Кіріспе
Британдық консервативті саясаткер (1890–1954)
Альфред Дафф Купер, 1-ші Норвич виконты (22 ақпан 1890 – 1 қаңтар 1954), Дафф Купер деп белгілі, британдық консервативтік партияның саясаткері және дипломаты, сондай-ақ әскери және саяси тарихшы. Ол алғаш рет 1924 жылы Парламентке сайланды, 1929 жылы мандатын жоғалтты, бірақ 1931 жылғы Вестминстер Сент-Джордж сайлауында қайтадан Парламентке оралды, бұл Стэнли Болдуиннің Консервативтік партияны басқаруына қатысты референдум ретінде қарастырылды. Кейін ол Соғыс министрі және Адмиралтействоның бірінші лорды қызметтерін атқарды. 1938 жылғы Мюнхен келісіміне байланысты ол үкіметтен кетіп қалды. 1940 жылдың мамырында Уинстон Черчилль премьер-министр болған кезде Куперді Ақпарат министрі етіп тағайындады. 1941 жылы ол Сингапурдың жапондықтар басып алуына дейін британдық министр болып қызмет етті. Содан кейін ол Шарль де Гольдің «Еркін Франция» қозғалысының өкілі (1943–1944) және 1944–1948 жылдары Франциядағы елші болып жұмыс істеді.
Өмірбаян және білім
Дафф Купер Кавендиш алаңында дүниеге келді. Ол қоғамдық дәрігер, сэр Альфред Купердің (1843–1908) жалғыз ұлы болды. Альфред Купер – жоғарғы топтағы адамдардың жыныстық денсаулығымен айналысқан хирург (оның каретасы әзілде "Купердің жамандық тұзағы" деп аталған) және Джеймс Даффтың қызы, 5-ші Файф графының қызы, король Уильям IV-нің ұрпағы Леди Агнес Дафф болды. Ол 1882 жылы Куперге тұрмысқа шығар алдында екі күйеуімен қашып кеткен, біріншісін тастап кеткен, ал екіншісі қайтыс болған. Дафф Купердің үш үлкен қарындасы және анасының алғашқы некесінен туған бір үлкен әпкесі болды. Ол екі дайындық мектебінде оқыды, соның ішінде Виксенфордта. Дайындық мектебінде ол бақытсыз болды, бірақ содан кейін Итон колледжінде өте қуанышты болды.
Оксфорд және ерте мансап
Оксфордтың Нью-колледжінде (1908–1911) Купердің Джон Невилл Мэннерспен болған Итон достығы оған Патрик Шоу Стюарт, Реймонд Асквит, сэр Денис Ансон, Эдвард Хорнер және леди Диана Мэннерс сияқты жас аристократтар мен зиялылардың «Коттери» деп аталатын шеңберіне жол ашты. Купер шешендігімен және әдемі өмір салтымен танылды, және ол ақын ретінде де беделді болғанымен, құмар ойындары, әйелдермен қарым-қатынасы және ішімдікке құмарлығы үшін одан да жоғары беделге ие болды. Ол 18-шы және 19-шы ғасырлардағы виг саясаткері Чарльз Джеймс Фокстың өмірін үлгі етіп алды. Купердің жақсы жады мен жазу қабілеті оған емтиханды жақсы тапсыруға көмектесті. Ол қазіргі заман тарихынан екінші дәреже алды. Оксфордты бітіргеннен кейін Купер 1913 жылдың қазан айында үшінші рет сыртқы істер министрлігіне қабылданып, соғыс жылдары коммерциялық және контрабандалық бөлімдерде жұмыс істеді. Шифрлау бюросындағы жұмысының маңыздылығына байланысты ол 1917 жылдың маусымына дейін әскери қызметтен босатылды, содан кейін Гренадерлік гвардияға қосылды. Ол әскерге түсуге ынталанбаған, бірақ адам күшінің жетіспеуі салдарынан «босатылғанына» қуанды, себебі әскерге қатысуды дұрыс деп санайтын. Оның таңғалысы, көптеген офицер курсанттары жұмысшы және төменгі орта тапқа жататын адамдар еді, олардың көпшілігі бұрын қатарда қызмет еткен. Купер Батыс майданында алты ай өткізді, оның ішінде Филип Зиглердің жазуынша, ол «өте батыл, тапқыр және ер адамдарды жетекшілікке алуға қабілетті» екенін көрсетті, сол кезде жас офицерлердің өмір сүру мерзімі өте қысқа болатын. 1918 жылдың тамызында Альберт каналына шабуыл жасағанда жеңіл жарақат алды және көзге түсетін батылдығы үшін Ерекше қызмет орденімен (DSO) марапатталды, бұл кіші офицер үшін сирек кездесетін награда. Оның DSO-ға берілген мінездемесі 1918 жылдың қараша айында «Лондон газетінде» жарияланды және былай делінген:
Соғыста Шоу Стюарт, Хорнер және Асквит сияқты оның көптеген жақын достары қаза тапты, бұл оған эксцентриктігімен танылған әлеуметтік беделді леди Диана Мэннерске жақындауға мүмкіндік берді.
