Кіріспе

Шотланд уағыздаушысы, шамамен 1648–1680 жылдар

Ричард Камерон (1648? – 22 шілде 1680) – Стюарт монархтарының шотланд шіркеуінің ісіне епископтар арқылы араласуына қарсылық көрсеткен, Ковенантерлер деп белгілі әскери пресвитериандардың жетекшісі. 1680 жылы Келісім қозғалысын жаңғыртуға тырысқанда, ол билік органдарынан іздестіріліп, Эйрширдегі Эйрдс Мосс-та қарулы қақтығыста қаза тапты. Оның ізбасарлары оның есімін Камерондықтар деп қабылдады, және олар ақырында сол атпен аталған шотланд полкінің ядросын құрды. Полк 1968 жылы таратылды.

Өмір

Камерон 1647 немесе 1648 жылы Фолклендте, Файф қаласында, Лейчарс маңындағы Форделл иелігінде шаруалық жұмыс істеген Аллан мен Маргарет Камеронның ұлы болып дүниеге келді. Сент-Эндрюс университетінің Сент-Сальватор колледжінде оның 1662 жылғы 5 наурызда өнер факультетіне қабылданғаны туралы жазба бар. Бітіргеннен кейін ол Фолклендке оралды, онда 1669 жылдың соңында немесе 1670 жылдың басында ауылдық мектеп мұғалімі және ән салу жетекшісі болып жұмысқа орналасты. Осыдан кейін біраз уақыт өткен соң ол құпия жиналыстарға қатыса бастады. 1675 жылғы 16 сәуірде ол, оның ағасы Майкл және оның ата-анасы жергілікті сотқа шақырылды, оларға "Фолклендтегі Джон Геддидің үйінде құпия жиналыстар өткізу" және "ауылдық шіркеуден бас тарту" айыптары тағылды. Істің нәтижесі белгісіз, бірақ айыпталушыларға айыппұл салынған болуы мүмкін, және отбасының барлығы көп ұзамай Эдинбургке көшіп кетті, онда Майкл қала тұрғынының отбасына үйленді. Бұл жерде Камерон саяхатшы уағызшы Джон Уэлвудтың рухани жетекшілігіне ілесті. 1675 жылы сэр Уильям Скотт Харденнің әйеліне жеке капеллан болып жұмыс істегеннен кейін, Камерон сенбі күні шіркеуге барудан бас тартқаны үшін қызметтен босатылды. Уэлвудтың ынталандыруымен Камерон діни қызметке белсенді қатысып, ақырында 1678 жылы дала уағызшысы ретінде қызмет етуге лицензия алды. 1669 мен 1672 жылдар арасында Шотландия шіркеуіне 270-тен астам наразылық білдірушілерді, яғни шіркеу қызметкерлерінің үштен бірін қайтару үшін Карл II атынан екі кешірім берілді. 40-тан астам пастор жаңа шарттарға келісіп, корольдік шіркеудің ағылшын шіркеуінің шіркеу басқару формасына мойынсұнды, бұл епископтық билікті және корольді шіркеу басшысы ретінде қабылдауды білдірді. Камерон өзінің пресвитериандық қағидаларын бұзуға болатын кез-келген нәрседен бас тартқандармен бірге қалды. Ол орталықшылдар тарапынан Кирктегі бөлінуді қоздыруда айыпталды, өйткені ол жария уағыздарында кешірімге қарсылығын білдірді және ресми түрде үш рет пресвитериумға шақырылды, ал модератор оны "сақтықпен және зиянсыз болуға" шақырды. 1679 жылдың басында Камерон басқа жер аударылғандарға қосылу үшін Нидерландыға аттанды. 1679 жыл Келісімге мүшелер мен билік арасындағы үздіксіз қарама-қайшылықтардың бірі болды, мұның ең бастысы архиепископ Шарптың өлтірілуімен, Ратгерглен декларациясы және Драмклаг пен Ботуэлл көпіріндегі шайқастармен аяқталды. Шілде айының соңында немесе тамыздың басында Камерон Шотландия шіркеуінің Роттердамдағы шотланд шіркеуінде дін қызметкері болып тағайындалды. Салтанатты рәсімді жүргізген Роберт МакУорд көрермендерге пайғамбарлық түрде былай деді: "Ричард, Шотландияда Евангелиедегі қоғамдық стандарт құлдырады; және егер мен Иеміздің ойы туралы бірдеңе білсем, сендер біздің алдымызда сынақтарға ұшырауға шақырылдыңдар, үйлеріңе барып, құлдыраған стандартты көтеруіңіз керек, және оны әлемге көрсетуіңіз керек. Ал енді, қолдарыңды соған тигізбей, алдымен даладағы жұмысшылардың бәріне барып, оларды өздеріңмен бірге жүруге шақырыңдар! Егер олар сендерге еріп барғылары келмесе, жалғыз өздерің ғана аттан, ал Жаратқан Ие сендермен бірге жүрсін! Енді, міне, (күнәнің) куәгерлері! Бұл - Иса Мәсіхтің адал қызметшісі мен құлының басы. Ол өз қожайынының мүддесі үшін сол малдан айырылады. Бірнеше аптадан кейін Камерон Шотландияға оралды, бұл арада Үшінші кешірім берілді және Бас Ассамблеяда дауыспен қабылданды. Соңғы жеңілістерден кейін моральдық жағынан әлсіреп қалған Келісімге мүшелердің ісіне қайта жан беруді үміттеніп, ол МакУордқа құпия түрде: "Менді бұрынғыдан да көбірек сүйіспеншілік пен қуанышпен қабылдады" деп хабарлағаннан кейін, уағыздау қызметін қайта бастады. 