Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кәсіпорындағы тапсырмалардың жүйелі жинағы.
Systematic collection of tasks within a business
Бизнес-процесс, бизнес-әдіс немесе бизнес-функция – бұл адамдар немесе жабдықтар орындайтын байланысты, құрылымдалған іс-шаралар немесе тапсырмалар жиынтығы. Белгілі бір ретпен орындалғанда, бұл жиынтық белгілі бір клиент немесе клиенттер үшін қызмет немесе өнім (белгілі бір бизнес-мақсатқа қызмет ететін) құрайды. Бизнес-процестер ұйымның барлық деңгейлерінде кездеседі және клиенттерге көрінуі де, көрінбеуі де мүмкін. Бизнес-процесті көбінесе бір-бірімен байланысты шешімдер нүктелері бар іс-әрекеттер тізбегінің блок-схемасы түрінде немесе процесс деректеріне негізделген маңыздылық ережелері бар іс-әрекеттер тізбегінің процесс матрицасы түрінде бейнелеуге болады. Бизнес-процестерді пайдаланудың артықшылықтарына клиенттердің қанағаттануын арттыру және нарықтың қарқынды өзгеруіне жылдам бейімделу мүмкіндігі жатады.
A business process, business method, or business function is a collection of related, structured activities or tasks performed by people or equipment in which a specific sequence produces a service or product (that serves a particular business goal) for a particular customer or customers. Business processes occur at all organizational levels and may or may not be visible to the customers. A business process may often be visualized (modeled) as a flowchart of a sequence of activities with interleaving decision points or as a process matrix of a sequence of activities with relevance rules based on data in the process. The benefits of using business processes include improved customer satisfaction and improved agility for reacting to rapid market change.
Шолу
Бизнес-процесс миссиялық мақсатпен (сыртқы оқиға) басталады және клиенттерге құндылық ұсынатын нәтиже беру арқылы бизнес-мақсатына қол жеткізумен аяқталады. Процестің ішкі функцияларын құрайтын кіші процестерге (процесс декомпозициясы) бөлуге болады. Бизнес-процестердің процеске иесі болуы мүмкін, ол процесс басынан соңына дейін тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуге жауапты. Стратегиялық процестер – басқару, бағыт беру немесе стратегиялық процестер. Олардың әрқайсысында басқарудың маңызды рөлі бар. Бұл процестер стратегиялық жоспарлау, серіктестіктер және т.б. сияқты мәселелермен байланысты. Операциялық процестер, яғни бизнес-процестер, өндірістік немесе "миссиялық" сипатта болады. Бұл процестер клиенттерге жеткізілетін өнім немесе қызмет жасайды. Олар әр ұйымға тән және ерекше деп есептеледі. Қолдау процестері көмекші сипатта болады және операциялық және стратегиялық процестерді қолдайды. Олар ресурстарды ұсыну үшін жауапты және көптеген ұйымдарда кездеседі. Көптеген процестерден тұратын бизнес әртүрлі кіші процестерге бөлінуі мүмкін, олардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар, бірақ олардың барлығы бизнес мақсаттарына жетуге үлесін қосады. Бизнес-сараптама процестерді талдайды, бұл әдетте процестер мен кіші процестерді әртүрлі деңгейдегі іс-шаралар тобына дейін карталауды немесе модельдеуді қамтиды. Процестерді модельдеу үшін көптеген әдістер мен техникаларды қолдануға болады. Мысалы, Бизнес-процестерді модельдеу нотациясы (BPMN) – бизнес-процестерді визуализацияланған жұмыс ағыны түрінде көрсетуге арналған бизнес-процестерді модельдеу техникасы. Бір адам сымды тартады, екіншісі түзетеді, үшіншісі кеседі, төртіншісі ұшын кестелейді, бесіншісі басты орнату үшін жоғары жағын ұсайды; басты жасау үшін екі-үш жеке операция қажет; оны орнату – бұл ерекше жұмыс; штырғыларды ақтарту – тағы бір жұмыс. Осылайша, штырғы жасаудың маңызды процесі он сегіз жеке операцияға бөлінеді, кейбір шеберханаларда олардың барлығы әртүрлі адамдармен орындалады, ал басқаларында бір адам кейде екеуін немесе үшеуін орындайды. Смит еңбек бөлінісін пайдалану арқылы өнімділікті қалай арттыруға болатынын бірінші болып түсінді. Бұрын қолөнер өндірісі басым болған қоғамда өндіріс процесіндегі барлық қажетті жұмыстарды бір адам орындаған, ал Смит жұмыстың қалай қарапайым тапсырмаларға бөлінгенін және оларды мамандандырылған жұмысшылардың орындағанын сипаттады.