Соғыстан кейінгі өмір және неке
Демобилизациядан кейін ол Египет бөліміне оралды, содан кейін Парламенттік хатшының (яғни кіші министрдің көмекшісі) жеке хатшысы болды. Саясатқа қадам басу үшін оған ақша қажет болды. 1920 жылдардың басында Египет және Түркия дағдарыстарында маңызды рөл атқарды. 1919 жылдың 2 маусымында ол леди Диана Мэннерсқа үйленді, оның отбасы бастапқыда бұл одаққа қарсы болды. Диананың анасы Куперді лақ есімді, лауазымы жоқ, бай емес, ішімдікке құмар және құмар ойыншы деп ойлады. Диана ресми түрде Ратландтың 8-ші герцогының қызы болғанмен, көптеген адамдар, өзінің ішінде, оның Гарри Кусттың заңды емес қызы екеніне сенді, ол Бельвуар қамалының көршісі және парламент депутаты болған. 1923 жылы леди Диана Макс Рейнхардтың "The Miracle" пьесасында Мадонна рөлін ойнады. Оның тапқан ақшасы Куперге 1924 жылдың шілдесінде Сыртқы істер министрлігінен кетуге мүмкіндік берді. Леди Диана Купердің көптеген махаббат оқиғаларына төзімділік танытты. Олардың арасында франко-американдық Singer тігін машинасының мұрагері Дейзи Феллоуз, әлеуметтік беделді Глория Гиннес, француз жазушысы Луиза Левек де Вильморин және жазушы Сьюзан Мэри Алсоп (сол кезде американдық дипломаттың әйелі, ол заңды емес ұл, Уильям Паттен кіші, кейіннен У. Сэмюэл Паттеннің әкесі болды) бар еді. Поло ойыншысы "Бой" Капельдің әйелі Диана және ағылшын-ирландтық әлеуметтік беделді әйел және модель Максим де ла Фалаз да олардың қатарында болды, бірақ леди Диана оған немқұрайлы қарады және оны сүйді, ұлына: "Олар гүлдер еді, ал мен ағаш едім" деп түсіндірді.
1924-1931: Парламенттегі және одан тыс
Бірнеше апта ішінде Купер Олдхэм округінен сайлауға түсіп, 1924 жылғы қазан айындағы жалпы сайлауда отырған Еңбек партиясының өкілінен 13 000 дауыспен көп айырмамен жеңіске жетті. Ол Египет тақырыбында өте сәтті алғашқы сөз сөйледі, оны келесі сөйлеген Х.А.Л. Фишер жоғары бағалады. Сөз бірнеше газеттерде мақтауға ие болды. Ол партия ішінде "жақсы болашағы бар адам" деп есептелді. Купер премьер-министр Стэнли Болдуиннің адал қолдаушысы және қазынашыл Уинстон Черчилльдің досы болды. 1928 жылдың қаңтар айында ол Соғыс министрлігінің қаржы хатшысы болып тағайындалды, бұл оның таңдаған лауазымы емес еді. Мемлекеттік хатшы сэр Лэминг Уортингтон Эванс оған көп жауапкершілік жүктеді. Егер консерваторлар 1929 жылғы сайлауда жеңіске жетсе, оның мансабы көтерілер еді, бірақ олар жеңіліске ұшырады және Купер өзінің орындығынан айырылды. 1929 жылы оның жалғыз заңды баласы Джон Джулиус дүниеге келді. Парламенттен тыс Купер француз мемлекет қайраткері Талейранның өмірбаянын жазды. Ол баяу жазатын, бірақ жазғандарын көптеген рет түзету қажеттігі тумайтын. Филип Зиглер: «Тақырып пен автордың одан да сәтті үйлесуі мүмкін емес» деп жазады, себебі екеуі де әлемдік көзқарастағы және фальш сөздерді ұнатпайтын адамдар еді. Кітап 1932 жылы оның жүрегі жақын туысы Руперт Харт Дэвис тарапынан жарық көрді, сыншылардың мақтауына ие болып, ұзақ жылдар бойы сәттілікке жетті.
