындары 1637 жылы Бостонға көшіп келген. Рэгглздің көптеген ата-бабалары Массачусетс колониясының алғашқы жылдарында маңызды әскери және саяси лауазымдарда қызмет еткен, олардың ішінде генералдар мен капитантар, сондай-ақ Массачусетс Бас сотының бұрынғы өкілі Мика Хаскелл Рэгглз (1833–1838) болды. Ол Натаниел Рэгглз бен Мария Жозефина Рэгглздің (қыз есімі Ходж) ұлы, олардың анасы Нью-Гэмпширде туған және бұрынғы АҚШ президенті Франклин Пирстің туысы болған. Кішкентай Карл ерте жасынан музыкаға қызығушылық танытып, алты жасында сигара қорабынан скрипка жасаған. Ол анасы Марияның Стивен Фостердің және басқа да халық әндерін орындап беретінін еске алды. Рэгглз жергілікті маякшыдан төрттен бір бөлік скрипка алды және құлағымен ойнауды үйренді. Рэгглздің сөзіне сүйенсек, "Мен құлағыммен торғай мен джигтерді ойнай бастадым, нота оқи алмайтынмын. Адамдар мені осы торғайларды ойнағанын көру үшін шақырымдардан келіп тыңдайтын". 1885 жылы, сол кездегі президент Гровер Кливленд жазғы демалысын Марионда өткізген кезде, ол Рэгглздің жол бойындағы қойылымына қатысты, ал тоғыз жасар Карл бірінші ханым Роза Кливлендпен бірнеше скрипка дуэтін орындады. Рэгглздің анасы Мария оның он төрт жасында қайтыс болды, содан кейін оны әкесі мен әжесі жақын жердегі Лексингтонда тәрбиеледі. Рэгглздің әкесі әйелі қайтыс болғаннан кейін алкоголизмге ұшырады және отбасының мұрагерлік байлығының көп бөлігін жоғалтқан құмар ойынға құмар болды деген қауесет тарады. Рэгглз әкесімен жақын болған емес және 29 жасынан бастап оны көрген жоқ. Ол Чарльз есімін неміс тіліне тән Карл деп өзгертті, бұл неміс композиторларына, әсіресе Рихард Вагнер мен Рихард Штрауска деген құрметінен туды. Ол оны заңды түрде өзгертпесе де, ересек өміріндегі барлық құжаттар мен шығармаларына "Карл Рэгглз" деп қол қойды. 1892 жылы ол YMCA оркестрінің директоры болып тағайындалды. Бір рецензент былай деп жазды: "Шіркеуде музыкалық бағдарлама орындалды, оның әрбір саны зор қолдауға ие болды. Шебер Чарльз Рэгглздің скрипкалық таңдаулары сезімталдық пен нәзіктікпен орындалды. Ол өзінің еркектік сымбатымен көрермендерді баурап алды және концерт залында өзін үйінде сезінеді".

Мансап

1899 жылы C. W. Thompson & Co. Ruggles-тің алғашқы шығармаларын – How Can I Be Blythe and Glad, At Sea және Maiden with Thy Mouth of Roses атты үш әнін жариялады. Бірінші ән – оның жас кезінен сақталған екі шығармасының бірі; қалғандарының барлығы Рэгглздің өзі жойғанын болжайды. Көп ұзамай, отбасының қаржылық жағдайы нашарлағандықтан, Рэгглз өзін асырау үшін жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ол түрлі жұмыстар істеді және жеке скрипка мен музыка теориясынан сабақ берді, бірақ бұл сабақтар оған көп табыс немесе сәттілік әкелмеді. 1902 жылы ол "Белмонт Трибюн" және "Ватертаун Трибюн" газеттерінде музыка туралы сын-пікірлер жаза бастады. Бұл 1903 жылдың шілдесіне дейін жалғасты. Рэгглздің сын-пікірлері әдетте өткір болады. Ол мақтауға лайық болсын болмасын, өз пікірін білдіруден тартынбады. 1906 жылы ол контральто Шарлотта Снеллмен танысты. Рэгглз тұрақты жұмыс іздеп, Шарлоттамен үйленуді жоспарлады. Осының нәтижесінде ол Винона, Миннесота қаласына Мар Д'Мар музыка мектебінде скрипка оқытушысы болып жұмыс істеуге келді. Ол сонымен қатар жеке орындаушы ретінде де белсенді болып, ақырында Винона симфониялық оркестріне жетекшілік етті. Шарлотта да Мар Д'Марда ән сабақтарын берді. Музыка мектебі жабылғаннан кейін де Рэгглз симфониялық оркестрді басқаруын жалғастырды. Шарлотта Бірінші баптист шіркеуінде хор жетекшісі болды, ал Рэгглз YMCA оркестрі мен ән-күй клубын дирижерлеуге шақырылды. Олар жеке оқушылармен де жұмыс істеді. 1912 жылы Рэгглз Нью-Йоркке көшіп, Герхард Хауптманның "Сүңген қоңырау" атты неміс пьесасы негізінде опера жаза бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан және оның өзінің баяу композиторлық ырғағынан операны аяқтауға қол жеткізбеді, бірақ ол Metropolitan Opera-ға нұсқасын жіберді. Сахнаға қажетті сезімталдықтан өзінің мүсірқау болғанын түсінген соң, жазғандарын жойды. Оның досы Лу Харрисон 1949 жылы "Ангелдер" қойылымынан кейін, Рэгглздің расистік көзқарастарына байланысты одан алшақтады, атап айтқанда, Нью-Йорктегі Пенсильвания станциясындағы түскі ас кезінде Рэгглз қара нәсілділерге және антисемиттерге қарсы айқай-шулақ шығарғанын еске алды.

Өлім

1957 жылы Рэгглстің әйелі қайтыс болды. Олардың Миха атты бір ұлы болды. Рэгглс ұзаққа созылған аурудан кейін 1971 жылғы 24 қазанда Вермонт штатының Беннингтон қаласында қайтыс болды. Рэгглс – Чарльз Айвс (1874–1954), Джон Дж. Беккер (1886–1961), Уоллингфорд Риггер (1885–1961) және Генри Коуэлл (1897–1965) сияқты басқа америкалық модернист композиторлармен бірге "Америкалық бестік" деп белгілі композиторлардың бірі. Рэгглстің музыкасын Теодор Прессер компаниясы жариялады.