A business process begins with a mission objective (an external event) and ends with achievement of the business objective of providing a result that provides customer value. Additionally, a process may be divided into subprocesses (process decomposition), the particular inner functions of the process. Business processes may also have a process owner, a responsible party for ensuring the process runs smoothly from start to finish. Strategic processes, which are managerial, directive or steering processes. Management has an important role in each of these. This type of process is related to strategic planning, partnerships, etc. Operational processes, which are business processes, are of a productive or "missional" nature. These processes generate a product or service to be delivered to customers. These are considered to be unique or specific to each organisation. Support processes, which are auxiliary in nature, support for operational and strategic processes. These are responsible for providing resources and are presented in most organizations. A business made up of many process may be decomposed into various subprocesses, each of which have their own peculiar aspects but also contribute to achieving the objectives of the business. The business review analyzes processes, that usually include the mapping or modeling of processes and sub processes down to a group of activities at different levels. Processes can be modeled using a large number of methods and techniques. For instance, the Business Process Modeling Notation is a business process modeling technique that can be used for drawing business processes in a visualized workflow. One man draws out the wire; another straights it; a third cuts it; a fourth points it; a fifth grinds it at the top for receiving the head; to make the head requires two or three distinct operations; to put it on is a peculiar business; to whiten the pins is another and the important business of making a pin is, in this manner, divided into about eighteen distinct operations, which, in some manufactories, are all performed by distinct hands, though in others the same man will sometimes perform two or three of them. Smith also first recognized how output could be increased through the use of labor division. Previously, in a society where production was dominated by handcrafted goods, one man would perform all the activities required during the production process, while Smith described how the work was divided into a set of simple tasks which would be performed by specialized workers.
Фредерик Уинслоу Тейлор
Америкалық инженер Фредерик Уинслоу Тейлор ХХ ғасырдың басында өнеркәсіптік процестерді жақсартуға зор үлес қосты және олардың сапасын арттырды. Оның «Ғылыми басқару принциптері» процестерді стандартизациялауға, жүйелі оқытуға, сондай-ақ басқарушылар мен қызметкерлердің міндеттерін анық белгілеуге бағытталған.
American engineer Frederick Winslow Taylor greatly influenced and improved the quality of industrial processes in the early twentieth century. His Principles of Scientific Management focused on standardization of processes, systematic training and clearly defining the roles of management and employees.
Жұмыс ағыны
Жұмыс ағыны – ақпараттың, материалдың және тапсырмалардың бір қатысушыдан екіншісіне процедуралық қозғалысы. Жұмыс ағыны бизнес-процестің әр қадамына қатысатын процедураларды, адамдарды және құралдарды қамтиды. Жеке жұмыс ағыны тізбекті, әр қадам алдыңғысы аяқталғаннан кейін ғана орындалатын, немесе параллель, бірнеше қадам бір уақытта орындалатын болуы мүмкін. Бірнеше жеке жұмыс ағындарының әртүрлі комбинациялары жалпы процестің нәтижесін алу үшін біріктірілуі мүмкін. Көбінесе BPR ақпараттық технологияны пайдалану арқылы маңызды өнімділік жақсартуға қол жеткізуді қамтиды. Анық айтқанда, бұл термин 1990-шы жылдардың ортасында корпоративтік "қайта құрылымдаумен" байланыстырып қарастырылды.
Workflow is the procedural movement of information, material, and tasks from one participant to another. Workflow includes the procedures, people and tools involved in each step of a business process. A single workflow may either be sequential, with each step contingent upon completion of the previous one, or parallel, with multiple steps occurring simultaneously. Multiple combinations of single workflows may be connected to achieve a resulting overall process. Often BPR will involve the use of information technology to secure significant performance improvement. The term unfortunately became associated with corporate "downsizing" in the mid 1990s.
Бизнес процестерін басқару (БПМ)
Термин контекстуалды түрде әртүрлі нәтижелерге қолданылса да, "бизнес процестерін басқару" (БПМ) әдетте, кең ауқымды бизнес-әрекет ағындарының (мысалы, бизнес-процестерді автоматтандыру, модельдеу және оңтайландыру) жиынтығын қамтитын сала ретінде анықталады. Ол көптеген адамдарды – қызметкерлерден бастап клиенттерге және сыртқы серіктестерге дейін – қатыстыра отырып, кәсіпорынның мақсаттарын көптеген шекаралар ішінде және одан тыс қолдауға бағытталған. БПМ-нің кәсіпорынды қолдауының маңызды бөлігі – қолданыстағы процестерді үнемі бағалау және оларды жақсарту жолдарын анықтау, соның нәтижесінде ұйымның жалпы жақсару циклі құрылады.
Though the term has been used contextually to mixed effect, "business process management" (BPM) can generally be defined as a discipline involving a combination of a wide variety of business activity flows (e. g., business process automation, modeling, and optimization) that strives to support the goals of an enterprise within and beyond multiple boundaries, involving many people, from employees to customers and external partners. A major part of BPM's enterprise support involves the continuous evaluation of existing processes and the identification of ways to improve upon it, resulting in a cycle of overall organizational improvement.