1931-1935: Қосалқы сайлау және кіші министр
1931 жылдың наурызында Вестминстер Сент-Джордж сайлау округінде өткен сайлау (Купердің соңғы бастығы Лэминг Уортингтон Эванстың қайтыс болуына байланысты) Бовербруктың Империялық еркін сауда науқаны партиясы консерваторлардың позициясына қауіп төндірді, дәл сол кезде Болдуиннің басшылығына наразылық өте жоғары болған еді. Консерваторлардың бастапқы үміткері Джон Мур Брабазон сайлаудан бас тартқаннан кейін, Дафф Купер Болдуиннің басшылығына қатысты референдум ретінде қарастырылған сайлауға қатысуға келісті. Ол 5 710 дауыспен жеңіске жетіп, Парламентке оралып, 1945 жылға дейін қызмет етті. 1931 жылдың тамызында Ұлттық үкімет құрылған кезде ол егде жастағы Лорд Крюдің басшылығымен Соғыс министрлігінің Қаржы хатшысы болып тағайындалды, ол Куперге көп жұмыс істеуді тапсырды. 1934 жылдың маусым айында ол Қаржы министрлігінің Қаржы хатшысы болып тағайындалды, бұл Кабинетке өтудің дәстүрлі жолы болды. Бұл оны Қаржы министрі Невилл Чемберленмен жақын қарым-қатынасқа әкелді, ол оны жоғары бағалады. Ол Германияда болып, Нюрнберг митингін көрген және одан қатты қорқып қалған. Чемберлен оған Гитлерге қатысты сын-ескертпелерін жұмсартуды бұйырды. Купер қарулануды қолдады, бұл сол кезде кең таралған пікір емес еді, және Черчилльге, сол кезде парламенттік оппозицияда отырған, Гитлердің мақсаты соғыс екенін жеткізді.
Хайг өмірбаяны
Купер, әдебиетте өзін таныстыруға құштар болғандықтан, 1933 жылдың наурыз айында фельдмаршал Хейгтің мұрагерлерінен, бірнеше әскери және әдеби тұлғалар бас тартқаннан кейін, оның ресми өмірбаянын жазу туралы ұсыныс алды. Ол Хейгтің құжаттарына толық қол жеткізуді талап етті және Хейгтің (әлі жарияланбаған) күнделіктеріне көп сүйенді. Кейін Хейгтің әйелі ойын өзгертті және өзінің «Мен білген адам» атты кітабын жазды. «Фабер және Фабер» баспасы оның кітабын Дафф Купердің екі томдығы 1935 және 1936 жылдары жарық көргенге дейін сот арқылы кешіктірді. Стивен Хиторн Купердің өмірбаянын «Хейгтің құрметті өмірбаянының шыңы» деп сипаттайды, ол Девар мен Борастон (1922), Джордж Артур (1928) және Джон Чартеристің (1929) бұрынғы еңбектерінің дәстүрін жалғастырады. Ол Хейгтің күшті және адал мінезін ерекше атап өтті, тіпті Виктория дәуірінің батыры туралы жазғандай. Ол «сондай биік және құрметті адамда ұсақ қырсыну немесе өшпенділік туралы ойларға орын жоқ» (2-том, 98-бет) және «адамгершілік тұрғысынан Хейг алып» болды (440–441-беттер) деп жазды. Купер кітап жазған кезде Дэвид Ллойд Джорджтің естеліктері жарық көрді, ал оның кітабының бір бөлігі Ллойд Джордждің аргументтерін жоққа шығаруға арналды. Купер Хейгтің Соммадағы шабуылы француздарды Верденде құтқарып, Хейгтің ағылшын-француз қарым-қатынасын жақсартқанын және Сомма мен Үшінші Ипрде немiстердi әлсірету арқылы жеңгенін айтты. Кітап