Кіріспе

Түрік Бига түбегінің тарихи атауы – Троада (Τρωάδα, Troáda) немесе Троас (Τρῳάς, Trōiás немесе Τρωϊάς, Trōïás) – Анатолияның солтүстік-батысындағы тарихи аймақ. Ол қазіргі Түркияның Чанаккале провинциясындағы Бига түбегімен (түрікше: Biga Yarımadası) сәйкес келеді. Солтүстік-батысында Дарданелл бұғазы, батысында Эгей теңізімен шектелген, ал Ида тауының массивтің арқасында Анатолияның қалған бөлігінен бөлінген Троада екі ірі өзен – Скамандер (Карамендерес) және Симоис – арқылы суға толы, олар Троя қираған жерлері орналасқан аймақта бірігеді. Гомер «көп бұлақты» (πολυπίδαξ) деп атаған Ида тауы Ресос, Гептапорос, Каресус, Родиос, Граникус (Граникос), Эсепус, Скамандрос және Симоис сияқты бірнеше өзеннің бастауы болды; гректер бұл өзендерді өмір көзі деп санап, оларды құдайлар деңгейіне көтерді және монеталарында ағын судың жанында жатқан, қамысты ұстаған өзен құдайларының бейнесін бейнеледі.

Тарих

Троада өз атын хеттердің Таруиша деген атауынан алған. Бұл сәйкестікті алғаш рет Эмиль Форрер ұсынды, бірақ 1983 жылға дейін көптеген хетт сарапшылары оған күмән келтірді. Ховинк тен Кейт екі фрагменттің бір түпнұсқа клинопись тақташасынан екенін көрсеткенде және қалпына келтірілген хатты талқылағанда Таруиша мен Вилуша (Троя) Солтүстік-Батыс Анатолияда дұрыс орналасқандығы анықталды. Архаикалық және классикалық дәуірлерде Троадада грек қоныстары гүлденді, мұны өз аттарымен монета шығарған грек полистерінің саны дәлелдейді. Аймақ Ахеменид империясының Геллеспонт Фригиясы сатрапиясының (провинциясының) құрамында болды, содан кейін Ұлы Александрдың басып алуымен оған қарады. Одан кейін ол Диадохтардың Селевкид империясына, содан кейін Римнің одақтасы Пергам патшалығына өтті. Пергамның (қазіргі Бергама) Аталид патшалары б.з.д. 133 жылы Аттал III патшаның қайтысымен Мизияны, оның ішінде Троада аумағын Рим Республикасына өткізді. Рим империясы кезінде Троада аймағы Азия провинциясының, кейіннен кішігірім Мизия провинциясы Геллеспонттың құрамына кірді; ол настолько маңызды болды, тіпті Пиония (қазіргі Авджылар) сияқты қарастырылған епископтықтарға ие болды. Кейінгі Византия империясы кезінде ол Эгей аралдары темасының құрамына енді. Осман империясының басып алуынан кейін Троада Бига санджағының бір бөлігі болды.

Жаңа Келісім

Пауыл мен Сыйлас Ғалатиядан Македонияға сапар шегіп бара жатқанда, алдымен Троя қаласына келді. Пауыл Троя туралы әңгімелегенде, өзінің евангелист әріптесі Тимофейге Ефестен, ол онда қалдырып кеткен сырт киімін әкелуін сұрады, бұл сапар шамамен 20 шақырымдай болды. Әрекеттер кітабының 16- және 20-тарауларында оқиға баяндалғанда "олар" деген сөз "біз" деп ауысқан, бұл Пауыл Троя арқылы өте жатқанда Луканың оған қосылғанын көрсетеді.