8 желтоқсанда ол Ротердамға тағы да кодпен жазды: "Мен сізден келген кезде күткеннен әлдеқайда жақсы нарық таптым; біздің тауарларымыз ашық базарларда да, елдегі үйлерде де жақсы сатылады". 1680 жылы наурыз айында Ротердамнан басқа бір жер аударылған Дональд Каргиллмен бірге Камерон өзара қорғаныс шартын жасауға көмектесті, ол ақырында оның адал ізбасарларының ядросын құрайтын топтың 27 қолтаңбасын шығарды. Сәуір айында Шотландияның құпия кеңесі "Конвентерлердің" кездесулерін "кәпірліктің алдын ала хабаршылары" деп қорқатын Йорк герцогы Джеймске "патшалықтың бірнеше бөлігіндегі далалық жиналыстарға" "фанатиктерге" қарсы жаңа шаралар жоспарланып жатқанын хабарлады. 1680 жылы 22 маусымда Камерон 20 ізбасармен бірге, соның ішінде Дэвид Хакстонмен, архиепископ Шарпты өлтірудегі рөлі үшін іздеуде болған адаммен бірге, Нидсдейлдегі Санкуар қаласына кірді. Ән шырқағаннан кейін Майкл Камерон Санкуар декларациясын оқыды, ол Карл II-ге қарсы соғыс жариялауды, оны "тираниялық патша" деп айыптады және оның ашық католик болып табылатын ағасы Джеймсті мұрагерлік құқығынан айыруды талап етті. Құпия кеңес 30 маусымда "тірікшілік қағазды" соғыс жариялауға тең деп айыптады және қатысушыларды "ашық және белгілі түрде сатқындық жасаған және көтерілісшілдер" деп жариялады. Камеронның басына 5000 мерк сыйақы белгіленді, ал топтың басқа үш жетекшісіне, соның ішінде Каргиллге (Санкуарда болмағандықтан) 3000 мерк және қалғандарына 1000 мерк сыйақы ұсырылды. Келесі апталарда Камерон Шотландияның оңтүстік-батысындағы әртүрлі жерлерде өсіп келе жатқан көпшілік алдында уағыз айтуын жалғастырды. Ол 1680 жылғы 18 шілдеде Клайдсдейлдегі (қазіргі Ланаркшир) Кип суындағы соңғы уағызын айтты, онда жиналған қауымға былай деді: "Бірақ шіркеудің одан да биік және даңқты болады, шіркеудің бұрынғыдан да көп күші болады деп есептейміз. Сондықтан біз протестанттарға және пресвитериандарға қарсы тираниялық билікке қарсылық білдіреміз, Құдайға ашық жау болған билікке. Біз мұндайларды заңды билік ретінде мойындамаймыз; біз тек сондайларды қалаймыз, олар ізгіліктікті дамытуға және ізгіліксіздікті басуға ұмтылады. Әлем қалай айтса да, бізде Құдайдың сөзі бар. Басталған жұмыс барлық қарсылыққа қарамастан жалғастырылады; біздің Раббымыз жер бетінде биікке көтеріледі, және оның Шотландияда да биікке көтерілетініне күмәнданбаймыз. Сіздерге Шотландияда өзімізге сақтану қажеттігін айтамын. Менің ойымша, біз үшін жақсы күннің соңы жақындап қалды. Бірақ бізді серпіліске келтірейік және сеніммен оған жабысайық; өйткені егер сіздер босатылмасаңдар және тазаланбасаңдар, біз еврейлер сияқты еркін корпорация, ұлт немесе біріккен халық болмаймыз. Мен бұл сіздерді мазалау үшін емес, Мәсіхке және оның "Мәсіх патшалық етсін" деп жазылған туына жабысуға шақыру үшін айтамын. Біз оны арамызда орнатуға тырысайық. Оны қайда орнату керектігін айту қиын, бірақ Раббымыз стандартты орнатуға тиіс, және оның Шотландияға жеткеніне шүбәсізмін! Ол орнатылғаннан кейін, ол ұлттар арқылы жүреді; және ол Римге барады, Рим қақпалары отпен өртеледі. Ол Британия тағын және Еуропаның барлық тақтарын құлатуға қабілетті стандарт, олар Құдайды қысымға алмаса, олардың ашуынан өлмеске дейін. Ол 22 шілдеде, 60-қа жуық атты және жаяу әскермен бірге, жергілікті лордтан алған ақпарат бойынша, Эндрю Брюс графтығының ('Қанды Брюс') басқаруымен үкіметтік драгундық әскерлері Күмнок маңындағы Эрдс Моссқа жетіп келді. Сағат төрт шамасында болған қанды шайқаста Камеронның ізбасарлары, "Төбеліктер" деп белгілі болған, басым күштермен жеңіліске ұшырады. Брюстің хабарламасында былай делінген: "Шайқас он бес минутқа созылды, көтерілісшілер қашуға немесе кешірім сұрауға бас тартқандықтан, ақылдан безгендей шайқасты". Камерон оқиға орнында қаза тауып, Хакстон тұтқынға алынды...