көптеген жағымды пікірлер алды және 1963 жылы Джон Террайннің «Білімді сарбаз» кітабы шыққанға дейін Хейгтің жетекші өмірбаяны болып қала берді. Хейгке қатысты тарихшылардың көзқарасы оның 1952 жылғы «Жеке құжаттарының» жариялануымен күрт өзгерді (ол оның саяси интригаларын, сондай-ақ британдық офицерлер мен саясаткерлерге және жалпы француздарға деген жеке пікірлерін көрсетті). Сол кезде Купер осы еңбектің редакторы Роберт Блейкке 1930-шы жылдардың саясаты мен ағылшын-француз жақындасуын жеңілдету ниетінің өзіне әсер еткенін мойындады. Қазіргі заманғы зерттеушілер Купердің өмірбаянына бұрынғыдан да аз жағымды көзқараспен қарастырады: Джордж Эгертон 1988 жылы «Заманауи тарих журналында» Купердің жазушысы, Хейгтің барша адамдар сияқты оқиғалардың ықпалында қалғанын жасырғанын және тарихшының оларға үстемдік еткендей көріну үшін шындықтың бетін жапқандығын анықтады. Филип Зиглер кітаптың Хейгке жақпарушылық танытқаны және Зиглердің айтуынша, «көзқарастың жетіспеуі» үшін сынға алынғанын жазады.
1935-1938: Министрлер кабинеті және отставка
1935 жылдың қарашасында жалпы сайлаудан кейін Купер соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы ретінде Кабинетке көтеріліп, Ұлттық Кеңес мүшесі болып тағайындалды. Абдикациялық дағдарыс кезінде ол VIII Эдуардқа және морганаттық неке мүмкіндігіне көңіл бөліп, оған Уоллис Симпсонға үйлену жоспары бойынша үкіметпен таласқа түспей тұрып, 1937 жылы тағына отыруын күтуге кеңес берді. Ол консерваторлық жетекшілікпен келіспейтін еді және жаңа премьер-министр Невилл Чемберлен оны 1937 жылдың мамырында Адмиралтействоның бірінші лорды етіп тағайындағанда таң қалды. Филип Зиглер оның қызмет мерзімі "күдіксіз сәттілікке" жеткенін жазды. Ол Адмиралтействоның HMS Enchantress яхтасында жоғары деңгейде өмір сүруді ұнатты, бірақ Корольдік теңіз күштеріне көбірек қаржы жұмсау үшін Чемберленмен және Қаржы министрі сэр Джон Саймонмен күресті. Чемберлен оны жалтақ және өртке ұшқын салар адам деп есептеді. Мюнхен келісіміне келген кезде Купер Чемберленнің бағыныш саясатын ашық сынаған Кабинетте оқшауланды. 1938 жылдың 3 қазанында, Мюнхен келісімінен кейін бірнеше күн өткен соң, ол оны айыптап, Кабинеттен кетті. Осылайша ол: «Құрметпен соғыс немесе арсыздықпен бейбітшілік», - деді, мүмкін, оны қабылдауға көндіруге болар еді, «бірақ арсыздықпен соғыс – бұл тым көп». Сол сияқты бағыныш саясатын сынаған консерваторлық партияның депутаты Вивиан Адамс Купердің әрекеттерін «ұлттық санаға оралу жолындағы алғашқы қадам» деп сипаттады. Парламент мүшесі ретінде ол Энтони Иденнің (1938 жылдың ақпанында Сыртқы істер министрі лауазымынан кеткен) айналасындағы топқа қосылды, бірақ үкіметке тек шамалы сын айтты. Оның табысының басты көзі – «Evening Standard» газетіне мақалалар жазу болды. Ол ағылшын-француздық одақ құруды ұсынды.
