Кіріспе

Негізді өзгерту кезіндегі эквиваленттілік (сызықтық алгебра)

Сызықтық алгебрада екі n×n матрица A және B ұқсас деп аталады, егер кері өрнекті матрица P болса, онда

Ұқсас матрицалар екі (мүмкін) әртүрлі негізде бірдей сызықтық түрлендіруді көрсетеді, ал P – негізді өзгерту матрицасы. A → P⁻¹AP түрлендіруі матрица A-ның ұқсастық түрлендіруі немесе конъюгациясы деп аталады. Жалпы сызықтық топта ұқсастық конъюгациямен бірдей, сондықтан ұқсас матрицалар да конъюгирленген деп аталады; алайда жалпы сызықтық топтың берілген H кіші тобында конъюгация ұғымы ұқсастыққа қарағанда тар болуы мүмкін, себебі P кіші топ H-ге тиесілі болуын талап етеді.

Көтермелі үлгі

Сызықтық түрлендіруді анықтағанда, негізді өзгерту сол түрлендірудің қарапайым түріне әкелуі мүмкін. Мысалы, айналу осі координаттар осімен сәйкес келмесе, "R"³ кеңістігіндегі айналуды көрсететін матрицаны есептеу қиын болуы мүмкін. Егер айналу осі оң z осімен сәйкес келсе, онда ол жай ғана былай жазылады:

мұндағы – айналу бұрышы. Жаңа координаттар жүйесінде түрлендіру былай жазылады:

мұндағы x' және y' – сәйкесінше бастапқы және түрлендірілген векторлар, ал жаңа негіз айналу осіне параллель векторды қамтиды. Бастапқы негізде түрлендіру былай жазылады:

мұндағы x және y векторлары және белгісіз түрлендіру матрицасы T бастапқы негізде берілген. T матрицасын қарапайым матрица түрінде жазу үшін, x және y векторларын түрлендіретін негізді өзгерту матрицасы P қолданылады:

Осылайша, бастапқы негіздегі матрица былай беріледі: . Бастапқы негіздегі түрлендіру үш қарапайым матрицаның көбейтіндісі болып табылады. Іс жүзінде, ұқсастық түрлендіру үш қадамда орындалады: жаңа негізге өту (P), қарапайым түрлендіруді орындау (S) және ескі негізге қайта оралу (P⁻¹).

Жалпы сілтемелер

(Ұқсастық көп жерде талқыланады, 44-беттен басталады.)