Ақпараттық технологиялар бизнес-процесстерді басқаруға мүмкіндік береді
Ақпараттық технологияның жетістіктері жылдар бойына бизнес кәсіпорындардың ішіндегі және арасындағы бизнес процестерді өзгертті. 1960 жылдары операциялық жүйелердің мүмкіндіктері шектеулі болды, ал қолданылып жүрген жұмыс ағынын басқару жүйелері нақты бір ұйымға қарай жасалған. 1970 және 1980 жылдары деректерді сақтау және алу технологиялары жақсарған кезде деректерге негізделген тәсілдер дамыды. Ақпараттық жүйені құрудың бастапқы нүктесі процесс модельдеу емес, деректерді модельдеу болды. Процесс модельдеуге көңіл бөлмегендіктен бизнес процестері ақпараттық технологияға бейімделуге мәжбүр болды. Процесске бағдарланған басқаруға көшу 1990 жылдары жүзеге асты. SAP, Baan, PeopleSoft, Oracle және JD Edwards сияқты жұмыс ағынын басқару компоненттері бар кәсіпорынның ресурстарын жоспарлау бағдарламалық жасақтамасы пайда болды, кейіннен бизнес процестерді басқару жүйелері (BPMS) де пайда болды. Электрондық бизнес әлемінде ұйымдар арасында бизнес процестерін автоматтандыру қажеттілігі туды, бұл өз кезегінде бүкіл индустрияда түсінілетін стандартталған протоколдар мен веб-қызметтерді құрастыру тілдеріне деген қажеттілікті арттырды. Бизнес процестерін модельдеу нотациясы (BPMN) және Бизнес мотивация моделі (BMM) бизнес модельдеудің кеңінен қолданылатын стандарттары болып табылады. BPM-дегі соңғы трендтерге бұлтты технологияның пайда болуы, әлеуметтік желілер мен мобильді технологияның кең таралуы және аналитикалық әдістердің дамуы ықпал етеді. Бұлтқа негізделген технологиялар компанияларға ресурстарды олардың орналасқан жеріне қарамастан, қажет болғанда жылдам сатып алуға мүмкіндік береді. Әлеуметтік желілер, веб-сайттар және смартфондар – ұйымдардың клиенттеріне жететін және оларды қолдайтын ең жаңа арналары. Осы арналар арқылы, сондай-ақ колл-орталықтар, электрондық пошта, дауыстық қоңыраулар және клиенттерге жасалған сауалнамалар арқылы жиналған клиенттік деректердің көптігі деректерді талдаудың үлкен өсуіне әкелді, бұл өз кезегінде өнімділікті басқару және компанияның клиенттерге қызмет көрсету жолдарын жақсарту үшін қолданылады.
Advances in information technology over the years have changed business processes within and between business enterprises. In the 1960s, operating systems had limited functionality, and any workflow management systems that were in use were tailor made for the specific organization. The 1970s and 1980s saw the development of data driven approaches as data storage and retrieval technologies improved. Data modeling, rather than process modeling was the starting point for building an information system. Business processes had to adapt to information technology because process modeling was neglected. The shift towards process oriented management occurred in the 1990s. Enterprise resource planning software with workflow management components such as SAP, Baan, PeopleSoft, Oracle and JD Edwards emerged, as did business process management systems (BPMS) later. The world of e business created a need to automate business processes across organizations, which in turn raised the need for standardized protocols and web services composition languages that can be understood across the industry. The Business Process Modeling Notation (BPMN) and Business Motivation Model (BMM) are widely used standards for business modeling. The most recent trends in BPM are influenced by the emergence of cloud technology, the prevalence of social media and mobile technology, and the development of analytical techniques. Cloud based technologies allow companies to purchase resources quickly and as required, independent of their location. Social media, websites and smart phones are the newest channels through which organizations reach and support their customers. The abundance of customer data collected through these channels as well as through call center interactions, emails, voice calls, and customer surveys has led to a huge growth in data analytics which in turn is utilized for performance management and improving the ways in which the company services its customers.
Процесс тізбегінің маңызы
Бизнес-процестер – белгілі бір мақсатқа жету немесе нақты нәтижелерді алу үшін орындалатын, нақты жағдайларға байланысты, мүмкін болатын балама жолдары бар реттіліктегі кіші процестер немесе міндеттер жиынтығы. Әрбір процесске бір немесе бірнеше қажетті кіріс қажет. Кірістер мен шығыстар басқа бизнес-процестерден, ұйымдық бөлімшелерден немесе ішкі және сыртқы мүдделі тараптардан алынуы немесе оларға жіберілуі мүмкін. Мысалы, егер белгілі бір саясатты жақсырақ саясатқа алмастыру туралы ұсыныс тиісті негіздемелермен жасалып, бизнес-процестердің иелері оны принцип бойынша қабылдаса, онда саясатты іске асыруға мүмкіндік беру үшін одан кейінгі процестер мен процедураларда сәйкес өзгерістер естелдік болады.