Екінші дүниежүзілік соғыс: Ақпарат министрі
Осы уақытқа дейін неміс пропагандасы Куперді Черчилль мен Иденмен бірге Ұлыбританияның ең қауіпті консервативті соғыс тұтынушылары ретінде бағалады. Басқа екеуінен өзгеше, Куперге 1939 жылдың қыркүйек айында соғыс басталғанда қызмет ұсынылмады. Ол АҚШ-та лекциялық тур жасап, демократиялық елдерді диктатураға қарсы тұруға шақырды және Черчилльдің премьер-министр болатынын болжады, бұл сол кезде ерекше пікір ретінде қабылданатын еді. 1940 жылдың мамырынан бастап ол Черчилль басқаруымен Ақпарат министрі болды, бірақ бұл жұмысты ұнатпады. Оның ұлы Джон Джулиус, әкесі цензураға қарсы болғандықтан, жұмысына бастапқыда жағымсыз қарым-қатынас танытқанын айтты. Газет магнаты Лорд Бивербрук және оның "Daily Express" газеті Куперді ақпаратты бұрмалаушы және еркін баспасөздің жауы ретінде бейнеледі. Оның соғыс кезеңіндегі әлеуметтік сауалнамалар арқылы қоғамдық көңіл-күйді зерттеушілері "Купердің тыңшылары" деп аталды. Ол Берлиннен ақылға сыймас әзіл-қалжыңдарды таратуы үшін жазушы П.Г. Водхаусты қатаң сынауға рұқсат берді. Купер мен Леди Диана 1940 жылы он бір жасар ұлдары Джон Джулиусты АҚШ-қа жіберді, себебі Купер Гитлердің қара тізімінде болуы, неміс шабуылы кезінде ұлдарының қаза тауып немесе кепілге алынуы мүмкін деп қорқып еді. Купердің көптеген достары мен әріптестері бұл шешімге қарсы болды, бұл оған баспасөзден қосымша сын алып, парламент депутаттарынан жаулы сұрақтарға жауап беруге мәжбүр етті. Джон Джулиус екі жылдан кейін елге оралды.
Екінші дүниежүзілік соғыс: Сингапур
1941 жылдың шілдесінде Купер Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалды, бұл оған жеңілдік әкелді. Ол 1941 жылдың шілдесіндегі қайта құру кезінде Черчилльтің қолдаған бірнеше адамдарының бірі болды: Дункан Сэндис Соғыс министрлігінің қаржы хатшысы болды, ал Брендан Браккен – Ақпарат министрі. Кутберт Хедлэм Купер туралы сол кезде: «Ол өзіне берілген әр жұмыста сәтсіздікке ұшырады, әкімшілік жұмысында қабілетсіз екені анық, бірақ Уинстонның жақын тобына жатады» деп жазды. Купер Қиыр Шығыстағы жағдайды және британдық қорғаныстың жай-күйін баяндау үшін Сингапурға резидент-министр ретінде жіберілді. Ол онда Соғыс кабинетін құруға құқылы болды, бірақ әскери және азаматтық билік онымен ынтымақтасуға құлшынбады. Оған жеңілдік әкелді, Арчибальд Уэвелл АБДА Жоғарғы қолбасшысы болып тағайындалды. Филип Зиглердің пікірінше, ол Ұлыбританияға оралғаннан кейін Сингапурдың құлауына заңсыз айыпталды және бір жарым жылға жуық уақытқа дейін басқа маңызды лауазымға тағайындалмады. Осы аралықта ол Қауіпсіздік жөніндегі Кабинет комиссиясын басқарды, көптеген жазбалар жасады және демалыс күндерін әйелінің шағын шаруашылығы бар Богнор қаласында өткізді.
