Австралияның ылғалды тропиктерінің тікенді кесірткесі

Кіріспе

Бауырымен жүретіңдер түрі

Таралу және өмір тарихы

Шыршалы кесіртке - Австралияның ылғалды тропиктеріндегі жоғары жауын-шашын жасайтын (жаңбырлы ормандардағы) жабық қанаты бар ормандарға ғана тән, төменгі тропикалық жаңбырлы ормандардан бастап, іргелес төбелер мен үстірттердегі тау ормандарына дейін кеңейген мекендеуші маман. Осы жаңбырлы ормандарда тікенді кесіртке шіріген ағаштар мен жапырақ қалдықтарында кездеседі, және кейбір аймақтарда жергілікті түрде көп болғанымен, іздемейінше көру қиын. Бұл түр ұрық туады, және ыстық климатта өмір сүргеніне қарамастан, көбею маусымдық сипатқа ие, әйелдер ақпан-сәуір айларында 2-5 жас туады. Жануарлар мұрын-дене ұзындығы (SVL) шамамен жетіп, ең жоғары SVL-ге дейін өседі, әйелдер мен еркектер арасында сыртқы морфологиялық айырмашылық немесе мөлшерінің өзгешелігі байқалмайды.

Филогеография және популяциялық биология

1940-1990 жылдар аралығында Атертон таулы аймағы сияқты Австралияның ылғалды тропиктеріндегі кең таулы жерлер шаруашылыққа жыртылып, ашық жайылымдармен қоршалған жаңбырлы орманның көптеген шашыраңқы бөліктерін қалдырды. Тікенді шұңқыр осы аймақта кең таралған және тіршілік ортасының фрагментациясының генетикалық әртүрлілікке, гендер ағынына және жаңбырлы орманға тәуелді түрлердің бейімделуіне әсерін зерттеу үшін зерттеу нысанына айналды. 1993 жылы Мориц және авторлар митохондриялық ДНҚ (мтДНҚ) геномдарының аллозимдік электрофорезі және шектеу картасын пайдаланып жүргізілген филогеографиялық зерттеуде солтүстік және оңтүстік ылғалды тропиктердегі популяциялардағы ерекше генетикалық топтар анықталды. Бұл аймақтар қазір Қара тау дәлізі немесе BMC деп аталатын жаңбырлы орманның жолағы арқылы байланысты, бірақ тарихи климаттық модельдеу көрсеткендей, Плейстоцен мұз дәуірінде солтүстік және оңтүстік ылғалды тропиктердегі жаңбырлы орман осы аймақтағы құрғақ жерлермен бөлінген. Бұл топтардың арасындағы Плейстоценнің соңғы кезеңіндегі айырмашылық (> мтДНҚ геном бойынша 0,5%) Солтүстік және Оңтүстік ылғалды тропиктер арасындағы айырмашылықтан әлдеқайда аз, бірақ олардың жеке мұздық паналау ошақтарынан шыққандығын көрсетеді. Ірі Вуронуоран паналау ошағы оңтүстік Таулы паналау ошағына қарағанда мұз дәуірінде жоғары әртүрлілікті сақтады, және генетикалық әртүрліліктегі бұл табиғи тарихи айырмашылық орманды тазарту мен фрагментацияның соңғы, адамның әрекетінен туындаған әсерлерінен әлдеқайда үлкен. Сонымен қатар, Самнер фрагменттердегі еркектер арасындағы туыстық байланыстың оқшауланған орман фрагменттерінде үздіксіз орманға қарағанда төмен екенін анықтады, бұл тіршілік ортасының нашар сапасының салдарынан фрагменттерде кеңірек таралуға байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, бұл салыстырмалы түрде шағын айырмашылықтар жергілікті популяция мөлшері салыстырмалы түрде аз және таралуы шектеулі түрлерде жаңадан пайда болған тіршілік ортасының фрагментациясының әсерін анықтаудың қиындығын көрсетеді. Самнер және авторлар фрагментацияның басқа экологиялық әсерлерін де анықтады: шұңқырлардың саны үздіксіз орман учаскелерінде фрагменттерге қарағанда жоғары болды, ал кішкентай мекендеулердегі фрагменттердегі шұңқырлар үлкен фрагменттерге қарағанда аз болды, ал фрагменттерден алынған шұңқырлардың орташа мөлшері үздіксіз орманнан алынғандарға қарағанда кішірек болды. Тұтқынға алу-қайта тұтқынға алу әдістерінен және генетикалық деректерден алынған популяция тығыздығы және таралу қашықтығы туралы бағалаулар негізінен сәйкес келеді, тығыздық гектарға 65-136 жеке тұлғаны құрайды, ал таралу қашықтығы 404-843 м құрайды. Бір түбірден табылған жеке тұлғалар арасындағы туыстық генетикалық бағалаулар жасөспірімдердің 1-2 жылға дейін ата-аналарымен бірге қалады және кейін басқа түбірлерге таралады, ал белгіленген жеке тұлғалар бастапқы тұтқынға алынған жерінен үш жыл бойы байқалды.

Extensive upland areas of the Australian Wet Tropics, such as the Atherton Tableland, were cleared for farming, largely between 1940 and 1990, leaving many scattered pockets of rainforest surrounded by open pasture. The prickly skink is abundant throughout this area and has become a research subject for studies on the effect of habitat fragmentation on genetic diversity, gene flow and adaptation in a rainforest dependent species. A 1993 phylogeographic study by Moritz and co authors using allozyme electrophoresis and restriction mapping of mitochondrial DNA (mtDNA) genomes found distinct genetic lineages in populations from the northern and southern wet tropics. These areas are currently connected by a ribbon of rainforest habitat, around wide, known as the Black Mountain Corridor or BMC, but historical climate modeling suggest that rainforests in the northern and southern wet tropics were separated by around of dry habitats in this area during Pleistocene glacial climate periods. The late Pleistocene divergence between these lineages (>0.5% across the mtDNA genome) is an order of magnitude less than that between the Northern and Southern Wet Tropics but is indicative of emergence from separate glacial refugia. The larger Wooroonooran refugium maintained higher diversity through the glacial period than the southern Tableland refugium and this natural historical difference in genetic diversity is much greater than any more recent, human induced, effects of forest clearing and fragmentation. Also, Sumner found relatedness among males within fragments was lower in isolated forest fragments than within continuous forests, possibly reflecting greater dispersal within fragments due to lower habitat quality. However, these relatively slight differences show the difficulty of detecting effects of recent habitat fragmentation in a species with relatively low local population size and limited dispersal. Sumner and co authors did find other ecological effects of fragmentation; skink abundance was higher in continuous forest sites than in fragments, and was lower in small habitat patches than in large patches, and on average, skinks from fragments were smaller than those from continuous forests. Estimates of population density and dispersal distances from capture recapture methods and from genetic data are broadly consistent, with a density varying from 65 136 individuals per ha, and a dispersal distance of 404 – 843 m2, respectively. Genetic estimates of relatedness among individuals found under the same log revealed that juveniles tend to stay with their parents for 1–2 years and subsequently disperse to other logs, with marked individuals observed away from their initial capture site over three years.