Business processes comprise a set of sequential sub processes or tasks with alternative paths, depending on certain conditions as applicable, performed to achieve a given objective or produce given outputs. Each process has one or more needed inputs. The inputs and outputs may be received from, or sent to other business processes, other organizational units, or internal or external stakeholders. For example, if a recommendation to replace a given policy with a better one is made with proper justification and accepted in principle by business process owners, then corresponding changes in the consequent processes and procedures will follow naturally in order to enable implementation of the policies.
Есептілік - орындаудың негізгі негізі
Нақты іс-қимылдарды қамтамасыз ету үшін бизнес-процестерде уақтылы және дұрыс есептер болуы керек. Мысалы, жеткізушілердің тауар жеткізуін қадағалау үшін сатып алу тапсырысының мәртебесі туралы есептердің қолжетімділігін қарастыруға болады, бұл тиімділік бөлімінде сипатталғандай. Мұндай мысалдар бизнес-процестердің кез келген түрінде көптеп кездеседі. Өндірістегі тағы бір мысал – цехта туындайтын өнімнің үлгісін қабылдамау процесін талдау. Бұл процесс себептері бойынша үлгіні қабылдамауды жүйелі түрде белгілі бір мерзімде талдауды және нәтижелерді басшылыққа бас тартуларды бақылау және оларды қалыпты шекте ұстау үшін түзету шараларын қабылдауға мүмкіндік беретін тиісті ақпараттық есепте ұсынуды қамтиды. Желілік қабылдамау оқиғаларын талдау және қорытындылау процесі, әрбір жеке қабылдамауды орын алғанда ғана зерттеумен салыстырғанда, әлдеқайда тиімді. Бизнес-процестердің иелері мен операторлары процестерді жақсарту көбінесе тиісті транзакциялық, операциялық, ерекше жағдайларды көрсететін, ерекшелік немесе М.И.С. есептерін енгізу арқылы жүзеге асатынын түсінуі керек, егер олар күнделікті немесе мерзімді шешімдер қабылдау үшін саналы түрде қолданылса. Осыны түсіну арқасында пайдалы және маңызды есеп беру жүйелерін енгізу арқылы бизнес-процестерді жақсартуға уақыт және басқа да ресурстарды инвестициялауға дайындық тууы мүмкін.
Business processes must include up to date and accurate reports to ensure effective action. An example of this is the availability of purchase order status reports for supplier delivery follow up as described in the section on effectiveness above. There are numerous examples of this in every possible business process. Another example from production is the process of analyzing line rejections occurring on the shop floor. This process should include systematic periodical analysis of rejections by reason and present the results in a suitable information report that pinpoints the major reasons and trends in these reasons for management to take corrective actions to control rejections and keep them within acceptable limits. Such a process of analysis and summarisation of line rejection events is clearly superior to a process which merely inquires into each individual rejection as it occurs. Business process owners and operatives should realise that process improvement often occurs with introduction of appropriate transaction, operational, highlight, exception or M. I. S. reports, provided these are consciously used for day to day or periodical decision making. With this understanding would hopefully come the willingness to invest time and other resources in business process improvement by introduction of useful and relevant reporting systems.
Бақылау аралығы
Бақылау ауқымы – бұл бір басшының құрылымдық ұйымда басқаратын бағынысты қызметкерлердің саны. Бизнес-процесс тұжырымдамасын енгізу ұйымның құрылымдық элементтеріне, соның ішінде бақылау ауқымына елеулі әсер етеді. Нарық ретінде ұйымдастырылмаған ірі ұйымдарды кішірек бөлімдерге немесе департаменттерге бөлу қажет, олар әртүрлі принциптер бойынша анықталуы мүмкін.
The span of control is the number of subordinates a supervisor manages within a structural organization. Introducing a business process concept has a considerable impact on the structural elements of the organization and, thus also on the span of control. Large organizations that are not organized as markets need to be organized in smaller units, or departments – which can be defined according to different principles.
Ақпаратты басқару тұжырымдамалары
Ақпаратты басқару және оған қатысты ұйымның инфрақұрылымдық стратегиялары бизнес-процестер концепциясының теориялық негізі болып табылады, бұл "бизнес-процестерге ақпараттық технологиялық қолдау деңгейін өлшеуге арналған аясты" талап етеді.
Information management and the organization's infrastructure strategies related to it, are a theoretical cornerstone of the business process concept, requiring "a framework for measuring the level of IT support for business processes."