Франция елшісі
1943 жылдың желтоқсанында Купер Ұлттық азаттық француз комитетінің британдық өкілі болып тағайындалды. Оның міндетіне Черчилль мен де Голль арасындағы еңбек қарым-қатынасын сақтау кірді, ол екеуін де бірдей қиын адамдар деп тапты. 1944 жылдың тамызында Париж азат етілді, ал қыркүйекте ол сонда көшіп келді. 1944 жылдың 18 қарашасында ол Франциядағы британдық елші ретінде өзінің сенім грамоталарын ресми түрде тапсырды. Ол өте танымал елші болды, Леди Диана оның қызмет мерзімін үлкен әлеуметтік табысқа жеткізуге көмектесті. Кейбір замандастары оның соңғы соғыста күмәнді репутациясы бар адамдарды қабылдауға дайындығына немесе кәсіби одақ өкілдерін қабылдауға қызығушылық танытпауына назар аударды. Британдық тарихшы П. М. Х. Белл айтқандай, Купер "Францияға адал" болғандықтан, Париждегі елшілік қызметін атқару кезінде Франциямен жақсы қарым-қатынасты сақтау үшін Сыртқы істер министрлігінің шыдамдылығын жиі сынады, өйткені ол соғыстан кейінгі Еуропаны билейтін ағыл-француздық одақ құруға тырысып, берілген нұсқауларын асып кетті. Консерватор болғанына қарамастан, Купер 1945 жылғы сайлауда Лейбористер жеңіске жеткен кезде елшіліктен алынбады, себебі жаңа Сыртқы істер министрі Эрнест Бевин көптеген француз саясаткерлерімен жақын байланыста болған және тіпті Шарль де Голльмен белгілі бір деңгейде достық қарым-қатынас орнатқан елшіні бағалады. 1947 жылдың қаңтарында Купер бұйрықсыз, француз премьер-министрі Леон Блюмге ағыл-француздық әскери одақ құру қажеттігін ұсынды, осылайша Дюнкерк шартына жол ашты. Блюм бұл ұсынысты Лондоннан келген деп ойлап, идеяны қабылдады. 1947 жылдың 4 наурызында оның көптен бері армандаған ағыл-француздық одағын іске асырған шартқа қол қойылды. Купер өзінің кітапханасының көп бөлігін Паридегі британдық елшілігіне сыйлады. Ол өзінің ізбасарының наразылығына қарамастан Паризде қалып, Шантильи саябағындағы Сен-Фермин сарайында тұрды.
Cooper's term as ambassador ended at the end of 1947. He bequeathed a large part of his library to the British Embassy in Paris. To the dismay of his successor he remained in Paris, living at the Château Saint Firmin in the Park of Chantilly.
Зейнеткерлік
Купер 1948 жылы Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің Ұлы Коммодоры (GCMG) атағымен марапатталды. Ол бірнеше компания директоры қызметін атқарды, оның ішінде "Вагонс-Литс" компаниясы да бар, бірақ өмірінің қалған бөлігін жазуға арнады. Соғыс жылдары ол Киелі кітаптағы Дәуіт патшаның өмірі туралы еңбек жазды, ал 1949 жылы Шекспирдің жас шағы туралы "Сержант Шекспир" кітабын жариялады. Кабинет кеңсесі қауіпсіздік мақсатында оның жалғыз романы – "Жүрек сыну операциясы" (1950) кітабының жарық көруіне кедергі келтіруге тырысты, себебі ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы сәтті британдық дезинформация операциясы – "Минцет" операциясына негізделген, бұл операция 1943 жылы Сицилияға жасалған одақтастардың шабуылын жасыру үшін жүзеге асырылған. Кітап 2004 жылы Persephone Books баспасында қайта басылды. Ол 1952 жылы Сассекс графтығындағы Олдвик виконты Норвич атанды, бұл оның саяси және әдеби жетістіктерін мойындау болды. Алайда, бұл атақ кейбір жергілікті шенеуніктерге ұнаған жоқ. Оның әйелі Леди Норвич деп аталудан бас тартты, себебі бұл сөз "қамыр" сөзіне ұқсайды деп ойлады, сонымен бірге газетке жарнама беріп, бұрынғы Леди Диана Купер атағын сақтайтынын мәлімдеді. Купердің алтыншы және соңғы кітабы – оның атышулы естеліктері "Ескілер ұмытады" (Old Men Forget) 1953 жылдың 5 шілдесінде жарық көрді. Оның ұлы Джон Джулиус Норвич редакциялаған "Дафф Купердің күнделіктері: 1915–1951" 2005 жылы, оның өлімінен кейін жарыққа шықты.
