Кіріспе

Криптоблефарус – скинктер тұқымдасына жататын кесірткелер туысы. Бұл туысқа кем дегенде 53 түр кіреді.

Таксономия

Криптоблефарус тұқымдасын 1834 жылы зоолог Арен Фридрих Август Вигман құрды. Автор тұқымдастың типтік түрін белгілемеген, бірақ 1899 жылы Леонхард Штеннегер жариялаған қайта қарау жұмысында бұл 1834 жылғы Ablepharus poecilipleurus Wiegmann түріне жатқызылды. 1836 жылы J. T. Cocteau ұсынған Cryptoblepharis деп өзгерткен атауы, сондай-ақ 1839 жылы Джон Эдвард Грей жариялаған, түрі немесе сипаттамасы берілмеген Петия атауы синоним саналады. Криптоблефарустың түрлері, олардың кейбіреулері қалалық ортада жиі кездеседі, көбінесе қоршау скинктері деп аталады, немесе қақпақтарының болмауына, жылан көзді скинктерге немесе жылтыр терілеріне байланысты сипаттамаларымен белгіленеді.

Сипаттама

Криптоблефарус тұқымдасына жататын түрлердің денелері кішкентай, қабақтары жоқ, бес саусақты және жылтыр қабықтары бар. Олар өте жылдам және епті қозғалып, ауадан жәндіктерді ұстап, тік беттерге оңай көтеріледі. Көбінесе күнге күйініп жатқандарын көруге болады, ал қандай да бір қауіп сезілгенде тесікке немесе жарыққа тығылып кетеді. Аналықтары жұмыртқа салу үшін бір орынды бөлісе алады, содан кейін жыл сайын оралып, аз ғана жұмыртқа салады. Солтүстік Территория мұражайының ғалымы Пол Хорнер Австралия аймағында кең таралған популяциялардан және басқа аймақтардан алынған шағын үлгілерден үлгілер алып, Австралияда 25 таксон, Үнді мұхитының оңтүстік-батысында 13 таксон және Үнді-Тынық мұхитында 24 таксонды анықтады. Барлығы 62 таксономиялық сипаттама жарияланды.