Кіріспе
1641 жылы Декарттың "Алғашқы философия туралы ойлар" кітабында Құдайдың бар екендігі және жанның өлмейтіндігі дәлелденген (Meditationes de Prima Philosophia, in qua Dei existentia et animæ immortalitas demonstratur) – Рене Декарттың 1641 жылы алғаш рет латын тілінде жарияланған философиялық трактаты. Француз тіліне аудармасы (Декарттың бақылауымен Луйн герцогы жасаған) 1647 жылы "Méditations Métaphysiques" деген атпен жарияланды. Атауында баспагердің қате жібергені болуы мүмкін, А. Байе күдіктенгендей, animae immortalitas орнына animae immaterialitas деп қате түсірген. Кітап алты ой-толғаныстан тұрады, онда Декарт ең алдымен толыққанды сенімді емес нәрселерге деген барлық сенімдерін жоққа шығарып, содан кейін нені анық білуге болатынын анықтауға тырысады. Ол ой-толғаныстарды алты күн бойы ойланғандай етіп жазған: әрбір ой-толғаныс алдыңғысына "кеше" деп сілтеме жасайды. (Шындығында Декарт "Әдістеме туралы толғаныстар" еңбегін 1639 жылы бастаған.) Бұл ең ықпалды философиялық мәтіндердің бірі, ол бүгінгі күнге дейін кеңінен оқылып келеді. Кітап Декарттың метафизикалық жүйесін ең толыққанды деңгейде ұсынады және оның философиялық жүйесін кеңейтеді, алғаш рет оның 1637 жылғы "Әдістеме туралы толғаныстар" еңбегінің төртінші бөлігінде таныстырылған. Декарттың метафизикалық ойлары "Философия қағидалары" (1644) кітабында да кездеседі, мұны автор философиялық нұсқаулық ретінде қарастырған.
Meditations on First Philosophy, in which the existence of God and the immortality of the soul are demonstrated (Meditationes de Prima Philosophia, in qua Dei existentia et animæ immortalitas demonstratur) is a philosophical treatise by René Descartes first published in Latin in 1641. The French translation (by the Duke of Luynes with Descartes' supervision) was published in 1647 as Méditations Métaphysiques. The title may contain a misreading by the printer, mistaking animae immortalitas for animae immaterialitas, as suspected by A. Baillet. The book is made up of six meditations, in which Descartes first discards all belief in things that are not absolutely certain, and then tries to establish what can be known for sure. He wrote the meditations as if he had meditated for six days: each meditation refers to the last one as "yesterday". (In fact, Descartes began work on the Meditations in 1639.) One of the most influential philosophical texts ever written, it is widely read to this day. The book consists of the presentation of Descartes' metaphysical system at its most detailed level and in the expanding of his philosophical system, first introduced in the fourth part of his Discourse on Method (1637). Descartes' metaphysical thought is also found in the Principles of Philosophy (1644), which the author intended to be a philosophical guidebook.
Оқырманға арналған алғы сөз
Декарт өзінің "Әдістеме туралы эссесінде" Құдайдың бар екендігі және жан туралы екі мәселені қалай айтқанын түсіндіреді. Осыдан кейін ол қарсылықтар алды, және олардың екеуін маңызды деп санайды. Біріншісі – ол жанның мәнінің ойлайтын нәрсе екендігіне, барлық басқа табиғатты есепке алмастан, қорытынды жасады. Оған ол өзінің ойлайтын нәрсе екенін анық сезінеді, басқа ештеңені анық сезінбейді, және осыдан өзінің мәнінде басқа ештеңе жоқ деген қорытындыға келеді. Екіншісі – менде өзімнен артық нәрсе туралы идея болғандықтан, оның бар екендігіне сенімді болу мүмкін емес. Бірақ трактатта өзімнен артық нәрсе туралы идеядан оның бар екендігі шығатынын көреміз. Одан әрі, дінсіздер Құдайдың бар екендігін жоққа шығару үшін, "біз Құдайға адамдық сезімдер танытамыз, немесе ақылымызға тым көп күш пен даналық жүктейміз" деген фактіге сүйенеді, содан кейін Құдайдың не істей алатынын және не істеуі керектігін түсінуге тырысамыз. Ол біз Құдайды түсініксіз және шексіз, ал ақылымызды шектеулі деп қарастыруымыз керек дейді. Соңында, трактатты білімді адамдарға олардың қиындықтары мен қарсылықтарын білу үшін ұсынды, және оларға жауаптар трактаттың соңында берілген.
Француз және латын тілдеріндегі жинақ шығармалары
Декарттың еңбектері, Шарль Адам мен Поль Таннери редакциясымен, Париж: Леопольд Серф, 1897–1913, 13 томдық; жаңа, қайта қарастырылған басылым, Париж: Vrin CNRS, 1964–1974, 11 томдық (алғашқы 5 том хат алмасуды қамтиды).
Жеке жұмыстар
Алты метафизикалық медитация, Уильям Молиньо (1680) аударған. «Méditations Métaphysiques» Мишель Бейссад (Париж: GF, 1993) латын тілінен француз тіліне аударған, Декарттың түпнұсқа латын мәтінімен және Луйн герцогының 1647 жылғы француз аудармасымен бірге жарық көрді.
Méditations Métaphysiques, translated to French from Latin by Michelle Beyssade (Paris: GF, 1993), accompanied by Descartes' original Latin text and the French translation by the Duke of Luynes (1647).