Өлім
Купер ересек өмірінің барысында ішімдік (және тамақтану) әдеттерінде ұстамсыздық танытты. Осының салдарынан, өмірінің соңғы жылдары бауыр циррозы мен асқазан тамырларының кеңеюіне шалдықты. Бұл 1953 жылғы 31 желтоқсанда француздық «Колумбия» лайнерінде болған кезде өлімге алып келген асқазан-ішек қан кетуіне әкеп соқты. Кеме дәрігері қан кетуді тоқтатуға күш жіберді, бірақ ол 1954 жылғы 1 қаңтарда 63 жасында гиповолемиялық шоктан кенеттен қайтыс болды. Кеме Испанияның Виго портына тоқтады, осылайша оның денесі Англияға жеткізіліп, Лестерширдегі Белвоар аңғарындағы Маннерс отбасының мавзолейінде жерленді. Оның мүлігі мұрагерлік сауалға байланысты 14 303 фунт 7 шиллингке бағаланды.
Мұра
Купердің қайтысынан кейін оның атымен британдық әдеби сыйлық – Дафф Купер сыйлығы тағайындалды. Оның өмірбаяуын жазған Филип Зиглер Купердің "дүниелік тұрғыдан толыққанды сәтті болмаған, бірақ ешқашан көңілсіз қылмаған" екенін айтты, алайда ол "мақтаншыл, өзіне ләззаттанған және өзімшіл болған, сондай-ақ шарапқа, әйелдерге және құмар ойындарға тым көп уақыт пен күш жұмсаған". Дегенмен, ол "ешқашан арсыз немесе төмендемейтін" және "туған еліне деген құрметті сезімі жоғары патриот" болған, кейде "шынайы асыл сұлтандық" танытқан, бірақ ол "көпшілікке жарауға тым мақтаншақ" және оны оңай қызықтыра қоймаған. 2021 жылдың 28 қарашасында Куперге Мюнхен келісіміне қарсылығы үшін Чехословакия мен Чехияның ең жоғары наградасы – Ақ Арыстан ордені бұрынғыдан берілді.
Танымал мәдениетте
1934 жылы жарық көрген «Болашақтың бейнесі» атты еңбегінде Г.Г. Уэллс Ұлыбритания қатыспайтын, бірақ бейбіт келісімге қол жеткізуге әрекеттенетін Екінші дүниежүзілік соғысты болжады. Осы көріністе Дафф Купер «Еуропа бойынша қайталап естілетін», бірақ соғысты тоқтатуға күш жеткізбейтін «тамаша бейбіт сөздерді» жеткізген бірнеше көрнекті британдықтардың бірі ретінде айтылды; Уэллс көрінісінде Лесли Хоре Белиша, Эллен Уилкинсон және Рэндольф Черчилль сияқты бейбітшілдік көздегендер де болды.
Отбасы және ата-бабалары
Купер 1919 жылдан өмірінің соңына дейін леди Дианаға үйленген, олардың жалғыз баласы Джон Джулиус Норвич (1929–2018) болды, ол жазушы және тележүргізуші ретінде кеңінен танылды. Купердің немересі Артемида бірнеше кітап жариялады, соның ішінде «А Durable Fire: The Letters of Duff and Diana Cooper, 1913–50». Купердің анасының арғы аталарының бірі – король Уильям IV. Ол Доротея Джорданнан сегіз заңды емес бала тудырды, олардың ішінде леди Элизабет ФицКларенс болды. Ол Эрроллдің 18-ші графы Уильям Хейге үйленді, олардың балаларының бірі Купердің әжесі леди Агнес Хей болды. Леди Агнес Джеймс Даффқа, 5-ші граф Файфқа үйленді, олардың бес баласы болды, соның ішінде Купердің анасы леди Агнес Дафф. Купердің әпкесі Стефани бұрынғы премьер-министр Дэвид Кэмеронның анасының әжесі болды.